به گزارش خبرنگار مهر، علی اکبر صالحی در مراسم افتتاحیه محرم و عاشورا در آینه اسناد وزارت خارجه گفت: مدعیانی که مدعی دموکراسی هستند، ولی در حقیقت به دنبال هیپوکراسی هستند.
وی ادامه داد: هیچ ملتی به اندازه ایرانیان در گسترش و ماندگاری عاشورا نقش نداشتند، نه فقط با اشک بلکه با خلق ادبیات، معماری، شعر، فلسفه و اندیشه عاشورا را منعکس کردند.
وزیر اسبق امور خارجه بیان کرد: عاشورا هویت ملی ما را که مبتنی بر حق و عدالت است در پی دارد؛ ایرانیان از اول به دنبال حق و عدالت بودند.
صالحی گفت: عاشورا را نباید صرفاً یک واقعه تاریخی یا یک آیین سوگواری دانست؛ عاشورا بخشی از هویت معنوی و تمدنی ایرانیان است. پیوستگی معنوی ایرانیان با اهلبیت(ع) و نقش آنان در پاسداشت و گسترش فرهنگ عاشورا، امری تصادفی نیست و ریشههای آن به نخستین قرون پس از ظهور اسلام بازمیگردد.
وی افزود: این پیوند نیز صرفاً محصول دوره صفویه نیست؛ بلکه ریشههایی عمیقتر دارد. حضور ایرانیان و ایرانیتباران در میان پیروان و یاران اهلبیت(ع)، حضور امام رضا(ع) در ایران، تبدیل خراسان به یکی از مراکز مهم محبت اهلبیت(ع)، مهاجرت فرزندان ائمه(ع) به شهرهایی همچون قم، ری، کاشان، شیراز، قزوین و طبرستان و همچنین شکلگیری سنت وقف، تکایا و حسینیهها، همگی در شکلگیری و تداوم این فرهنگ نقش داشتهاند.
صالحی ادامه داد: از حضور ایرانیان در کنار ائمه(ع) و علویان طبرستان گرفته تا حکومت آلبویه، میتوان خط سیر تاریخی مهمی از پیوند ایرانیان با تشیع و فرهنگ اهلبیت(ع) مشاهده کرد.
صالحی با بیان اینکه پاسداشت عاشورا یکی از ارکان و سرمایههای تمدنی ایران است، عنوان کرد: عاشورا هویت ملی ما را که بر پیجویی حق و عدالت استوار است، شکل داده است. ایرانیان از دیرباز با مفاهیم توحید، حکمت و عدالت آشنا بودهاند و همین زمینه فرهنگی، پذیرش و گسترش پیام عاشورا را در ایران تسهیل کرده است.
وی ادامه داد: در کتاب «مخزنالبکاء» اثر ملا محمدصالح برغانی نیز بر این نکته تأکید شده که گریه بر امام حسین(ع) صرفاً اظهار اندوه نیست، بلکه نوعی تجدید میثاق با راه حق و حقیقت است. مجلس عزاداری نیز میتواند مدرسهای برای تربیت انسان مؤمن، اصلاح اخلاق فردی و اجتماعی و تداوم آرمان عدالت باشد. چنانکه شهید مطهری فرمودند: اگر عاشورا زنده بماند، اسلام زنده میماند. از این منظر، تا زمانی که عاشورا زنده و پویاست، یکی از مهمترین مؤلفههای هویت و حیات فرهنگی ایران نیز زنده خواهد بود.
وی تصریح کرد: عاشورا امروز دیگر صرفاً یک مراسم مذهبی نیست؛ بلکه به یک گفتمان فرهنگی و معنوی فراملی و نوعی قدرت نرم فرهنگی تبدیل شده است. مفاهیمی همچون عدالت، کرامت انسان، ظلمستیزی، آزادگی، ایثار، محبت، مقاومت و استقامت، در جهان اسلام و حتی فراتر از آن، با نام امام حسین(ع) شناخته میشوند.
وی یاداور شد: حسین برای بسیاری از انسانها نماد محبت، عشق، ایثار، آزادگی، مقاومت و ایستادگی است. برگزاری آیینهای باشکوه عاشورایی در نقاط مختلف جهان نیز نشاندهنده ظرفیت جهانی این پیام و توجه ملتها به ابعاد معنوی و اجتماعی آن است.
وی بیان کرد: عاشورا اگر صرفاً روایت شود، ممکن است در حافظه تاریخی باقی نماند؛ اما اگر فهمیده و بازخوانی شود، جاودانه خواهد ماند. از همین رو، در کنار ذکر مصیبت باید همواره به فلسفه قیام، اخلاق و رفتار حسینی و مسئولیت انسان مؤمن در برابر جامعه نیز پرداخت. عاشورا نیازمند بازتولید مستمر فرهنگی در حافظه تاریخی ملتهاست.
وی گفت: عاشورا همچنین مدرسه گفتوگوست. امام حسین(ع) حتی در آخرین لحظات، راه گفتوگو را نبست. بارها با سپاه کوفه سخن گفت، آنان را به اندیشه دعوت کرد و حجت را بر آنان تمام نمود.
وی ادامه داد: این رفتار به ما میآموزد که مقاومت هرگز به معنای نفی گفتوگو نیست؛ بلکه گفتوگو تا آخرین لحظه ادامه دارد و هنگامی که همه راههای اصلاح بسته میشود، انسان مؤمن و آزاده از حق و حقیقت دفاع میکند.
وی با بیان اینکه امام حسین(ع) متعلق به آینده است؛ زیرا هر نسلی که با پرسش «حق یا مصلحت؟» مواجه شود، بار دیگر خود را در آینه عاشورا خواهد دید، گفت: حق و استقلال ملتها پیش از آنکه در مرزهای جغرافیایی حفظ شوند، در مرزهای اندیشه، هویت و کرامت انسانی حفظ میشوند. هرجا انسان، کرامت را بر ذلت و حقیقت را بر مصلحت ترجیح دهد، عاشورا حضور دارد.
وی افزود: به تعبیر مرحوم استاد علامه دکتر سیدجعفر شهیدی، کربلا پایان یک راه نبود، بلکه آغاز راهی بود که وجدان مسلمانان را برای همیشه بیدار نگه داشت. ایران نیز یکی از مهمترین سرزمینهایی است که این وجدان بیدار را در قالب فرهنگ، ادب، هنر و اندیشه به نسلهای پیدرپی منتقل کرده است.
ثبت دیدگاه علمی و آموزشی