از ابطال افسانه «جنگ‌محوری» تا طلوع تمدن نوین

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، در روزهایی که جهان در بهت تقابل اراده‌ها به سر می‌برد و ماشین‌های تبلیغاتی استکبار درصدد ترسیم چهره‌ای واژگونه از مکتب مقاومت هستند، نشست تخصصی بررسی «منظومه فکری رهبر شهید» با سخنرانی حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی برگزار شد. این نشست که همزمان با سال نو و در فضایی آکنده از معنویت و حماسه برپا گردید، به بازخوانی عمیق مبانی فکری یکی از بزرگ‌ترین معماران تمدن نوین اسلامی اختصاص یافت.

حجت‌الاسلام خسروپناه در ابتدای سخنان خود، با نفی نگاه‌های تک‌بعدی به شخصیت‌های بزرگ الهی، بر لزوم شناخت «هندسه فکری» تاکید کرد. وی اظهار داشت: «اگر بخواهیم برای منظومه فکری رهبر شهید یک نقطه ثقل و دال مرکزی بیابیم، آن نقطه بی‌شک “توحید” است. توحید در این مکتب، صرفاً یک انگاره ذهنی یا بحث کلامیِ انتزاعی نیست؛ بلکه حقیقتی است که باید در رگ‌های بینش، منش و کنش فردی و اجتماعی انسان جاری شود».

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تشریح این مطلب افزود: «هنگامی که توحید به مثابه زیربنای یک نظام فکری قرار می‌گیرد، تمامی اجزای دیگر از جمله سیاست، اقتصاد و فرهنگ بر اساس نسبتشان با اراده الهی بازتعریف می‌شوند. در این ساحت، “ولایت” نه یک قرارداد اجتماعیِ محض، بلکه امتداد طبیعی توحید در صحنه اجتماع است. پذیرش ولایت الهی به معنای نفی هرگونه ولایت طاغوت است و همینجاست که استکبارستیزی، عدالت‌خواهی و حمایت از مستضعفان جهان، نه به عنوان یک تاکتیک سیاسی، بلکه به عنوان دو روی یک حقیقت واحد و برخاسته از بطنِ یگانگی پروردگار جلوه‌گر می‌شود».

یکی از فرازهای مهم سخنان خسروپناه، پاسخ به شبهات و القائات رسانه‌های غربی پیرامون ماهیت دفاعی نظام اسلامی بود. وی با صراحت بر این نکته تأکید کرد که تصویرسازی دشمن از این منظومه فکری به عنوان یک مکتب «جنگ‌طلب»، فرسنگ‌ها با واقعیت فاصله دارد. دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تصریح کرد: «اسلام دین صلح، تعامل و گفت‌وگوست. اصل در مواجهه با دیگران بر “رحماء بینهم” و همزیستی مسالمت‌آمیز است، مگر در شرایطی که تهاجم بالفعل یا تهدیدی بالقوه کیان جامعه اسلامی را هدف قرار دهد».

وی با تبیین دقیق مفهوم جهاد در منظومه فکری رهبری، خاطرنشان کرد: «در این مکتب، جهاد دفاعی واکنشی عقلانی به تهاجم است و جهاد ابتدایی نیز در مقام خنثی‌سازی فتنه‌هایی تعریف می‌شود که مانعِ رسیدن پیام حق به گوش انسان‌ها می‌گردند. هر دو رویکرد، بر مدار عقلانیت و حفظ موجودیت جامعه اسلامی استوارند. جمهوری اسلامی ایران همواره دست تعامل به سوی کشورهای اسلامی و غیر اسلامی دراز کرده است، مشروط بر آنکه طرف مقابل به دنبال سلطه‌گری و نفی استقلال ملت‌ها نباشد».

خسروپناه با استناد به تجربه گران‌سنگ دوران دفاع مقدس، مقاومت را یک «ضرورت عقلانی» خواند و گفت: «تسلیم در برابر ظلم، نه تنها به صلح منتهی نمی‌شود، بلکه عامل جری‌تر شدن ظالم و تشدید ستم است. تسلیم در برابر مستکبران به معنای پذیرش نابودیِ تدریجی است؛ لذا مقاومت در این منظومه، برای حفظ استقلال و عزت ملی، دقیق‌ترین مسیر عقلانی محسوب می‌شود».

در بخش دیگری از این نشست، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی به تبیین ویژگی‌های «مکتب امامین انقلاب» پرداخت و رکن رکین آن را پیوند میان «شجاعت و عقلانیت» دانست. وی با رد هرگونه حرکت‌های تندروانه و بدون پشتوانه فکری، تأکید کرد: «شجاعت در این مکتب هرگز به معنای تهور و بی‌باکیِ بی‌منطق نیست. در نگاه رهبر شهید، هر قدمی که برداشته می‌شود و هر فریادی که علیه ظلم برآورده می‌شود، بر اساس محاسبات دقیق راهبردی و عقلانی است».

ایشان افزود: «اقدامات دفاعی و کنش‌های راهبردی نظام اسلامی در دهه‌های اخیر، همواره با هدف جلوگیری از وقوع جنگ‌های گسترده‌تر و در چارچوب قواعد بین‌المللی و انسانی صورت گرفته است. این همان “عقلانیت انقلابی” است که میان انفعال و تهور، صراط مستقیم اقتدار را برمی‌گزیند».

حجت‌الاسلام خسروپناه با بازخوانی مرزبندی‌های دقیق رهبر شهید، به تقابل ماهوی «اسلام ناب محمدی (ص)» و «اسلام آمریکایی» اشاره کرد و گفت: «اسلام ناب، دینی است که در خدمت عدالت، معنویت و استقلال ملت‌ها قرار دارد و از رنج مستضعفان نمی‌گذرد. در مقابل، اسلام آمریکایی یا اسلامِ مرفهین بی‌درد، نسخه‌ای تحریف‌شده است که در خدمت قدرت‌های سلطه‌گر قرار دارد و وظیفه‌اش تثبیت ظلم جهانی در لوای مناسک بی‌روح است».

وی ارکان سه‌گانه اسلام ناب را «معنویت، عدالت و عقلانیت» برشمرد و تأکید کرد که بدون هر یک از این‌ها، حیات طیبه و تمدن نوین اسلامی شکل نخواهد گرفت. به گفته وی، در این منظومه، عقلانیت نه تنها مقابل دین نیست، بلکه شرط حقیقی انقلابی‌گری و زیربنای پیشرفت‌های مادی و معنوی است.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، پیشرفت‌های شگرف علمی کشور در حوزه‌های نانو، هسته‌ای، سلول‌های بنیادی و صنایع دفاعی را مرهون نگاه تمدنی و هدایت‌های کلان رهبر شهید دانست. وی بیان داشت: «در این هندسه فکری، علم یک ابزار برای سلطه نیست، بلکه وسیله‌ای برای تحقق اهداف اسلامی و استقلال امت است. تعارض میان دین و علم در این نگاه کاملاً مردود است، چرا که عقلانیتِ برآمده از وحی، مشوقِ کشف اسرار خلقت برای خدمت به بشریت است».

حجت‌الاسلام خسروپناه در پایان سخنان خود، «وحدت امت اسلامی» را پیش‌شرط قطعی برای تحقق تمدن نوین اسلامی قلمداد کرد. وی با هشدار نسبت به پروژه‌های استعماری برای ایجاد شکاف در میان مسلمانان، تصریح کرد: «اختلافات فکری و مذهبی باید در ساحت‌های علمی و حوزوی باقی بماند. در عرصه جامعه‌سازی و تقابل با دشمن مشترک، آنچه اهمیت دارد، تأکید بر مشترکات عظیم امت است. پروژه‌هایی همچون داعش و جریان‌های تکفیری، نه‌تنها نسبتی با اسلام ندارند، بلکه ابزارهایی برای تخریب ظرفیت‌های جهان اسلام و به حاشیه راندن مسئله فلسطین و آزادی قدس شریف هستند».

وی در جمع‌بندی نهایی، ساختار منظومه فکری رهبر شهید را مبتنی بر مثلث «توحید، ولایت و اسلام‌شناسی جامع‌نگر» دانست و تأکید کرد که این نقشه راه، تنها مسیر روشن برای دستیابی به تمدنی است که در آن معنویت و پیشرفت، دوشادوش یکدیگر حرکت می‌کنند.

این نشست با پرسش و پاسخ نخبگان و پژوهشگران پیرامون ابعاد مختلف این نظام فکری به پایان رسید، در حالی که طنین کلام دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی بر یک نکته استوار بود: رهبر شهید، نه تنها یک فرمانده در میدان نبرد، بلکه معمار عقلانیت جدیدی بود که جهان معاصر بیش از هر زمان دیگری به آن نیازمند است.

انتهای پیام/