قرآن؛ نسخه شفابخش برای اضطراب و رنج‌های بشریت

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، حجت‌الاسلام حسین بنیادی نائب‌رئیس مجمع عمومی جامعه مدرسین در گفتگو با رسانه فکرت از غربت انسان مدرن سخن گفت. متن پیش رو، گزیده‌ای از این سخنرانی است. درد و رنج انسان مدرن نشانه زمین ماندن نیازهاست و قرآن کریم به عنوان محور طرح الهی، پایگاه توحیدی برای رفع فقرهای وجودی، روانی و اجتماعی ارائه می‌دهد. اضطراب، تنهایی و رنج‌های امروز بشریت را باید به ادبیات قرآن ارجاع داد؛ کتابی که مشرف بر حیات دنیوی و اخروی آمده و نسخه‌ای جامع برای دردها، نیازها و معضلات انسان ارائه می‌کند.  قرآن نه فقط در مقابل روایات بلکه محور طرح الهی است که نبی اکرم (ص) آورده؛ روایات آن را بسط می‌دهند و شاکله اصلی هدایت، وحی نازل‌شده بر پیامبر است.

 قرآن؛ ناظر جامع بر شئون حیات بشری

این هدایت عظیم، بزرگ‌ترین نعمت الهی بر بشر است و شئون حیات، سؤالات، معضلات و مسائل زندگی را ناظر است؛ اگر قرآن فقط به آخرت بپردازد و سیر عبور از دنیا مسائل مرتبط با عوالم دیگر و دردهای ملموس را نبیند، طرحی ناقص است. ما مکلفیم دردها و مسائل خویش مانند اضطراب و تنهایی  را به قرآن عرضه کنیم؛ این ارجاع گزافه نیست، زیرا قرآن متکفل بشر است و راه را برای حل معضلات باز می‌کند.

اگر نتوانیم از قرآن به این حد استنطاق و گفت‌وگو داشته باشیم آن را اشتباه فهمیده‌ایم؛ قرآن مشرف بر حیات بشری است و هم در باب دنیا و هم آخرت سخن می‌گوید؛ ردپای آن در شئون هر دو عالم مکرر است. دردها و رنج‌های امروز بشریت که دست و پا می‌زند نقاط کلیدی است که تبیین ادبیات دینی درباره‌شان برگ برنده ماست؛ نقطه اشتراک با انسان‌های اقصی نقاط عالم، دردها و مسائل‌شان است.

جذب قلوب جوانان جویای حل مسئله

وجود مقدس نبی اکرم  طرحی آورد که قلوب جوانان ،جویندگان حرف نو و حل مسائل را برای نسل بعدی  را جذب کرد؛ مشرکان حجاز به ابوطالب اعتراض می‌کردند که این جوانان ما را فاسد کرده؛ نه سالخوردگان فسیل‌شده در اندیشه‌های کهنه بلکه جوانان به قرآن رو آوردند. اگر امروز نتوانیم ادبیاتی از قرآن برای مردم به ویژه جوانان طراحی کنیم که مسائل زندگی‌شان را حس کنند حرفی از طرح نبوی نگرفته‌ایم.

سر سفره قرآن بنشینیم و عقلانیت و ادبیاتی پالایش‌شده استحصال کنیم تا به بشریت عرضه داریم؛ حرف خداوند با هیچ کلامی قابل قیاس نیست. تحدی قرآن  «إن کنتم فی ریب مما نزلنا علی عبدنا فأتوا بسورة من مثله»  نه فقط اعجاز ادبی بلکه تحدی در ساحت طرح است؛ مرحوم علامه طباطبایی در سوره‌های بقره، یونس و هود تبیین کرد که اعجاز اصلی قرآن طرح زندگی است؛ متفاوت با عصای موسی، ید بیضاء عیسی، احیای مردگان یا حکمت؛ طرحی که باید با آن زیست.

 با همه وجود متولی قرآن باشیم. از ادبیات‌های دیگر وام نگیریم و دردها را به آن ارجاع دهیم؛ مثلاً در حجاب، عفت و به‌هم‌زدن ساختار اجتماعی، قرآن منطقی دارد؛ جوان پرسشگر حجاب را قرآن پاسخ می‌دهد اما ما منتقل نکرده‌ایم. نبی اکرم طرح نکاح آورد، نه سپاه؛ باید سطح عقلانی آن را توضیح دهیم تا نگاه‌ها جذب شود. زحمت بر قرآن، برقراری ارتباط آن با دردها و مسائل مردمی است؛ هرچه معارف ذیل قرآن تولید کنیم، نگاه‌های جهانی جذب خواهد شد.

درد؛ زاییده فقر و زمین ماندن نیازها

 توجه به درد و رنج؛ رنج ذیل نیازها باید بحث شود. بدون نیاز، دردی نیست. انسان غنی رنج نمی‌برد؛ ما فقیریم و ابعاد اقتصادی، جنسی، خوراک، خواب، کار و درآمد پیچیده‌مان فکرهای ماست. فقر در ادبیات دینی نه عرفی بلکه جایی است که نیاز مرتفع نشود؛ نیاز جنسی یا خوراکی اگر زمین بماند، آرام آرام رنج می‌آورد.  تشنه اگر لیوان آب را خدای خویش بداند به آن پناه می‌برد؛ شرک مشکل را حل نمی‌کند زیرا آلهه‌ها خود فقیرند.

قرآن می‌فرماید؛ شما فقیرید به سوی خدا و او غنی حمید است . بی‌نیاز اما رحیم دست را با شفقت پر می‌کند. شرک بساط توهمی برپا می‌کند اما می‌شکند؛ خدا اسبابی چون آب قرار داده اما تکیه را به خود می‌خواهد«به من تکیه کن، ضامن رزق و آرامشم». در رنج‌ها، فکر کنیم تکیه‌گاه خداست.

دردها نشانه‌های بزرگ زمین ماندن نیازهاست؛ درد بد نیست بلکه خبر از مشکل می‌دهد؛ مانند درد بدن که فساد گوارش را نشان می‌دهد؛ بدون درد پس از سال‌ها فاسد می‌شویم. بشر درد را می‌کشد اما نسخه انبیا را نمی‌گیرد؛ فراعنه بت می‌سازند؛ خانواده را پاشاندند بدون معذرت‌خواهی حیوان خانگی عرضه کردند و این رنج مضاعف است.

 نیاز را درست تشخیص دهید؛

فست‌فود جوانی، مرض میانسالی می‌آورد. نیاز به سلوک دارد. ایمان به انبیا اعتماد به تشخیص‌شان کلیدی است؛ با سیدالشهدا حرکت کنید هرجا بروید درست است . دانش‌آموز مؤمن به معلم، پس از سال‌ها به قله می‌رسد؛ اتقوا الله و کلموا الصادقین؛ با راستگویان راه بروید. دستگاه طواغیت نیازهای توهمی می‌سازد؛ مواد مخدر نیاز نیست، نیاز شده؛ معتاد چه مصرف کند چه نکند آسیب می‌بیند. ازدواج را با پارامترهای غیرواقعی سخت می‌کنند؛ والدین ساده ازدواج کردند اما برای فرزندان نه. نیاز جنسی در راه انبیا دیده شده، اما باطل نیازسازی می‌کند تا نکاح ناکافی شود؛ مانند پزشک نابلد که مسکن می‌دهد و فساد پنهان می‌ماند،دوز مخدر بالا می‌رود به هلاکت می‌رسد.

در تنهایی مخالفان انبیا با سرعت به درد می‌رسند؛ بازیگران با امکانات خودکشی می‌کنند،جوان تعجب می‌کند، اما مقایسه طرح انبیا و شرک درد را معیار قرار دهید. ولنگاری روابط، اعتماد زن و مرد را سلب کرد؛ نکاح مسئولیت و میثاق است.حجاب قاعده سلوک است تا اذیت نشوید. قرآن حدود الهی برای خویشتن است ؛ خدا چیزی نمی‌خواهد جز خیر شما.

نیاز پیچیده است؛ بسیاری تازه شناخته می‌شود؛ کودک درک نیاز ندارد و به والدین تن نمی‌دهد؛ بلوغ، فهمیدن آن است. زود بفهمید تا ابزار بردارید؛ والدین دانش‌آموز را به کنکور می‌برند، او درک ندارد. چه بخورید چه نخورید رنج می‌برید؛ تولی به خدا و رسول، ایمان و سیر با آنان، درک را باز می‌کند. بشریت در تونل باطل، نیازهای حق را نمی‌بیند و باطل را می‌پذیرد؛ طرح قرآن درد را شفایاب و حیات طیبه می‌سازد.

انتهای پیام/