26ساعت نبرد با مرگ روی آب/اسناد طبقه‌بندی‌شده عملیات «مروارید» افشا شد

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، فیلم مستند «عمق میدان» به کارگردانی مشترک علی شهاب‌الدین و محمدعلی یزدانپرست در نهمین جشنواره تلویزیونی مستند حضور دارد و امشب یکشنبه 26 بهمن 1404 از شبکه مستند سیما پخش می‌شود. مستند «عمق میدان»، روایتی از مقاومت‌ 26 ساعته یک تکاور ایرانی در خلیج فارس است و برای اولین بار اسناد محرمانه عملیات مروارید را منتشر می‌کند. این مستند پیش از این تندیس برنزی شهید آوینی در نوزدهمین جشنواره سینما حقیقت را برنده شده بود. 

شهاب الدین یکی از کارگردانان این فیلم مستند توضیحات بیشتری درباره سوژه فیلمش داد و گفت: مستند «عمق میدان» در مورد یکی از مهمترین و به موقع‌ترین تصمیم فرماندهان نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران برای به ذلت در آوردن و اضمحلال رژیم بعث عراق در خلیج فارس یعنی عملیات غرور آفرین «مروارید» در آذر ماه سال 1359 است. به صورت دقیق‌تر، این فیلم مستند به ماجرای تصمیم جسورانه گروه رزمی 421 ارتش می‌پردازد که در روزهای آغازین جنگ، با محوریت نیروی دریایی و پشتیبانی نیروی هوایی، اقدام به تصرف و تخریب دو سکوی نفتی مهم عراق یعنی «البکر» و «الامیه» می‌کنند؛ عملیاتی که با انهدام 11 ناوچه از 14 ناوچه دشمن، ضربه‌ای راهبردی به شریان اقتصادی و قدرت دریایی عراق وارد می‌سازد.

وی با اشاره به اینکه داستان این فیلم کاملا واقعی است، گفت: مظلومیت قهرمانان جنگ به اندازه‌ای است که باورپذیری این همه رشادت و تاب‌آوری یک انسان در قامت یک رزمنده در دریا، آنهم زخمی و بدون در اختیار داشتن حتی شناور سبک و پلاستیکی که بتوان با تکیه بر آن دمی استراحت کرد علاوه بر اینکه، باورش شاید برای مخاطبان سخت باشد، حتی برای تعدادی از دست اندرکاران  و  تصمیم‌گیران وقت که با نگاه تنگ‌نظرانه در این جایگاه تکیه زده بودند، به بهانه عدم صحت و تشکیک نسبت به این موضوع و 26 ساعت معلق بودن یک تکاور ایرانی و غواص عراقی در آب‌های خلیج فارس سخت بود.

شهاب‌الدین خاطرنشان کرد: به همین دلیل، تولید این کار یک سال به تعویق افتاد و اجازه ساخت این‌ مستند را ندادند، تا اینکه پس از یک پژوهش دقیق و دستیابی به  اسناد بسیار مهم و متقن، بهانه از آنها گرفته شد. خوشبختانه ارائه و نمایش این اسناد در فیلم و روایت افراد درگیر با این ماجرا، باعث باورپذیری آن شده است.

این فیلمساز مستند با تاکید بر اینکه فیلمش تنها یک مستند پرتره نیست، گفت: دقت داشته باشید که در گام اول این مستند روایتی از یک عملیات دریایی بسیار مهم است که در ابتدای شروع جنگ با تدبیر و درایت امیر دریادار مدنی‌نژاد فرمانده گروه رزمی 421 و تعدادی دیگر از فرماندهان این حماسه خلق می‌شود. بنابراین کلیت این فیلم‌ مستند در خصوص این‌ عملیات مهم و دو عملیات مقدماتی قبل از آن می‌باشد.

وی اضافه کرد: با این حال، اتفاق اصلی قصه فیلم، ماجرای تنها شدن یکی از تکاوران این عملیات با اسیر عراقی و معلق ماندن 26 ساعته در آب است که راوی اصلی آن امیر دریادار ناصر سرنوشت است. او انتقام ناوچه پیکان را پس از دو سال و نیم از ناوچه عراقی می‌گیرد و ما به صورت گذرا به آن 26 ساعت تنهایی و همچنین به فعالیت ایشان پس از دوران بازنشستگی می‌پردازیم؛ بنابراین نمی‌توان این‌مستند را صرفا در گوته پرتره معرفی کرد.

کارگردان مستند عمق میدان درباره روند تحقیق و پژوهش آن گفت: کل مراحل پژوهش و تولید و پس تولید این ‌مستند، چهار سال به طول انجامید، اما مرحله پژوهش آن‌که بسیار مهم بود، با تمام فراز و فرودها و دستیابی سخت به اسنادی که قبلا جز اسناد طبقه‌بندی محسوب می‌شد، حدود دو سال به طول انجامید. باید بگویم که بخشی از منابع تحقیق به صورت میدانی و طی گفتگو با شاهدان عینی و دست اول بود. از آنجا که تعدادی از این شاهدان در خارج از کشور اقامت داشتند، این گفت‌وگوها کمی زمان‌بر شد.

شهاب الدین درباره فرم روایی فیلمش توضیح داد: برای دور شدن از فضای تخت مصاحبه‌ای که ساختار کار را به حالت مستند گزارشی تقلیل می‌داد، مجبور بودیم روایتی دراماتیک از قصه‌های موجود خلق کنیم، چرا که لذا لازمه و مکمل یک قصه دراماتیک سینمایی، بهره‌مندی و ساخت تصویری آن قصه است.

وی با اشاره به استفاده از کمیک موشن در کنار بازسازی رئال گفت: از آنجا که برای بازسازی صحنه‌های اصلی نیازمند بودجه خاص بودیم، عملا نتوانستیم به صورت کامل بازسازی رئال داشته باشیم؛ هر چند پس از چالش‌های اولیه با حمایت بی‌نظیر امیر دریادار ایرانی فرمانده محترم نیروی دریایی ارتش و امیر دریادار بمانی جانشین ایشان که در زمان تولید صحنه‌های بازسازی این‌ مستند،  فرمانده منطقه دریایی جاسک بودند، سکانس‌های بسیار خوبی از  صحنه‌های هلی‌برن و نبردهای دریایی ضبط کردیم و همچنین با همکاری بسیار خوب و قابل تحسین شرکت ملی نفت و منطقه نفت فلات قاره، توانستیم بازسازی خوبی از سکوهای دریایی داشته باشیم، اما برای تکمیل و خلق تصویری این حماسه‌ها به سراغ ساختار کمیک موشن رفتیم که به فضل خداوند و تلاش هنرمندانه همکارانم، ترکیب خوبی از رئال کمیک‌ موشن پدید آمد.

او با تاکید بر اینکه جامعه هدف این مستند تمامی مردم و سنین هستند، گفت: به گواه منتقدان و صاحبان اندیشه که این‌ فیلم مستند را دیدند، دوری از شعارزدگی، دور شدن از غرق‌شدن در یک نحله فکری و توجه به اصل وطن دوستی و نگاه انسانی حتی به یک اسیر و رژیم متخاصم حاکم در آن کشور باعث آن شد تا همه افکار و اندیشهها و با هر سبک و نگاه به این ‌فیلم مستند توجه کنند. همچنین استفاده از سبک کمیک‌موشن باعث توجه کودکان و نوجوانان به این فیلم‌ می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: روایت صحیح، کم نقص و صادقانه باعث توجه و ابراز نظر مثبت ارتشیان قهرمان به خصوص افرادی شد که مستقیما با این عملیات در ارتباط بوده‌اند. علاوه براین، استفاده از اسناد متقن و تصاویر آرشیوی خاص باعث باورپذیری قصه شد.

عوامل تولید این فیلم مستند عبارتند از:

کارگردان: علی شهاب‌الدین و محمدعلی یزدانپرست، طراح، نویسنده و تهیه‌کننده: علی شهاب الدین، راوی: امیر دریادار ناصر سرنوشت، پژوهشگران: علی شهاب الدین و محمد علی یزدانپرست، آهنگساز: سعید عظیمی، تدوینگر: وحید کردلو، صداگذار: محمد علی درگاهی، طراح کمیک موشن: حسن نوزادیان، کامپوزیت و متحرک‌سازی: سلمان اربابون، گوینده متن: ایرج شریفی، صدابردار: مهدی خلیلی و مهدیار مهرجو، دستیار کارگردان: علیرضا قاسم پور، تصویربردار و نویسنده گفتار متن: محمد علی یزدانپرست، مدیر تولید: زهره گل افشانی، طراح لوگو: فرشاد حاجی محمدی و دستیاران تصویر: علیرضا سجادی و یاسر کریمی.

براساس این گزارش، فیلم مستند «عمق میدان» امشب یکشنبه 26 بهمن 1404 ساعت 21 از شبکه مستند سیما پخش می‌شود و بازپخش‌های آن ساعت 2 بامداد و 11 صبح دوشنبه 27 بهمن 1404 است.

انتهای پیام/