گروه فرهنگی خبرگزاری تسنیم، محمدباقر صنیعیمنش: روز گذشته 6 فیلمنامه پروانه ساخت خود را از معاونت نظارت و ارزشیابی سازمان سینمایی اخذ کردند؛ اتفاقی که پس از عدمحضور نمایندگان خانه سینما در این شورا رخ داد و حاکی از تشکیل شورا و ادامه روند و فعالیتهای آن بود.
درباره ادامه فعالیتهای شورای پروانه ساخت با محمدمهدی طباطبایینژاد که بهتازگی سکانداری این معاونت را بهعهده گرفته است گفتگو کردیم.
طباطبایینژاد معاون نظارت و ارزشیابی سازمان سینمایی، درباره آخرین وضعیت شورای پروانه ساخت و اختلافنظرهای شکلگرفته با خانه سینما گفت: در زمان حاضر خانه سینما تشخیص داده است که نمایندگان این مجموعه در شورای پروانه ساخت حضور نداشته باشند، البته ما ناامید نیستیم و با گفتگوی خوبی که با دوستانمان در خانه سینما و شورایعالی تهیهکنندگان داشتیم، امیدواریم که همراهی کنند تا بتوانیم با حضور آنها کار را ادامه دهیم.
تا اطلاع ثانوی با رأی اجماعی 3نفره کار شورا ادامه دارد
وی افزود: فعلاً برای اینکه حقی از هنرمندان عزیز ضایع نشود، شورا را تعطیل نکردیم و کارها متوقف نشده است. با رأی اجماعی سه نفر، پروانه ساخت 6 فیلم صادر شد و امیدوارم جمع شورا کامل شود و خانه سینما نیز همراهی کند تا بتوانیم با شرایط کاملتری به کار ادامه دهیم.
طباطبایینژاد درباره ادامه فعالیت شورا در شرایط فعلی گفت: فعلاً شرایط به همین شکل تا اطلاع ثانوی ادامه میدهیم، اما طبیعتاً لازم است به یک طرح قابل ارائه برسیم؛ طرحی که بتوانیم آن را به عنوان یک طرح قابل قبول و جامع به رئیس جمهور ارائه کنیم.
وی درباره پیشنهاد خانه سینما برای حذف شورای پروانه ساخت توضیح داد: طرحی که دوستان در حال حاضر دارند، مبتنی بر حذف کامل شورا است؛ یعنی تهیهکننده با ثبت درخواست در سامانه سازمان سینمایی، نامه و معرفینامه دریافت کند، بدون اینکه بررسی دیگری انجام شود. به نظر من این مدل کفایت نمیکند و برای یک نظام تنظیمگر، مقدمات لازم را ندارد.
فقدان نظام رتبهبندی تهیهکنندگان و کارگردانان
معاون نظارت و ارزشیابی سازمان سینمایی ادامه داد: برای مثال، تهیهکنندگان ما در زمان حاضر رتبهبندی مشخصی ندارند، حدود 700 تهیهکننده داریم که صلاحیت آنها بهصورت طبقهبندیشده مشخص نشده است، ممکن است برخی از تهیهکنندگان پیشکسوت و حرفهای بتوانند صرفاً با یک ثبتنام کار خود را انجام دهند، اما برای همه نمیتوان چنین روشی را در نظر گرفت.
وی افزود: یا حتی ترکیب تهیهکننده و کارگردان نیز میتواند موضوع بررسی باشد، یعنی یک کارگردان یک رتبه داشته باشد و یک تهیهکننده رتبهای دیگر که در این صورت باید بررسیهای لازم انجام شود، بنابراین لازم است دوستان در شورایعالی تهیهکنندگان، رتبهبندیهایی را بر اساس شاخصهای معین اعلام کنند و این شاخصها با سازمان سینمایی بهعنوان نهاد تنظیمگر در میان گذاشته شود تا پس از توافق بر سر معیارهای مشخص، فرآیند تولید بر اساس آنها انجام شود، یا بهعنوان مثال امکان دارد یک کارگردان پروانه ساخت یا نمایش دریافت کرده باشد اما برای اثر دیگر خیر، این موارد را نمیتوان برای مجوزات کار بعدی او در نظر نگرفت. اگر قرار است به یک طرح جامع و نظام مشخص تنظیمگری برسیم، یکی از مؤلفههای آن میتواند رتبهبندی باشد، حذف کامل این مؤلفهها با منطق و مفهوم تنظیمگری سازگار نیست، البته حرف دوستان خانه سینما را شنیدهایم و باید بر اساس آن به یک تصمیم مشترک برسیم.
تنظیمگری پیشینی و پسینی همزمان دیده شود
معاون نظارت و ارزشیابی سازمان سینمایی درباره نظام خودتنظیمگری (Self Regulation) که در واقع شیوه موردنظر با حذف پروانه ساخت گفت که از نظر علمی، خودتنظیمگری سه ویژگی دارد؛ تولید انبوه، قانونپذیری و بازدارندگی، وقتی این سه مؤلفه فراهم باشد، خودتنظیمگری پذیرفته و امکان تغییر در نظارت پیشینی نیز بیشتر میشود.
او بیان کرد: اولاً این شیوه در صورتی میتواند بهکار گرفته شود که تولید انبوه داشته باشیم. ما تقریباً 100 فیلم در سال تولید داریم که در زمان حاضر کمتر هم شده است، اگر فرضاً میزان تولیدات ما بیش از 1000 فیلم بود طبیعتاً امکان نظارت پیشینی وجود نداشت.
طباطبایینژاد ادامه داد: ثانیاً در دنیا نیز مفهوم خودتنظیمگری یا سلف رگولیشن بر این اساس شکل گرفته است که فضای عمومی جامعه هدف، قانونپذیری و پایبندی به قواعد را پذیرفته باشد، البته قاطبه سینماگران ما به قانون پایبند هستند اما در بخشی از سینما اینگونه نیست.
حذف پروانه ساخت به کاهش فیلمهای زیرزمینی کمک میکند؟
معاون نظارت و ارزشیابی سازمان سینمایی راجع به موضوع تولید آثار زیرزمینی گفت: دوستان خانه سینما میگویند؛ “فیلمهای زیرزمینی افزایش پیدا کرده است و با حذف پروانه ساخت آنها را از زیر زمین روی زمین بیاوریم.”، بدیهی است که اگر کسی قصد ساخت اثر زیرزمینی داشته باشد، چه پروانه وجود داشته باشد و چه نباشد، به کار خود ادامه میدهد، بنابراین میان وجود پروانه ساخت و تولید زیرزمینی نسبت مستقیمی وجود ندارد و با حذف آن بدیهی است که سهولت تولید فیلمهای زیرزمینی نیز افزایش پیدا میکند، البته ممکن است برخی قوانین نیز بازدارندگی کافی نداشته باشند که باید بررسی شوند.
وی درباره این دیدگاه که پروانه نمایش میتواند کارکرد نظارت را بهطورکامل داشته باشد، اظهار کرد: این دیدگاه مبتنی بر این است که پروانه نمایش کفایت میکند، اما از نظر ما تنظیمگری باید هم در مرحله پیشینی و هم در مرحله پسینی وجود داشته باشد.
بیش از 90درصد آثار با رویکرد تسهیلگرانه پروانه گرفتهاند
طباطبایینژاد درباره عملکرد شورای پروانه ساخت گفت: ما در سازمان سینمایی نیز کار خود را انجام دادهایم و بیش از 90 درصد آثار، پروانه دریافت کردهاند و رویکرد ما تسهیلگرانه بوده است.
معاون نظارت و ارزشیابی سازمان سینمایی با اشاره به پیامدهای احتمالی حذف نظارت پیشینی گفت: ممکن است تصور شود با حذف پروانه ساخت، کار آسانتر میشود، اما معضلات و آسیبها در نهایت متوجه خود هنرمند خواهد شد و ممکن است کار به یک مسئله قضایی تبدیل شود.
سینما نیازمند نظام تنظیمگری است
وی بیان کرد که برخی این استدلال را میآورند؛ “مگر یک شاعر برای سرودن یک شعر یا یک خوشنویس برای نوشتن خطی خوش مجوز میخواهد؟!”، اما باید گفت که این دو شرایط متفاوتی دارند، شعر را میتوان مانند کاشتن درخت و گل دانست که الزاماً نیازمند مجوز ساخت نیست، اما فیلم سینمایی مانند یک عمارت است.
طباطبایینژاد افزود: در کشور ما هر مهندس عضو نظام مهندسی ساختمان برای ساخت یک عمارت باید نقشه تهیه کند، ناظر داشته باشد و در نهایت پایان کار بگیرد، دلیل این مسئله اهمیت موضوع و حفظ ایمنی انسانهاست، نمیتوان گفت هر فردی ساختمانی بسازد و خودش تشخیص دهد که بنا مناسب است یا نه.
وی ادامه داد: ساخت فیلم نیز به یک نظام تنظیمگری نیاز دارد. روان انسان از جان او کمارزشتر نیست و باید به مخاطب و تأثیر اثر هنری بر او نیز توجه داشت، ضمن اینکه کسانی که در فرآیند تنظیمگری حضور دارند، از میان همین جامعه ذینفعان و اهالی سینما هستند.
معاون نظارت و ارزشیابی سازمان سینمایی گفت: افراد حاضر در این فرآیند، از جمله تهیهکنندگان و کارگردانان، خود از اهالی سینما هستند. در شورای پروانه نمایش نیز عمده افراد حاضر از خبرگان این حوزهاند و تلاش میشود تصمیمات بر اساس آییننامه و نظر کارشناسی اتخاذ شود.
هدف ایجاد شرایط امن برای هنرمند و مخاطب است
طباطبایینژاد درباره فلسفه وجودی نظام تنظیمگری در سینما گفت: وقتی میخواهیم مسیری را تغییر دهیم، باید بررسی کنیم راه بهتر کدام است و آیا نتیجهبخش خواهد بود یا خیر. هدف ما در این فرآیند دو چیز است؛ نخست اینکه شرایطی امن و مطمئن برای هنرمند ایجاد شود تا بتواند ایده و ذهنیت خود را به اثر هنری نزدیک کند.
وی افزود: اگر برای انجام این کار نیاز به نامهنگاری یا طی فرآیندی باشد، ما بهعنوان نماینده دولت وظیفه داریم آن را فراهم کنیم. هدف دوم نیز ایجاد شرایط ایمن برای مخاطب است تا بتواند با خیال راحت به اثر هنری دسترسی داشته باشد، آن را ببیند و از آن لذت ببرد.
طباطبایینژاد تصریح کرد: اگر اثری قوانین را رعایت نکرده باشد، به سازندگان آن تذکر داده میشود و اگر اثر با قانون همراه نباشد، ممکن است از ادامه مسیر آن جلوگیری شود.
هیچ چیز مهمتر از رعایت قانون نیست
وی درباره نمایش آثار بدون مجوز رسمی در جشنوارههای خارجی که خارج از چارچوب ساخته شدهاند نیز گفت: هر فیلمی که بدون مجوز رسمی در جشنواره یا اکران حضور پیدا کند، مشمول آییننامه است و با آن برخورد خواهد شد. هیچ چیز مهمتر از رعایت قانون نیست.
معاون نظارت و ارزشیابی سازمان سینمایی ادامه داد: باید به قانون احترام بگزاریم؛ احترام به قانون، احترام به مردم است، وقتی قانون را رعایت نمیکنیم، در واقع به مردم نیز بیاحترامی کردهایم، بنابراین طبیعتاً اجازه داده نخواهد شد اثری بدون رعایت مقررات در جشنواره یا اکران حضور پیدا کند.
تعامل با خانه سینما؛ راه رسیدن به مدل مطلوب
طباطبایینژاد در پایان تأکید کرد: نکته کلیدی ما این است که در تعامل کامل با اهالی سینما و خانه سینما تلاش کنیم و با همراهی یکدیگر فضای مناسبی را پیدا کنیم. اعتقاد ما این است که باید با همراهی ذینفعان به راهحل برسیم.
وی گفت: ممکن است اختلافنظرهایی وجود داشته باشد، اما میتوان این اختلافها را با همراهی و بهشکل دوستانه حل کرد. ما بهدنبال ایجاد فضای مطلوبی در حوزه تنظیمگری و موضوعات متعدد سینمایی هستیم تا شرایط بهشکل شایسته فراهم شود.
طباطبایینژاد خاطرنشان کرد: نه اهالی سینما میتوانند بدون حمایت و همراهی دولت کار کنند و نه ما میتوانیم بدون همراهی آنها تصمیمات درست و خوبی بگیریم، این فهم مشترک ماست و برای اینکه اتفاق مطلوبی رقم بخورد، باید دست به دست هم بدهیم و راه را با سهولت و شایستگی طی کنیم.
انتهای پیام/
ثبت دیدگاه علمی و آموزشی