با وجود افزایش توجه سیاستگذاران به امنیت آنلاین، هنوز شواهد علمی و مستند کافی درباره ابعاد دقیق این آسیبها وجود ندارد. این خلاء اطلاعاتی بهویژه در کشورهای در حال توسعه که بخش بزرگی از جمعیت کودکان جهان را در خود جای دادهاند، بسیار محسوستر است و مانع از تدوین برنامههای حفاظتی موثر میشود.
فقدان دادههای دقیق باعث شده است تا بسیاری از آزارهای آنلاین در سایه باقی بمانند و قربانیان بدون حمایت رها شوند. برای مقابله با این پدیده، درک چگونگی مواجهه کودکان با خطراتی مانند پیامهای ناخواسته یا فشارهای روانی در فضای مجازی ضروری است.
محققان بر این باورند که بدون داشتن تصویری روشن از مقیاس این معضل در مناطقی مانند آفریقا و آسیا، نمیتوان راهکارهای پیشگیرانه ملی و بینالمللی را بهدرستی طراحی کرد. بنابراین، انجام پژوهشهای گسترده برای شناسایی الگوهای رفتاری کودکان و عوامل خطر، نه تنها یک نیاز علمی، بلکه یک ضرورت اخلاقی و اجتماعی برای محافظت از نسل آینده در برابر تهدیدات پیچیده دنیای مدرن است تا محیطی امنتر برای رشد آنها فراهم شود.
در همین راستا، ساکشی غای و همکارانش از مدرسه علوم اقتصادی و سیاسی لندن در قالب یک ابتکار پژوهشی بزرگ به نام پروژه «متوقف کردن آسیب»، مطالعهای گسترده را برای بررسی وضعیت سوءاستفادههای جنسی تسهیلشده توسط تکنولوژی انجام دادهاند. این تیم تحقیقاتی که با موسسات معتبر علمی همکاری میکنند، تلاش کردند تا با تمرکز بر مناطق کمتر مطالعه شده، ابعاد جدیدی از این بحران جهانی را آشکار کنند.
آنها در پژوهش خود به بررسی تجربیات نوجوانانی پرداختند که در محیطهای آنلاین با رفتارهای آزاردهنده و غیرقانونی روبرو شدهاند و سعی کردند نشان دهند که چگونه ابزارهای دیجیتال میتوانند بستری برای بهرهکشی از آسیبپذیرترین اقشار جامعه یعنی کودکان و نوجوانان فراهم کنند.
روش کار این تیم پژوهشی بر پایه تحلیل دادههای حاصل از نظرسنجیهای ملی بود که به صورت خوداظهاری از میان ۱۱ هزار و ۹۱۲ کودک و نوجوان در بازه سنی ۱۲ تا ۱۷ سال جمعآوری شده بود. این تحقیق گسترده در فاصله سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۱ میلادی در ۱۲ کشور مختلف در مناطق شرقی و جنوبی آفریقا و همچنین جنوب شرقی آسیا به اجرا درآمد. محققان با استفاده از پرسشنامههای دقیق، تجربیات این نوجوانان را در فضای مجازی رصد کرده و تلاش کردند تا الگوهای مختلف آزار، از دریافت تصاویر ناخواسته تا فشارهای روانی برای برقراری ارتباطات نامناسب را مورد سنجش قرار دهند تا به یک برایند آماری دقیق از وضعیت امنیت دیجیتال در این مناطق دست یابند.
یافتههای این مطالعه نشان دادند که از هر شش کودک کاربر اینترنت در مناطق مورد بررسی، یک نفر دستکم یکی از انواع سوءاستفاده یا بهرهکشی جنسی آنلاین را تجربه کرده است. این آمار تکاندهنده به معنای آن است که بیش از ۱۰ میلیون کودک در این کشورها قربانی رفتارهای مخربی همچون دریافت تصاویر غیراخلاقی ناخواسته، تحت فشار قرار گرفتن برای گفتگوهای نامناسب، اشتراکگذاری تصاویر خصوصی بدون رضایت یا باجگیریهای آنلاین شدهاند. این نتایج نشاندهنده مقیاس وسیع خطری است که نوجوانان در سکوت با آن دست و پنجه نرم میکنند و ضرورت مداخله فوری نهادهای مسئول را بیش از پیش نمایان میسازد.
بخش نگرانکننده دیگر این تحقیق به موضوع عدم گزارشدهی این حوادث بازمیگردد، بهطوری که نوجوانان، ۵۱ درصد از این تجربههای تلخ را برای هیچکس بازگو نکردهاند. یافتهها حاکی از آن هستند که در صورت تمایل به افشاگری، کودکان ترجیح میدهند موضوع را با دوستان خود در میان بگذارند تا اینکه از کانالهای رسمی مانند پلیس یا خطوط تلفن امدادی کمک بگیرند.
همچنین مشخص شد که نوجوانان بزرگتر تمایل کمتری به گزارش دادن دارند، در حالی که آگاهی از مراکز حمایتی و نقش نظارتی و همراهی والدین در فعالیتهای آنلاین، به شکل معناداری احتمال گزارشدهی و درخواست کمک از سوی کودکان را افزایش میدهد.
اهمیت این یافتهها در این است که نشان میدهند برای محافظت از کودکان، تنها اقدامات فنی کافی نیست و باید بر جنبههای فرهنگی و اجتماعی نیز تمرکز کرد. پژوهشگران تاکید دارند که نحوه برخورد شرکتهای فناوری با این گزارشها و تسهیل فرآیند درخواست کمک در پلتفرمهای دیجیتال، نقشی حیاتی در کاهش آسیبها دارد.
همچنین، آموزش والدین برای برقراری رابطهای حمایتی و بدون قضاوت با فرزندانشان میتواند به عنوان یک سد دفاعی محکم عمل کند. این تحقیق ثابت میکند که سکوت قربانیان یکی از بزرگترین موانع در راه مبارزه با مجرمان سایبری است و باید فضایی امن ایجاد شود تا کودکان بدون ترس از سرزنش، مشکلات خود را مطرح کنند.
در نهایت، این نتایج بر لزوم همکاری تنگاتنگ میان سیاستگذاران، نیروهای انتظامی و شرکتهای بزرگ تکنولوژی برای ایجاد یک جبهه واحد علیه بهرهکشی آنلاین تاکید دارند.
این نتایج علمی که ابعاد وسیعی از این بحران را روشن کردهاند، در نشریه معتبر بینالمللی «نیچر» به چاپ رسیدهاند. محققان این پروژه که از وابستگیهای سازمانی و دانشگاهی معتبری برخوردار هستند، امیدوارند این دادهها به عنوان مبنایی برای تغییر قوانین و بهبود استانداردهای ایمنی در فضای مجازی مورد استفاده قرار گیرد تا حقوق کودکان در دنیای دیجیتال به رسمیت شناخته شده و از آنها در برابر آسیبهای پنهان محافظت شود.
ثبت دیدگاه علمی و آموزشی