چگونه می‌توانیم ضررهای محیط‌زیستی هوش مصنوعی را کاهش دهیم؟

هوش مصنوعی به شبکه‌های برق فشار زیادی می‌آورد و گازهای گلخانه‌ای تولید می‌کند. اگر به محیط زیست اهمیت می‌دهید، ممکن است درباره استفاده روزمره از مدل‌های هوش مصنوعی مانند ChatGPT دچار تردید شده باشید. بااین‌حال، با استفاده هوشمندانه از چت‌بات‌ها، می‌توان به کاهش این اثرات کمک کرد.

وقتی از یک مدل هوش مصنوعی سؤال متنی می‌پرسید، میزان انتشار کربن آن نسبت به کل ردپای کربنی سالانه شما بسیار ناچیز است. اما باتوجه به اینکه میلیاردها نفر درحال استفاده از این چت‌بات‌ها هستند، درمجموع انتشار کربن هوش مصنوعی بسیار بالاست. البته به گفته دانشمندان این به آن معنا نیست که باید به‌طور کامل از این فناوری دوری کنید، بلکه می‌توانید درمورد زمان و نحوه استفاده از چت‌بات‌های هوش مصنوعی هوشمندانه‌تر عمل کنید.

پروفسور «گودرون سوشر» (Gudrun Socher)، استاد علوم کامپیوتر در دانشگاه علوم کاربردی مونیخ، می‌گوید: «از هوش مصنوعی زمانی استفاده کنید که منطقی باشد. از آن برای همه چیز استفاده نکنید.» برای کارهای ساده، ممکن است نیازی به هوش مصنوعی نداشته باشید و یا می‌توانید مدل‌های کوچک‌تر و کم‌مصرف‌تر را انتخاب کنید.

چه زمانی باید از هوش مصنوعی استفاده کنیم؟

پروفسور سوشر می‌گوید برای سؤالات ساده – مانند پیداکردن ساعات کاری یک فروشگاه یا یک فکت ساده – بهتر است از یک موتور جستجو استفاده کنید یا مستقیماً به یک وب‌سایت معتبر بروید. براساس تحلیلی در سال ۲۰۲۴ از گلدمن ساکس، یک جستجوی گوگل حدود ۱۰ برابر کمتر از یک درخواست از ChatGPT انرژی مصرف می‌کند. البته این ممکن است با ادغام بیشتر هوش مصنوعی در جستجوی گوگل تغییر کند. درحال‌حاضر، کاربران می‌توانند با رفتن به تب وب در گوگل یا افزودن «AI-» به انتهای عبارت جستجوی خود، از خلاصه‌های تولیدشده توسط هوش مصنوعی اجتناب کنند. موتورهای جستجوی دیگر مانند DuckDuckGo نیز گزینه‌ای برای خاموش‌کردن خلاصه‌های هوش مصنوعی ارائه می‌دهند.

پروفسور سوشر می‌گوید اگر با یک مسئله پیچیده‌تر روبه‌رو هستید، به‌خصوص کاری که شامل خلاصه‌سازی، بازنویسی یا ترجمه متن باشد، استفاده از یک چت‌بات هوش مصنوعی ارزشمند است.

به گفته «بیل تاملینسون» (Bill Tomlinson)، استاد انفورماتیک در دانشگاه کالیفرنیا، برای برخی کارها استفاده از هوش مصنوعی ممکن است در واقع دی‌اکسیدکربن کمتری نسبت به انجام آن توسط خودتان تولید کند. او می‌گوید: «سؤال واقعی این نیست که آیا هوش مصنوعی تأثیر دارد یا نه؟ بله، به وضوح دارد. سؤال این است: به‌جای آن چه کاری انجام می‌دادید؟ چه چیزی را جایگزین می‌کنید؟»

یک مدل هوش مصنوعی می‌تواند یک صفحه متن یا یک تصویر را در چند ثانیه تولید کند، درحالی‌که تایپ‌کردن یا تصویرسازی دیجیتالی ممکن است یک ساعت روی لپ‌تاپ طول بکشد. براساس مقاله‌ای در سال ۲۰۲۴ که تاملینسون یکی از نویسندگان آن بود، گاهی یک لپ‌تاپ و یک کارمند انسانی آلودگی دی‌اکسیدکربن بیشتری نسبت به یک درخواست از هوش مصنوعی ایجاد می‌کنند. به گفته تاملینسون، دلایل زیاد دیگری ممکن است وجود داشته باشد که نخواهید اجازه دهید هوش مصنوعی برای شما بنویسد یا تصویرسازی کند – مثل نگرانی درباره دقت، کیفیت، سرقت ادبی و غیره – اما او استدلال می‌کند که اگر از آن برای صرفه‌جویی در زمان کار و استفاده از لپ‌تاپ استفاده کنید، می‌تواند انتشار گازهای گلخانه‌ای را کاهش دهد.

کدام مدل هوش مصنوعی را انتخاب کنیم؟

همه مدل‌های هوش مصنوعی یکسان نیستند. شما می‌توانید بین مدل‌های بزرگ‌تر که از قدرت محاسباتی بیشتری برای حل سؤالات پیچیده استفاده می‌کنند یا مدل‌های کوچکی که برای دادن پاسخ‌های کوتاه‌تر و سریع‌تر با مصرف انرژی کمتر طراحی شده‌اند، انتخاب کنید.

به عنوان مثال، ChatGPT به مشترکین پولی اجازه می‌دهد بین مدل پیش‌فرض GPT-4o، مدل بزرگ‌تر و قدرتمندتر GPT-4.5 و مدل کوچک‌تر o4-mini انتخاب کنند. به گفته پروفسور سوشر، مدل mini برای اکثر موقعیت‌ها به اندازه کافی خوب است.

بااین‌حال، سوشر می‌گوید نوعی بده‌بستان بین اندازه، مصرف انرژی و دقت وجود دارد. او در مقاله‌ای که اخیراً منتشر شد، عملکرد ۱۴ مدل زبان هوش مصنوعی را آزمایش کرد. نتایج نشان داد که مدل‌های بزرگ‌تر پاسخ‌های دقیق‌تری می‌دادند اما چندین برابر بیشتر از مدل‌های کوچک‌تر انرژی مصرف می‌کردند.

پروفسور سوشر می‌گوید اگر درخواستی از یک چت‌بات هوش مصنوعی دارید که شامل مفاهیم پیچیده یا نظری مانند فلسفه است، ارزش هزینه انرژی برای استفاده از یک مدل بزرگ‌تر را دارد. اما برای کارهای ساده‌تر، مانند بررسی یک تکلیف ریاضی دبیرستان، یک مدل کوچک‌تر ممکن است کار را با انرژی کمتری انجام دهد.

چگونه با چت‌بات‌ها تعامل کنیم؟

صرف‌نظر از مدلی که استفاده می‌کنید، می‌توانید با درخواست از هوش مصنوعی برای مختصر بودن در مواقعی که به پاسخ‌های طولانی نیاز ندارید، در مصرف انرژی صرفه‌جویی کنید و سؤالات خود را کوتاه و مستقیم بپرسید. مدل‌ها برای هر کلمه اضافی که پردازش می‌کنند، انرژی بیشتری مصرف می‌کنند.

همچنین «ویجی گادپالی» (Vijay Gadepally)، دانشمند ارشد در آزمایشگاه لینکلن MIT، می‌گوید: «مردم اغلب چت‌بات‌ها را دارای نوعی آگاهی می‌دانند. نیازی نیست بگویید لطفاً و متشکرم. مشکلی نیست. آنها ناراحت نمی‌شوند.»

تکلیف هوش مصنوعی «passive» چیست؟

استفاده از هوش مصنوعی فقط به معنای رفتن به یک چت‌بات نیست. برای مثال در الگوریتم‌های شبکه‌های اجتماعی وقتی یک پست یا آهنگ را پیشنهاد می‌دهد، درحال استفاده از هوش مصنوعی هستید. گادپالی می‌گوید: «ما ممکن است حتی متوجه آن نشویم… زیرا بسیاری از این موارد از دید ما پنهان است.»

این الگوریتم‌های پشت صحنه بخش عمده‌ای از استفاده شما از هوش مصنوعی را تشکیل می‌دهند و کار زیادی برای کنترل آن نمی‌توانید انجام دهید، مگر اینکه کمتر از اینترنت استفاده کنید. این جنبه برعهده شرکت‌هایی است که هوش مصنوعی را در هر جنبه‌ای از زندگی دیجیتال ما ادغام می‌کنند.