خاتمی: نماز، زیست عابدانه و راهی به تقوای الهی است

به گزارش خبرنگار مهر، آیت‌الله سیداحمد خاتمی امام جمعه موقت تهران در خطبه‌های پیش از نماز جمعه امروز ۵ دیماه ۱۴۰۴ گفت: الاسلامٌ علیک یا حافظَ أسرارِ ربّ العالمین. أوصیکم عبادَالله بتقوی‌الله و أُحذّرکم من عقابه.
خودم و شما را به تقوای الهی سفارش می‌کنم؛ به پاسداشت حریم حضرت حق و پرهیز از عقاب او. امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام در خطبه ۱۸۳ نهج‌البلاغه می‌فرمایند: «فَوَادِ المَعاد»؛ دل‌ها و جان‌های خود را برای قیامت آماده کنید. «وَالسّابِقِ الآجال»؛ پیش از آن‌که مرگ شما فرا برسد، آماده باشید.

وی افزود: این آمادگی جز با بندگی حاصل نمی‌شود؛ با همین عبادت‌ها، با همین نمازهای جمعه، و با بهره‌برداری درست از ماه‌های پرفضیلت رجب، شعبان و ماه مبارک رمضان. در خطبه اول، سیره پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله را دنبال می‌کردیم؛ با این نگاه که قرآن کریم به پیامبر می‌آموزد چگونه باشد و او چگونه زیست. در خطبه پیشین عرض کردیم که خداوند به پیامبرش می‌فرماید: «وَاعبُد رَبَّکَ حَتّی یَأتِیَکَ الیَقین».

امام جمعه موقت تهران یادآور شد: گفتیم عبادت هم معنای خاص دارد و هم معنای عام؛ معنای عام آن، زیست عابدانه است؛ اطاعت عملی و «چشم گفتن» به ذات مقدس ربوبی در تمام شئون زندگی. همچنین روایتی را نیز در این‌باره به محضرتان قرائت کردیم.

آیت الله خاتمی ادامه داد: عبادت در معنای خاص، جلوه برجسته‌اش نماز است. برای نماز تعابیر گوناگونی بیان شده که از جمله تعابیر دلنشین آن این است که نماز، زیارت‌نامه خداست. تعبیر زیبایی است؛ همان‌گونه که وقتی قصد زیارت دارید، خود را آماده می‌کنید، نماز نیز آمادگی و حضور قلب می‌طلبد؛ چرا که زیارت با پروردگار متعال است. در قرآن کریم، در چند آیه خطاب و تأکید بر پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله درباره نماز آمده است: «أَقِمِ الصَّلاةَ» و «إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهیٰ عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْکَرِ» (عنکبوت/۴۵، هود/۱۱۴، اسراء/۷۸).

وی گفت: حال سوال این است که اقامه نماز یعنی چه؟ اقامه از ریشه «قیام» در برابر «قعود» است؛ کسی که نشسته، وقتی برمی‌خیزد می‌گویند «قام». اقامه نماز یعنی نگذارید نماز زمین بماند. این زمین ماندنِ نماز گاهی در عرصه فردی اتفاق می‌افتد؛ مثلاً وقتی نماز به تأخیر می‌افتد یا اول وقت خوانده نمی‌شود. اول وقت نماز خواندن بسیار مهم است. خدا رحمت کند شهید رجایی را؛ ایشان می‌فرمودند: به نماز نگویید «کار دارم»، به کار بگویید «نماز دارم». تعبیر بسیار زیبا و آموزنده‌ای است.

امام جمعه موقت تهران اظهار کرد: اقامه نماز در عرصه اجتماعی یعنی برپایی نماز در هر مکان و شرایطی که هستیم؛ در اداره، محل کار و محیط‌های علمی. البته اقامه نماز تنها به نماز جماعت محدود نمی‌شود؛ هر فرد نیز باید مراقب نماز خود باشد و به آن اهتمام ورزد. این خود یکی از مصادیق اقامه نماز است.

آیت‌الله خاتمی ادامه داد: از آن‌جا که بحث ما درباره سیره پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله است، به اختصار به چند نکته از سیره ایشان درباره نماز اشاره می‌کنم؛ زیرا پیامبر الگوی ماست و باید به او اقتدا کنیم.

وی خاطرنشان کرد: محبوب‌ترین چیز نزد پیامبر، نماز بود و حضرت فرمودند که «نور چشم من نماز است». انسان گرسنه با غذا و تشنه با آب سیر می‌شود، اما پیامبر می‌فرمودند من از نماز سیر نمی‌شوم. این عشق به نماز، حقیقت اقامه نماز است.

امام جمعه موقت تهران افزود: سفارش جدی به نماز، به‌ویژه نماز فرزندان، بسیار اهمیت دارد. همان‌طور که نسبت به درس و آینده فرزندان حساس هستیم، باید نسبت به نماز آن‌ها نیز حساس باشیم. پیامبر اکرم در لحظات آخر عمر نیز پیوسته می‌فرمودند: «الصلاة، الصلاة». این پیام نباید فراموش شود.

آیت‌الله خاتمی گفت: مقدم داشتن نماز بر همه امور ضروری است. پیامبر هیچ کاری را بر نماز ترجیح نمی‌دادند. چه در خانواده و چه در محیط کار، می‌توان نماز را محور برنامه‌ها قرار داد؛ نماز نباید تابع کار باشد، بلکه کار باید تابع نماز باشد. اهتمام به نماز اول وقت از سیره روشن رسول خداست و پیامبر مشتاق فرا رسیدن وقت نماز بودند و با نماز آرامش می‌یافتند.

وی افزود: توجه به حال مردم در نماز جماعت نیز اهمیت دارد. پیامبر نماز جماعت را کوتاه و روان می‌خواندند تا برای مردم سختی ایجاد نشود. همین سیره، عامل جذب دل‌ها به نماز است.

تکمیل می‌شود…