OpenAI پس از 6 سال مدل متن‌باز منتشر کرد؛ GPT-OSS روی لپ‌تاپ نیز قابل اجراست

OpenAI پس از 6 سال مدل متن‌باز جدیدی به نام GPT-OSS را معرفی کرده که به‌صورت رایگان قابل دانلود، شخصی‌سازی و حتی اجرا روی لپ‌تاپ است.

GPT-OSS در دو نسخه معرفی شده که نسخه اول دارای 120 میلیارد پارامتر و دیگری دارای 20 میلیارد پارامتر است. نسخه بزرگ‌تر را می‌توان روی یک کارت گرافیک انویدیا اجرا کرد و عملکردی مشابه با مدل o4-mini دارد. درهمین‌حال نسخه کوچک‌تر تنها با 16 گیگابایت رم قابل اجرا است و عملکرد آن شبیه به o3-mini عنوان شده است.

هر دو نسخه هم‌اکنون در پلتفرم‌هایی مانند Hugging Face ،Databricks ،Azure و AWS تحت لایسنس Apache 2.0 منتشر شده‌اند که این امر امکان استفاده و تغییر آنها برای اهداف تجاری را نیز فراهم می‌کند.

این نخستین مدل متن‌باز OpenAI پس از گذشت بیش از شش سال محسوب می‌شود. تا اوایل امسال، «سم آلتمن»، مدیرعامل این شرکت، نگرانی‌های امنیتی را دلیل اصلی عدم انتشار چنین مدلی عنوان می‌کرد. بااین‌حال، در پی محبوبیت روزافزون مدل‌های متن‌باز مانند DeepSeek، آلتمن در ژانویه گفت که OpenAI «در سمت اشتباه تاریخ ایستاده بوده» که مدل‌های خودش را به‌صورت آزاد منتشر نکرده بود.

قابلیت‌های مدل متن‌باز OpenAI

این مدل توانایی انجام وظایف استدلالی، جستجو در وب، نوشتن کد و اجرای ایجنت‌ها از طریق APIهای موجود OpenAI را دارد. «کریس کوک»، یکی از محققان OpenAI، در یک نشست خبری گفته است:

«فکر می‌کنم بسیاری از مردم شگفت‌زده می‌شوند وقتی می‌فهمند که اکثریت مشتریان ما همین حالا هم از مدل‌های متن‌باز استفاده می‌کنند. ما می‌خواستیم این شکاف را پر کنیم و به آنها امکان استفاده گسترده از فناوری خود را بدهیم.»

از نظر ایمنی، OpenAI می‌گوید که GPT-OSS ایمن‌ترین مدل این شرکت تاکنون است که با همکاری شرکت‌های امنیتی مستقل آزمایش شده تا در زمینه‌هایی مانند امنیت سایبری و تسلیحات بیولوژیکی خطری نداشته باشد. همچنین روند تفکر مدل برای بررسی خطا، فریب یا سوءاستفاده قابل مشاهده است. خروجی این مدل فقط متنی است و همانند سایر مدل‌های OpenAI، داده‌های آموزشی آن را نمی‌دانیم.

هرچند OpenAI هنوز مقایسه‌ای رسمی میان GPT-OSS و مدل‌های دیگری از جمله Llama ،DeepSeek یا Gemma گوگل منتشر نکرده، اما گفته هر دو نسخه GPT-OSS در انجام وظایف برنامه‌نویسی و آزمون‌هایی مانند «Humanity’s Last Exam» عملکردی در حد مدل‌های بسته و قدرتمند دارند.

درحال‌حاضر، برنامه‌ای برای زمان انتشار نسخه‌های بعدی GPT-OSS اعلام نشده، اما OpenAI امیدوار است این مدل مورد استفاده توسعه‌دهندگان و شرکت‌های کوچکی قرار گیرد که به دنبال کنترل بیشتر بر داده‌های خود هستند.