از افشاگری نامحبوب جنیدی تا انتخاب دوراهی که واشقانی گفت

خبرگزاری تسنیم- مجتبی برزگر: چند روز پیش، در میان انبوه پیام‌ها و واکنش‌هایی که در فضای رسانه‌ای دست‌به‌دست می‌شد، یک واکنش بیش از بقیه قابل تأمل بود؛ واکنشی از بازیگری که مدت‌هاست کمتر خبری از حضورش در قاب تلویزیون یا سینما شنیده می‌شود.

فلامک جنیدی سال‌هاست کمتر مقابل دوربین قرار گرفته است. یک‌بار در گفت‌وگویی تلفنی با او شنیدم که ترجیح می‌دهد بیشتر وقتش را صرف خانواده و فرزندانش کند؛ هرچند طبیعی است که تصمیم به کم‌کار شدن در این حرفه، می‌تواند دلایل دیگری هم داشته باشد. با این حال، کارنامه او چه در آثار کمدی مهران مدیری و چه در برخی تجربه‌های جدی سینمایی، نشان می‌دهد که بازیگری تواناست و آثار ماندگاری از خود به جا گذاشته است.

با این حال، همین بازیگر کم‌حاشیه این روزها با یک جمله به تیتر برخی کانال‌های مجازی تبدیل شد؛ جمله‌ای که نوشت:  «نفرین و ننگ و شرم تا لحظه مرگتان و تا ابد بر شما که خواستار حمله نظامی به ایران بودید؛ و شرم بر من که از شما ترسیدم و گذاشتم ساکتم کنید.»

این جمله بازتاب زیادی داشت، هرچند چندان هم عجیب نبود. همان جریانی که امروز به چنین موضع‌گیری‌هایی حمله می‌کند، پیش‌تر نیز در بزنگاه‌های مختلف به هنرمندان تاخته است؛ از حمله به مهران غفوریان، محمدحسین مهدویان، الناز ملک و منوچهر هادی در ایام جشنواره فیلم فجر گرفته تا بسیاری دیگر، تنها به جرم حمایت از یک رویداد فرهنگی در کشور خودشان.

این اتفاق بارها تکرار شده و حالا به شکلی تندتر در حال رخ دادن است. در روزهایی که بسیاری از ایرانیان در کوچه و خیابان، در فضای مجازی و در عرصه‌های مختلف از کشورشان دفاع می‌کنند، گروهی در آن سوی مرزها تلاش می‌کنند این حمایت‌ها را تخطئه کنند؛ با روایت‌هایی که وطن‌دوستی را به پول، موقعیت یا منفعت شخصی نسبت می‌دهد.

با این حال، بسیاری از چهره‌های فرهنگی و هنری در چنین بزنگاه‌هایی سکوت نکرده‌اند. عاطفه رضوی، حسین پاکدل، ایرج طهماسب و رضا میرکریمی از جمله کسانی بودند که با صراحت موضع خود را بیان کردند.

در میان این واکنش‌ها، صحبت‌های مجید واشقانی نیز بازتاب زیادی داشت. او گفته بود:  «من یک ایرانی‌ام که در یک دوراهی قرار می‌گیرد. یک خواننده آن‌طرف آبی به خاطر پول از او می‌خواهند دیگر از خلیج فارس نخواند و می‌گوید باشد؛ به خاطر پول. اما شهید تنگسیری به خاطر خلیج فارس جانش را می‌دهد. من نمی‌توانم در هر دو راه باشم؛ باید نشان بدهم کجا ایستاده‌ام.»

اصل ماجرا در این گزارش، همان «ساکت کردن» و حمله به صداهایی است که از وطن‌دوستی سخن می‌گویند. جریانی که برای رسیدن به منافع خود، حتی منافع یک ملت را به بازی می‌گیرد و با هجمه به چهره‌ها، به‌ویژه هنرمندان، تلاش می‌کند هر صدای متفاوتی را خاموش کند.

ماجرا تنها به حمله‌های لفظی ختم نمی‌شود. آن‌گونه که فلامک جنیدی هم اشاره کرده، گاه این فشارها به تهدیدهای آشکار، از تهدید به مرگ گرفته تا تلاش برای تخریب اعتبار و محبوبیت چهره‌ها، می‌رسد. طبیعی است که چنین فضایی باعث شود برخی از هنرمندان از اظهار نظر علنی پرهیز کنند.

با این حال، به نظر می‌رسد سخنان واشقانی نوعی خط‌کشی روشن بود؛ این‌که در بزنگاه‌ها نمی‌توان در هر دو سوی یک مسیر ایستاد.  

آنچه امروز دیده می‌شود، ادامه همان پدیده‌ای است که پیش‌تر از آن با عنوان «نطق‌کشی از سلبریتی‌ها» یاد می‌شد؛ فشاری که زمانی برای بازگشت به تلویزیون یا کار نکردن در آن اعمال می‌شد و حالا به مرحله‌ای رسیده که حتی بیان ساده‌ترین احساسات وطن‌دوستانه نیز می‌تواند هدف حمله قرار گیرد.

در چنین شرایطی، هم مدیریت این فضا ضروری است و هم هوشیاری چهره‌ها؛ چرا که اعتبار و محبوبیت آنان در میان مردمی شکل گرفته که انتظار دارند در روزهای سخت، صدای همراهی‌شان را از زبان همین چهره‌ها بشنوند.

انتهای پیام/