به گزارش خبرنگار فضا و نجوم خبرگزاری تسنیم، مراسم هفته جهانی فضا در وزارت ارتباطات با حضور سیدستار هاشمی وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، حسن سالاریه رئیس سازمان فضایی ایران و سایر مسئولان صنعت فضایی کشور برگزار شد.
شاهرخ ظهراب‌زاده، متخصص صنعت فضایی در این مراسم با اشاره به تاریخچه فعالیت‌های فضایی کشور گفت: بنده این افتخار را دارم که با یک روایت کوتاه و تاریخی از آنچه طی این چند دهه تجربه کردیم، در خدمت شما باشم؛ روایتی از قصه تسخیر فضا از دید یک ایرانی، ایرانی که می‌تواند خود من، شما یا هم‌سن‌وسال‌های من باشد.
وی افزود: از زمانی که ما چشم باز کردیم و در دهه 60 به مدرسه رفتیم، علاقه‌مندان به حوزه فضا تنها می‌توانستند خواننده مطالب باشند. در واقع مونس و همدم علاقه‌مندان به فضا در آن دوران، ماهنامه‌هایی بود که هر ماه مطالبی منتشر می‌کردند و در میان آن‌ها موضوعات فضایی نیز به چشم می‌خورد. همچنین هر از گاهی در قاب تلویزیون، پرتاب ماهواره‌برها و پرتابگرهای خارجی را تماشا می‌کردیم.
این متخصص صنعت فضایی تصریح کرد: در آن دوران برای نمونه، پرتاب فضاپیمای «سایوز» بسیار جذاب بود که بازوهای نگهدارنده آن به ترتیب عقب می‌رفتند و پرتابگر به سمت بالا حرکت می‌کرد؛ این صحنه‌ها بسیار هیجان‌انگیز بود، اما در آن زمان با خود فکر می‌کردیم که جایگاه ایران کجاست؟ در آن مقطع حتی فکر کردن به اینکه آیا زمانی نام ایران هم جزو کشورهای فعال در حوزه فضا قرار می‌گیرد و دستاوردهای خودمان را در تلویزیون یا مجلات خواهیم دید، بسیار دور از دسترس به نظر می‌رسید.
ظهراب‌زاده ادامه داد: با گذشت زمان و در اواخر دهه 60 و اوایل دهه 70، دانشکده‌های هوافضا در کشور تأسیس شدند. برای شخص من که در ابتدای دهه 70 دانش‌آموز دبیرستانی بودم، این جذابیت شکل گرفت که می‌توان به هوافضا به‌عنوان یک حرفه و شغل تخصصی نگاه کرد.
وی اضافه کرد: در نهایت در دهه 80 بود که کشور رسماً وارد باشگاه کشورهای فضایی شد و ماهواره‌بر «سفیر امید» توانست ایران را فضایی کند. پس از آن نیز پروژه‌های مختلف دیگری اجرا شد و انواع ماهواره‌برها از جمله سیمرغ، ذوالجناح، قاصد و قائم توسعه یافتند و به پیش رفتند.
این کارشناس فضایی با اشاره به ورود کشور به حوزه زیست‌فضا گفت: ما پس از آن وارد عرصه زیست‌فضا شدیم؛ در آن مقطع بنده افتخار فعالیت در پژوهشگاه هوافضا را داشتم. این دستاورد برای مردم بسیار شگفت‌انگیز بود و حتی تا امروز نیز گاهی در جمع‌ها و دورهمی‌ها توضیح می‌دهم که بله، ما واقعاً این کار را انجام دادیم و آن موجود زنده (میمون) واقعاً به فضا رفت و با موفقیت به زمین بازگشت.
ظهراب زاده با بیان اینکه در ادامه مسیر به کاوشگرهای سنگین‌تر دست پیدا کردیم و همکاران در بخش‌های دیگر جزئیات فنی آن را تشریح خواهند کرد، خاطرنشان کرد: اگر بخواهم به روایت تجربیات شخصی خود طی این سال‌ها بازگردم، خاطره نخستم مربوط به اسفندماه سال 1393 است؛ زمانی که کنفرانس وزرای علوم کشورهای عضو جنبش عدم تعهد در سالن اجلاس برگزار شد و در حاشیه این کنفرانس، نمایشگاهی نیز برپا شده بود و بنده در آن حضور داشتم.
ظهراب‌زاده در ادامه با اشاره به خاطره‌ای از سال 1393 و برگزاری کنفرانس وزرای علوم کشورهای عضو جنبش عدم تعهد در تهران، گفت: در حاشیه این کنفرانس، غرفه پژوهشگاه هوافضا کپسول زیستی را به نمایش گذاشته بود. نمایندگان کشورهای عضو جنبش عدم تعهد با اشتیاق از دستاوردهای ما بازدید می‌کردند. در آن میان، نماینده کشور مصر پس از اطمینان از اینکه این کپسول واقعاً به فضا رفته است، با تحسین دستاوردهای ایران به من گفت: «شما ارزش واقعی این دستاورد را نمی‌دانید. ما در کشورمان هیچ سخت‌افزاری در این حوزه نداریم و تنها به فعالیت‌های محدود دانشگاهی اکتفا کرده‌ایم.
وی به خاطره دیگری در آذرماه سال 1394 در ششمین نمایشگاه توانمندی‌های صنایع هوایی و فضایی ایران اشاره کرد و افزود: در آن نمایشگاه با نماینده یک شرکت آلمانی (از متخصصان سابق شرکت ایرباس) گفتگو کردم. وقتی او متوجه شد کپسول موجود در غرفه، همان محفظه‌ای است که موجود زنده به فضا فرستاده و سالم بازگردانده است، با تعجب شروع به عکاسی کرد و گفت: «این دستاورد باید در موزه و در یک حفاظ شیشه‌ای نگهداری شود تا مردم برای دیدن آن هزینه کنند؛ چرا شما این کپسول را به اینجا آورده‌اید؟
این متخصص صنعت فضایی با اشاره به جایگاه فعلی کشور در مجامع بین‌المللی تصریح کرد: پس از آن توفیق یافتیم دستاوردهای فضایی کشور را در مجامع بین‌المللی با افتخار ارائه کنیم. بسیار انگیزه‌بخش است وقتی در آسیا، به‌جز چین، تنها ایران ادعای ساخت و پرتاب ماهواره و تزریق آن به مدار را دارد. در جلسه‌ای ذیل سازمان «اپسکو» (APSCO)، نماینده یکی از دانشگاه‌های مصر پس از مشاهده دستاوردها پرسید: اگر ما ماهواره بسازیم، آیا ایران حاضر است آن را برای ما پرتاب کند؟» که در پاسخ گفتم: «ما حتماً این کار را انجام خواهیم داد؛ هرچند اکنون روابط دیپلماتیک ویژه‌ای نداریم، اما امیدوارم زمانی برسد که این پرتاب عملیاتی شود.
ظهراب‌زاده در بخش پایانی سخنان خود گفت: در دوران کودکی، پرتاب فضاپیمای «سایوز» را در تلویزیون تماشا می‌کردم و امروز این توفیق نصیبم شد که در جایگاه مجری، شاهد پرتاب ماهواره‌های ایرانی با سایوز باشم؛ ماهواره‌ای که خودمان ساخته بودیم و با موفقیت کامل در مدار قرار گرفت و همچنان در حال فعالیت است.
وی در پایان خاطرنشان کرد: تفاوت امروز ما با دهه‌های گذشته در این است که زمانی ما تنها خواننده مطالب مجلات بودیم، اما اکنون به جایگاهی رسیده‌ایم که موسسه آمریکایی «برایس» (Bryce) به تحلیل و آنالیز فعالیت‌های فضایی ما می‌پردازد؛ به عبارت دیگر، امروز آن‌ها خواننده فعالیت‌های ما هستند و ما در حال انجام عملیات فضایی هستیم. این موفقیت‌ها قطعاً جز در سایه الطاف الهی و تلاش شبانه‌روزی متخصصان و مردان و زنان ایرانی به دست نمی‌آمد.
انتهای پیام/
ثبت دیدگاه علمی و آموزشی