مبانی مقاومت فعال در پرتو آیه «ولاتهنوا» در اندیشه رهبر شهید

منیره سلیمانی، پژوهشگر علوم قرآن و حدیث، در گفت‌وگو با خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، با واکاوی هرمنوتیک اندیشه‌های قرآنی رهبر شهید امام خامنه‌ای، به تبیین مبانی معرفتی قرآنی در بیانات ایشان پرداخت.

او با اشاره به تفاسیر تطبیقی ذیل آیه «وَلا تَهِنوا وَلا تَحزَنوا وَأَنتُمُ الأَعلَونَ إِن كُنتُم مُؤمِنینَ»، اظهار داشت: در المیزان «وهن» به سستی وجودی و ساختاری و «حزن» به انفعال روانی-اجتماعی تعبیر شده که هر دو در تقابل با کارویژه تمدن‌ساز مؤمن قرار دارند.

او تصریح کرد: آیت‌الله جوادی آملی نیز بر این نکته تأکید دارد که برتری (الأعلون) مشروط به ایمان عملیاتی است. یعنی ایمانی که در ساحت اجتماع، سیاست و دفاع به‌صورت تاب‌آوری فعال و کنشگری جمعی متجلی می‌شود، نه صرفاً یک باور انتزاعی باشد.

این محقق قرآنی ضمن یادآوری تحولات منطقه‌ای و حملات رژیم صهیونیستی و ایالات متحده، افزود: در شرایط کنونی، بازخوانی این رهنمودهای قرآنی از رهبر شهید انقلاب یک ضرورت روش‌شناختی برای مقابله با جنگ شناختی و روانی است. دشمن با تولید روایت‌های یأس‌آور و القای بن‌بست، می‌کوشد متغیر ایمان را در معادلات میدانی حذف کند، حال آنکه تفسیر رهبری از آیه شریفه، دقیقاً همین متغیر را به‌عنوان عامل تعیین‌کننده در برتری راهبردی و گذار از بحران مطرح ساخت.

سلیمانی با تأکید بر نقش حضور مدنی و هم‌افزایی اجتماعی-نظامی در پارادایم دفاعی اسلام گفت: استقامت عمومی و حضور سازمان‌یافته مردم در عرصه‌های مختلف، تجلی عینی «انتم الأعلون» در ساحت جامعه‌شناسی سیاسی است.

او ادامه داد: پشتیبانی آگاهانه از نیروهای نظامی، فقط یک تکلیف شرعی نیست، بلکه یک ضرورت ساختاری برای تداوم بازدارندگی است. چون در گفتمان قرآنی رهبر شهید، دفاع شبکه‌ای از همبستگی معنوی، لجستیکی و اجتماعی است که هر حلقه آن با ایمان تغذیه می‌شود.

این پژوهشگر فرهنگی با اشاره به فرمایش دیگر رهبر شهید انقلاب درباره نقش نهیب ملت در بر هم زدن معادلات غلط دشمن، اظهار داشت: این گزاره یک اصل مهم در فلسفه تاریخ انقلابی است که نشان می‌دهد اراده جمعی، می‌تواند متغیرهای عینی میدان را دگرگون کند. مسئولان نظام با درک این پدیده بی‌نظیر، موظفند با استقامت ساختاری و روحیه جهادی از سطح انتظارات عقلانی و ایمانی ملت عقب نمانند چرا که عقب‌ماندگی بوروکراتیک، خود به‌نوعی «وهن» مدیریتی است که با صریح قرآن در تعارض قرار دارد.

سلیمانی با بیان اینکه آینده‌نگری در اندیشه رهبر معظم انقلاب مبتنی بر تلفیق واقعیت‌شناسی میدانی و وعده الهی است، گفت: امیدآفرینی در این پارادایم به معنای خوش‌خیالی یا انکار چالش‌ها نیست، بلکه به معنای ترسیم مسیر عبور از بحران با اتکا به ظرفیت‌های بالفعل و پنهان نظام است.

او خاطرنشان کرد: در روزهای مواجهه با تهدیدات ترکیبی رژیم صهیونیستی و آمریکا، کاربست این الگوی قرآنی نیازمند آن است که رسانه و نهادهای سیاست‌گذار، روایت امید را بر پایه داده‌های واقعی و راهبردهای عملیاتی بازسازی کنند.

این محقق قرآنی تصریح کرد: آیات قرآن کریم در گفتمان رهبر شهید انقلاب، از سطح یک دستور اخلاقی فراتر رفته و به چارچوبی معرفتی برای مدیریت بحران، مقاومت فعال و تمدن‌سازی تبدیل شده است. ایمان به‌عنوان شرط لازم برتری، همزمان با حضور میدانی، پشتیبانی از نیروهای مسلح و کارویژه مسئولان، شبکه‌ای در هم تنیده از تاب‌آوری ملی را شکل می‌دهد که در آن یأس القایی دشمن، در برابر افق روشن وعده الهی و اراده بیدار ملت، اثری نخواهد داشت.

انتهای پیام/