غم و اندوه چه رنگی هستند؟

فرادید نوشت: هر رنگ، ویژگی‌ها و احساسات خاصی را برمی‌انگیزد و نمایان می‌کند. رنگ‌های آبی، خاکستری و سیاه از دیرباز رنگ‌های غم و اندوه و مالیخولیا شناخته شده‌اند. آبی یادآور روزهای سرد زمستان است که با باران آمیخته شده و یادآور اشک‌های ماست.
خاکستری آسمان صبحگاهی بدون خورشید و غم بی‌چهره‌ای است که اغلب تجربه می‌کنیم. سیاه هم نماد مرگ، فقدانِ همه رنگ‌ها و فرو رفتن به پرتگاه جدایی است. 

تأثیر رنگ آبی بر احساسات انسان
رنگ آبی تأثیر چشمگیری بر احساسات ما دارد. به عنوان رنگ آب، آبی از دیرباز با سیال بودن حالات عاطفی ما مرتبط بوده است. دمای سردِ رنگ آبی، احساسات ما را در سطح عصبی تحریک می‌کند. برپایه‌ی یک بررسی MRI، این رنگ هیپوکامپ را که مسئول حافظه ماست، هیپوتالاموس را که مسئول ریتم‌های زیستی ماست و مهم‌تر از همه آمیگدالای مغز (بخشی از مغز که احساسات را پردازش و تنظیم می‌کند) تحریک می‌کند. هر روز به‌کمک نور خورشید در معرض رنگ آبی هستیم که در واقع نور آبی است. در طول روز، نور آبی می‌تواند حال و هوای ما و بهره‌وری ما را افزایش دهد و به ما کمک کند احساسات خود را تنظیم کنیم. 

فقط می‌توان تعجب کرد که چرا رنگی که همواره مثبت و آرامش‌بخش است با غم مرتبط شده و حتی (در زبان انگلیسی) به مترادف آن تبدیل شده است! آبی رنگیست که به‌شدت احساسات را تحریک می‌کند، همان‌طور که مطالعات درباره تأثیر عصبی آن بر مرکز عاطفی مغز نشان داده‌اند. به همین دلیل در حالی که این رنگ می‌تواند ما را راضی و خوشحال کند، بسته به زمینه می‌تواند همچنین ما را غمگین کند. مهم‌تر از همه، عمق تأثیر عاطفی رنگ آبی با عمقی که اغلب تجربه غم را مشخص می‌کند، همخوانی دارد. 

اگر احساسات ما همچون آب باشند، غم مانند اقیانوس عمیق آبی است. دمای سرد رنگ با لرزهای تنهایی، سردی فاصله و تاریکی اندوه هماهنگ است. قرن‌هاست آبی رنگ برجسته غم و اندوه شناخته می‌شود. حتی در زبان انگلیسی عبارت «I’m feeling blue» یکی از طبیعی‌ترین راه‌ها برای بیان این احساسات است. 

رنگ خاکستری نمایانگر چیست؟
خاکستری نمایانگر غم، افسردگی و نومیدی است. اگر آبی اقیانوسِ عمیق اندوه باشد، خاکستری یادآور آسمان تیره و بی‌امید است. این رنگ طعم مشخصی از غم ایجاد می‌کند که با بی‌تفاوتی، بی‌علاقگی و افسردگی شناخته می‌شود. خاکستری به عنوان یک رنگ خنثی، به اندازه آبی تحریک‌کننده احساسات نیست و به همین دلیل برای نشان دادن نوعی غمِ ملایم و کرخت‌کننده مانند افسردگی، ایده‌آل است. 
در مطالعه‌ای که سال ۲۰۲۰ توسط آچینت کائور انجام شد، او رابطه‌ای بین احساسات کم‌انرژی مانند غم و رنگ‌های خنثی مانند خاکستری پیدا کرد. او دریافت شرکت‌کنندگان «خاکستری را با افسردگی و غم مرتبط می‌دانستند». خاکستری به خاطر بی‌طرفی‌اش همان حس بی‌روحی و یکنواختی را منتقل می‌کند که در روزهای غم و نومیدی تجربه می‌کنیم. وقتی در زبان انگلیسی می‌گویند «همه چیز خاکستری است» دقیقاً منظورمان حس غم و نومیدی است. به بیان دیگر، لحظاتی که زندگی تمام رنگ و نشاط خود را از دست می‌دهد. 

رنگ سیاه نمایانگر چیست؟
سیاه نمایانگر غم، فقدان و مالیخولیا است. سیاه رنگی است که وقتی مردم عزیزانشان را از دست می‌دهند انتخاب می‌کنند. مردم در واقع با این رنگ غم خود را نقاشی می‌کنند و احساسات تیز و دردناک اندوه و غم را بیان می‌کنند. سیاه نماد شب تاریک روح است، روبه‌رو شدن با ناشناخته تاریک. سیاه نه‌تنها حس فقدان را برمی‌انگیزد، بلکه از نظر فیزیکی نیز آن را به شکل نبودِ نور نشان می‌دهد، چون تمام طول موج‌های رنگی نور را جذب می‌کند. هرچند سیاه می‌تواند نمایانگر رمز و راز، ناشناخته و حتی ظرافت باشد، اما پیوندهای فرهنگی ما (مانند آیین‌های خاکسپاری) ارتباط آن با این احساسات و تجربه‌های دردناک را تقویت می‌کند. 

در نهایت می‌توان گفت که اگرچه تعامل رنگ‌ها و احساسات امری بسیار شخصی است، اما اشتراکات فرهنگی در سراسر جهان نشان می‌دهد که اغلب مردم احساسات نسبتا مشابهی به رنگ‌هایی دارند که عموما در ردۀ رنگ‌های غمگین و اندوهبار شناخته می‌شوند.