انتقاد از هژمونی روانشناسی غربی در دانشگاه‌ها

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، چندی پیش جمعی از اصحاب علوم انسانی و فعالان فرهنگی با استاد عبدالطیف راشدی، مترجم و پژوهشگر برجسته شوشتری، دیدار کردند. این دیدار صمیمانه که به منظور تکریم سال‌ها تلاش علمی و آشنایی با اندیشه‌های این محقق فرزانه ترتیب یافت، به فرصتی برای تأمل در وضعیت نشر و ترجمه متون اسلامی و نیز چالش‌های پیش روی روانشناسی دینی در کشور تبدیل شد.

استاد عبدالطیف راشدی که در سال 1332 در نجف اشرف دیده به جهان گشوده و اصالتی شوشتری دارند، تمامی سال‌های عمر پربرکت خود را به ترجمه و تألیف آثار ارزشمندی اختصاص داده‌اند. عمده شهرت و فعالیت ایشان در عرصه ترجمه است؛ فعالیتی که دامنه آن به موضوعات متنوعی از جمله نجوم، طب اسلامی، روانشناسی اسلامی و سبک زندگی کشیده شده است.

کتاب‌های «روانشناسی رنگ با نگرش دینی» (نشر ادیان)، «تاریخ ادبیات عرب» اثر دکتر محمود بستانی، استاد دانشگاه قاهره (نشر زحل) و «جهاد با نفس» از مرحوم شیخ حر عاملی (چاپ و نشر بین‌الملل) تنها گوشه‌ای از نزدیک به یکصد کتابی است که توسط این استاد فرزانه ترجمه و به جامعه علمی کشور تقدیم شده است.

دغدغه معیشت و بی‌پاسداری از مترجم

در این دیدار، حاضران که خود دستی بر آتش کتاب و نشر دارند، به گفتگو با استاد راشدی درباره مسائل پیرامون ترجمه و نشر پرداختند. یکی از محوری‌ترین پرسش‌ها، وضعیت حق التالیف و دریافتی ایشان از ناشران بود. اما استاد راشدی در پاسخ به این سوال، با بزرگواری و توکل بر ذات حق، از پاسخ طفره رفتند و با لبخند گفتند: «بگذریم».

پافشاری و اصرار یکی از فعالان فرهنگی حاضر در جلسه، پرده از واقعیتی تلخ برداشت: مشخص شد که اکثر ناشران، حقی برای زحمات سی‌سالۀ این مترجم پیشکسوت قائل نشده و حق الترجمة ایشان را پرداخت نکرده‌اند. استاد راشدی در این باره تأکید کردند: «برای من مهم نیست؛ خدا که می‌بیند کافی است. مهم این است که مخاطب کتاب را بخواند و استفاده کند.» این سخن ایشان، ضمن نشان دادن اخلاص و روحیۀ بلند این عالم فرزانه، انتقادی جدی به عملکرد ناشران در قبال مؤلفان و مترجمان متعهد به شمار می‌رود.

نقدی بر هژمونی روانشناسی غربی

بخش مهم دیگری از این دیدار به دغدغه اصلی استاد راشدی، یعنی «روانشناسی اسلامی» اختصاص یافت. ایشان که خود نزدیک به 30 کتاب در این حوزه ترجمه و تألیف کرده‌اند، به شدت از سیطرۀ تفکرات غربی بر کرسی‌های دانشگاهی و مراکز علمی کشور انتقاد کردند.

استاد راشدی با اشاره به هژمونی روانشناسی غربی در دانشگاه‌ها و حتی برخی مراکز حوزوی قم، خاطرنشان ساختند: «متأسفانه نباید اینطور باشد که روانشناسی اسلامی جایگاه واقعی خود را در نظام آموزشی کشور نیافته و همچنان شاهد حاکمیت نظریات وارداتی و غیربومی بر فضای علمی روانشناسی هستیم.» ایشان بر ضرورت بازنگری اساسی در متون درسی و توجه جدی‌تر به ظرفیت‌های غنی اسلامی در حوزه‌های مشاوره و درمان تأکید کردند.

در پایان این دیدار، حاضران ضمن تجلیل از مقام علمی و اخلاق والای استاد عبدالطیف راشدی، بر لزوم حمایت مادی و معنوی از مترجمان و پژوهشگران متعهد و نیز تلاش برای بومی‌سازی علوم انسانی مبتنی بر ارزش‌های اسلامی تأکید کردند.

انتهای پیام/