به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری تسنیم، قرآن کریم در سوره فرقان، الگوی انسان کامل را با عنوان زیبا و پرمعنای «عبادالرحمان» معرفی میکند؛ بندگان خدای رحمان که با رفتارشان معنا میشوند.
عبادالرحمان کسانیاند که وقتی راه میروند، زمین زیر پایشان آرام است؛ نه با تکبر قدم برمیدارند و نه با خودنمایی: «وَعِبَادُ الرَّحْمَٰنِ الَّذِینَ یَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا». آنها نیازی ندارند که دیگران دنبالش بیایند یا تحسینشان کنند، چون عزتشان را از درون گرفتهاند، نه از نگاه مردم. وقتی نادانی با تندی و جهل با آنها سخن میگوید، به جای پاسخ دادن با همان زبان، «سلام» میگویند؛ سلامی که از سر بلندیِ روح است: «وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَامًا».
این انسانها در زندگی مادی هم تعادل را گم نمیکنند. نه آنقدر میبخشند که خود را فراموش کنند، و نه آنقدر میگیرند که دیگران را فراموش کنند. میانهروی، هنرِ زندگیشان است: «وَالَّذِینَ إِذَا أَنْفَقُوا لَمْ یُسْرِفُوا وَلَمْ یَقْتُرُوا وَكَانَ بَیْنَ ذَٰلِكَ قَوَامًا».
آنها در عقیده، اخلاق و عمل، تنها یک خدا را میخوانند و هر بتِ پنهان و آشکاری را از دل و زندگیشان بیرون ریختهاند: «وَالَّذِینَ لَا یَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَٰهًا آخَرَ». جانِ بیگناه نزد آنها محترم است؛ هرگز دست به قتلی نمیزنند مگر به حق: «وَلَا یَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِی حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ» و از حضور در مجالس دروغ، لهو و باطل دوری میکنند: «وَالَّذِینَ لَا یَشْهَدُونَ الزُّورَ» اگر هم از کنار کارهای بیهودهای عبور کنند، بزرگوارانه و بیآنکه خود را آلوده کنند، میگذرند: «وَإِذَا مَرُّوا بِاللَّغْوِ مَرُّوا كِرَامًا».
نکته مهم اینکه عبادالرحمان فقط در روز روشن، انسانِ خوبی نیستند. شبها که همه خواباند، آنها بیدارند؛ نه برای کار دنیا، بلکه برای سجده و قیام در پیشگاه پروردگارشان: «وَالَّذِینَ یَبِیتُونَ لِرَبِّهِمْ سُجَّدًا وَقِیَامًا». در دلِ شب، با آیات خدا خلوت میکنند و وقتی این آیات به یادشان آورده میشود، نه کر میشوند و نه کور؛ بلکه با گوشِ جان میشنوند و با چشمِ دل مینگرند: «وَالَّذِینَ إِذَا ذُكِّرُوا بِآیَاتِ رَبِّهِمْ لَمْ یَخِرُّوا عَلَیْهَا صُمًّا وَعُمْیَانًا».
همیشه نگران عاقبتاند و از عذاب دوزخ به خدا پناه میبرند، اما این نگرانی آنها را فلج نمیکند، بلکه بیدار و هوشیار نگه میدارد: «وَالَّذِینَ یَقُولُونَ رَبَّنَا اصْرِفْ عَنَّا عَذَابَ جَهَنَّمَ».
در میدان امتحانهای زندگی، پاکدامن و صبورند: «وَلَا یَزْنُونَ» زشتیها را مرتکب نمیشوند و اگر سختیای پیش آمد، با وقار تحمل میکنند. و شاید زیباترین ویژگیشان این باشد که دغدغهشان فقط خودشان نیست؛ از خدا میخواهند که همسر و فرزندانشان مایه روشنایی چشمشان باشند و خودشان الگوی نیکو برای اهل تقوا. یعنی دینداریشان فردی نیست؛ خانوادگی و اجتماعی است. میخواهند در خانه و در جامعه، چراغ باشند: «وَالَّذِینَ یَقُولُونَ رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّیَّاتِنَا قُرَّةَ أَعْیُنٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِینَ إِمَامًا».
عبادالرحمان، تصویر انسان متعادل، متواضع، بیدار و مسئول است. نه گوشهنشین است و نه خودنما؛ نه سختگیر است و نه رها. آنها نشان میدهند که میتوان در همین دنیا زندگی کرد، با مردم بود، کار کرد و در عین حال، بنده شایسته خدای رحمان بود.
طراح اینفوگرافیک: مریم مرتضوی
انتهای پیام/
ثبت دیدگاه علمی و آموزشی