«یان لکان» مفهوم هوش جامع را مزخرف خواند؛ پاسخ کوبنده مدیر دیپ‌مایند گوگل

«یان لکان»، دانشمند ارشد سابق متا و برنده جایزه تورینگ، در اظهارنظری تند و صریح مفهوم هوش جامع را «مزخرف» خواند. این حرف او واکنش تند «دمیس هاسابیس»، مدیرعامل دیپ‌مایند گوگل را در پی داشت و گفت لکان دچار اشتباهی واضح شده است. حتی «ایلان ماسک» نیز وارد این بحث شد و طرف یکی از این دو دانشمند را گرفت.

یان لکان اخیراً در پادکستی استدلال کرد که هوش انسانی اصلاً جامع نیست، بلکه بسیار تخصصی است. او می‌گوید: «اول از همه، چیزی به نام هوش جامع وجود ندارد. این مفهوم کاملاً بی‌معنی و مزخرف کامل است و فقط برای توصیف هوش سطح انسان ساخته شده است.» لکان معتقد است ما انسان‌ها دچار این توهم هستیم که هوشمان جامع است، درحالی‌که فقط برای بقا در دنیای فیزیکی و حل مشکلات خاص تکامل یافته‌ایم. او گفت کسانی که وعده رسیدن به هوش جامع مصنوعی (AGI) در یکی دو سال را آینده می‌دهند، «کاملاً متوهم» هستند.

بحث دانشمندان هوش مصنوعی بر سر AGI

دمیس هاسابیس در شبکه اجتماعی ایکس با صراحتی غیرمعمول پاسخ داد: «یان اینجا کاملاً اشتباه می‌کند.» استدلال هاسابیس این است که لکان مفهوم «هوش جامع» (General Intelligence) را با «هوش جهانی» (Universal Intelligence) اشتباه گرفته است. او نوشت: «مغز پیچیده‌ترین پدیده‌ای است که در کیهان می‌شناسیم و درواقع بسیار جامع است.» هاسابیس با ارجاع به نظریه ماشین تورینگ استدلال کرد که اگر زمان و حافظه کافی وجود داشته باشد، سیستم‌های فعلی (مثل مغز انسان و مدل‌های پایه AI) قادر به یادگیری هر چیزی هستند و این یعنی جامعیت.

در مقابل لکان برای اثبات محدودیت انسان، به ضعف ما در شطرنج اشاره کرده و گفته بود: «ما در شطرنج افتضاح هستیم چون حافظه کافی برای بررسی تمام احتمالات را نداریم.» اما هاسابیس که خودش استاد شطرنج است، زاویه دید را عوض کرد: «شگفت‌انگیز این نیست که ما در بازی می‌بازیم؛ شگفت‌انگیز این است که انسان‌ها با مغزی که برای شکار و گردآوری غذا تکامل یافته، توانسته‌اند بازی پیچیده‌ای مثل شطرنج (و هواپیما و علم) را اختراع کنند.»

درنهایت، ایلان ماسک با یک توییت کوتاه وارد بحث شد و نوشت: «دمیس درست می‌گوید.» البته باید به یاد داشته باشیم، ایلان ماسک جز اولین سرمایه‌گذاران دیپ‌مایند محسوب می‌شود و با هاسابیس در یک منظومه فکری است.

درکل این فقط یک بحث فلسفی نیست؛ میلیاردها دلار سرمایه روی همین واژه AGI شرط‌بندی شده است. تیم هاسایس معتقدند با مقیاس‌دهی مدل‌های فعلی می‌توان به AGI رسید (شاید تا سال ۲۰۲۸). در مقابل تیم لکان معتقدند مدل‌های زبانی به بن‌بست می‌خورند و برای رسیدن به هوش واقعی، به معماری کاملاً متفاوتی (مثل مدل‌های جهانی) نیاز داریم.