63 زنی که صدام را عاصی کردند

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، از اواخر دهه 80 به این سو، ادبیات دفاع مقدس با چرخشی از میدان به‌سمت پشت جبهه، تلاش کرد روایتگر حماسه‌هایی باشد که در شهرها و خانه‌ها خلق شد، اما صدایی از آن به گوش نرسید، حماسه‌هایی که این‌بار خالقانش نه لباس رزم بر تن داشتند و نه اسلحه‌ای در دست، آنها زنان خانه‌داری بودند که نقش جدیدی در شرایط اجتماعی سیاسی کشور پذیرفته و خلاقانه، آن را توسعه داده بودند؛ زنانی که عموماً مدرک تحصیلی خاصی نداشتند اما می‌دانستند چگونه یک بحران ملی مانند شرایط جنگی را مدیریت کنند،

با این نگاه، در سال‌های اخیر عناوین متعددی منتشر شد که توانست فضای جدیدی به‌روی ادبیات دفاع مقدس باز و مخاطبان بسیاری را با خود همراه کند. مرور هرکدام از این آثار، این روزها که کشور در شرایط مشابهی قرار دارد، می‌تواند برای تک‌تک ما الهام‌بخش باشد که در دامان چه‌مادرانی قد برافراشتیم.

کتاب “حوض خون”، نوشته فاطمه‌سادات میرعالی از جمله این آثار است که با نگاهی به فعالیت خودجوش 63 بانوی اندیمشکی در هشت سال دفاع مقدس نوشته و منتشر شده است. کتاب، تلاش دارد با مرور خاطرات این بانوان، داستان شکل‌گیری و فعالیت رختشوی‌خانه بیمارستانی در اندیمشک را به تصویر بکشد که در آن زنان، البسه و ملحفه رزمندگان را می‌شستند و اگر نیازی به تعمیر بود، انجام می‌دادند.

تداوم این کار برای بسیاری از آنها بی‌مخاطره نبوده است، تأثیر مواد شیمیایی شوینده‌ها بر بدن از جمله ریه، دست و پای این زنان آن‌چنان بوده که تا امروز باقی است، از سوی دیگر، رنجی که این زنان در مواجهه با شرایط جنگی و دیدن ابدان شهدا میان لباس‌ها و ملحفه‌ها به جان خریدند، هرگز از ضمیر آنها پاک نشده است.

میرعالی به‌همراه یک تیم پژوهشی سراغ این زنان رفته است تا کنار ثبت خاطرات آنها، از نقش اجتماعی زنان در هشت سال دفاع مقدس نیز بگوید، پیدا کردن هرکدام از این بانوان و یادآوری خاطرات آنها، آن هم با وجود گذشت بیش از 30 سال، کار چندان راحتی نبوده است، کنار این مسئله، چینش روایت‌ها، به‌گونه‌ای که با وجود تعدد، یک‌دست و خواندنی به‌نظر برسد و در عین حال، کسل‌کننده و تکراری نباشد، هنری است که میرعالی در “حوض خون” به‌خوبی از پس آن برآمده است.

رهبر شهید انقلاب در تقریظی بر این اثر نوشته‌اند: