به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، سنت حسنه وقف همواره یکی از پایدارترین و کارآمدترین بازوهای حل مسائل اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی در جامعه اسلامی بوده است؛ با این حال حفظ و گسترش این میراث گرانبها نیازمند بازآفرینی ارتباط با افکار عمومی، پاسخگویی به پرسشها و ارائه شفاف دستاوردهاست.
دبیر ستاد بزرگداشت هفته وقف 1405 با تأکید بر لزوم تغییر رویکرد از برنامههای تشریفاتی به اقدامات اثربخش و ملموس، از تمرکز برنامههای امسال بر پنج محور «اعتمادسازی»، «مردمیسازی»، «روایتسازی»، «شفافیت» و «معرفی آثار عینی وقف» خبر داد و اعلام کرد سازمان اوقاف با تبیین شفاف هزینهکردها، کنترل اجارهبهای املاک موقوفه، راهاندازی دفاتر مشاوره و توسعه وقفهای نوین، به دنبال تقویت ارتباط وثیق میان جامعه و این سنت حسنه است.
برای آگاهی از برنامهها، سیاستها و اقدامات پیشرو، با رضا معممیمقدم، مدیرکل امور فرهنگی سازمان اوقاف و امور خیریه و دبیر ستاد بزرگداشت هفته وقف 1405 به گفتوگو نشستیم.
مشروح اینگفتگو در ادامه میآید؛
برنامهریزی هفته وقف 1405 با چه رویکردی مورد تأکید قرار گرفت؟
رویکرد اصلی ما این است که هفته وقف 1405 را از یک مجموعه برنامههای مناسبتی و تشریفاتی به یک رویداد اثرگذار، مردمی و رسانهای تبدیل کنیم. در جلسات ستاد تأکید شد که پنج محور باید در تمام برنامههای هفته وقف مورد توجه قرار گیرد: اعتمادسازی، مردمیسازی، روایتسازی، شفافیت و معرفی آثار و برکات واقعی وقف.
امسال نمیخواهیم صرفاً تعداد برنامهها را افزایش دهیم؛ بلکه به دنبال برنامههایی هستیم که برای مردم قابل لمس، دارای خروجی مشخص و قابل روایت باشند.
یکی از موضوعات مهم مطرحشده،در مصاحبه ها اعتمادسازی و شفافیت بود. چه اقداماتی در این زمینه پیشبینی شده است؟
اعتماد عمومی مهمترین سرمایه وقف است. مردم باید اطمینان داشته باشند که نیت واقف با دقت، امانت و مطابق ضوابط اجرا میشود. بر همین اساس مقرر شد گزارش اجرای نیات واقفان و اقدامات انجامشده در این زمینه در برنامههای هفته وقف و نمایشگاههای استانی ارائه شود.
همچنین موضوعاتی مانند نحوه هزینهکرد درآمد موقوفات، اقدامات مربوط به اجرای نیت واقف، اسناد مالکیت موقوفات، فرآیند واگذاریها، مزایدهها و اقدامات قانونی سازمان برای مردم به زبان ساده تبیین خواهد شد. هدف ما این است که مردم بدانند سازمان اوقاف در قبال موقوفات و نیت واقفان چه مسئولیتی دارد و چگونه آن را انجام میدهد.
آیا موضوع اجارهبهای املاک موقوفه نیز در چارچوب شفافیت اطلاعرسانی خواهد شد؟
بله. مقرر شد گزارش مربوط به عدم افزایش یا کنترل رشد اجارهبهای املاک موقوفه در سال جاری، در چارچوب اطلاعات و آمار قابل ارائه، برای اطلاع مردم منتشر شود. این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که بخشی از افکار عمومی درباره نحوه مدیریت املاک موقوفه پرسشهایی دارند و ما باید با اطلاعات دقیق، مستند و قابل فهم پاسخگوی این پرسشها باشیم.
یکی از تغییرات مهمی که در اوقاف بر آن تأکید شده، حرکت از «خبرسازی» به «روایتسازی» است. منظور چیست؟
ما معتقدیم مردم با خبر برگزاری یک مراسم، ارتباط محدودی برقرار میکنند؛ اما یک روایت واقعی از زندگی انسانی که از برکت وقف بهرهمند شده، میتواند بسیار اثرگذار باشد. به همین دلیل قرار شد محور اطلاعرسانی هفته وقف، تجربه واقعی موقوفعلیهم و بهرهمندان از خدمات وقف باشد. برای مثال، به جای اینکه فقط بگوییم «فلان موقوفه در حوزه درمان فعالیت میکند»، باید داستان بیماری را روایت کنیم که با استفاده از این ظرفیت درمان شده است؛ یا دانشآموزی که با حمایت یک موقوفه توانسته تحصیل خود را ادامه دهد. این همان تغییر رویکرد از «خبرسازی وقف» به «روایتسازی وقف» است.
در حوزه اقتصادی نیز قرار است آثار موقوفات بیشتر معرفی شود؟
بله. وقف فقط در حوزههای خیریه و خدمات مستقیم خلاصه نمیشود. موقوفات میتوانند در تولید، اشتغال، سرمایهگذاری و رونق اقتصادی نیز نقش داشته باشند. به همین دلیل مقرر شد موقوفات مولد و اشتغالزا شناسایی و آثار اقتصادی و اجتماعی آنها در برنامههای رسانهای، نمایشگاهها و سایر برنامههای هفته وقف معرفی شود. ما باید به جامعه نشان دهیم که یک موقوفه میتواند علاوه بر خدمت مستقیم، زمینه تولید و اشتغال را نیز فراهم کند.
برای توسعه وقفهای جدید چه برنامهای دارید؟
یکی از اهداف مهم هفته وقف، توسعه وقفهای جدید و متناسب با نیازهای روز جامعه است. در همین راستا، موضوعاتی مانند وقف مشارکتی، وقف پول و سایر قالبهای نوین وقف مورد توجه قرار گرفته است.
جامعه امروز نیازهای جدیدی دارد و باید بتوانیم ظرفیت وقف را برای پاسخگویی به این نیازها فعال کنیم. البته همه این موضوعات باید در چارچوب ضوابط شرعی، قانونی دنبال شود.
درباره دفاتر مشاوره وقف نیز مصوبهای داشتید؟
بله. افتتاح وبیناری دفاتر مشاوره وقف یکی از برنامههای مهم هفته وقف خواهد بود. این دفاتر میتوانند حلقه ارتباطی مؤثری میان مردم، خیرین و سازمان اوقاف باشند. بسیاری از مردم نیت خیر دارند، اما درباره موضوع وقف، شیوه انجام آن، نیازهای واقعی جامعه و مسائل حقوقی و اجرایی سؤال دارند. هدف دفاتر مشاوره این است که نیت خیر مردم را به یک وقف صحیح، ماندگار و اثرگذار تبدیل کنند.
همایشهای تجلیل از واقفان چگونه برگزار خواهد شد؟
همایش ملی یاوران وقف در مشهد مقدس در برنامه قرار دارد و در کنار آن، همایشهای تجلیل از واقفان و اصحاب وقف در استانها و شهرستانها نیز برگزار خواهد شد. تجلیل از واقفان فقط یک مراسم تقدیر نیست؛ بلکه فرصتی برای معرفی الگوهای موفق وقف، تقویت ارتباط با خیرین و انتقال تجربه واقفان به نسل جدید است. ما باید واقف را به عنوان یک سرمایه اجتماعی و الگوی مشارکت در حل مسائل جامعه معرفی کنیم.
نمایشگاه «شهر وقف» چه جایگاهی در برنامههای امسال دارد؟
نمایشگاه «شهر وقف» یکی از برنامههای محوری استانهاست و مقرر شد با نگاه کیفی و محتوایی برای آن برنامهریزی شود. این نمایشگاه نباید صرفاً محل ارائه بروشور و آمار باشد. مردم باید در آن بتوانند آثار وقف را ببینند، با موقوفات شاخص آشنا شوند، روایت واقفان و بهرهمندان را بشنوند و پاسخ پرسشهای خود را درباره وقف دریافت کنند.
همچنین مقرر شده مدیران کل استانها شخصاً بر کیفیت اجرا و محتوای نمایشگاهها نظارت داشته باشند و زمینه حضور و بازدید مسئولان ارشد استان نیز فراهم شود.
نقش ائمه جمعه و جماعات در هفته وقف چگونه تعریف شده است؟
ائمه جمعه و جماعات از مهمترین ظرفیتهای اجتماعی و تبلیغی کشور هستند و مقرر شده تعامل با آنها در هفته وقف تقویت شود. از این ظرفیت میتوان برای تبیین جایگاه وقف، بیان آثار و برکات آن، تشریح اجرای امینانه نیات واقفان و دعوت مردم به ایجاد وقفهای جدید استفاده کرد.
همچنین برنامه تجدید میثاق با امام راحل در تهران و تجدید میثاق با امام شهید در مشهد مقدس در ایام هفته وقف برنامهریزی خواهد شد.
در حوزه رسانه چه تصمیماتی اجرایی میشود؟
استانها موظف شدهاند برنامه رسانهای مشخصی برای هفته وقف داشته باشند و برنامههای شاخص خود را به شکل هدفمند در رسانههای محلی و ملی منعکس کنند. همچنین روابط عمومی سازمان مأمور شده یک تیزر ویژه هفته وقف تولید کند و نسخه نهایی آن را در اختیار استانها قرار دهد.
از سوی دیگر، مجموعهای شامل 110 پیامک محتوایی و انگیزشی با موضوع هفته وقف آماده شده که برای بهرهبرداری در اختیار ادارات کل استانها قرار گرفت. اما باز هم تأکید میکنم که هدف صرفاً افزایش تعداد خبرها نیست؛ بلکه باید محتوای رسانهای ما مردم را با اثر واقعی وقف آشنا کند.
آیا برای توسعه وقفهای جدید، همکاری با دستگاههای اجرایی نیز پیشبینی شده است؟
بله. وقف باید بتواند به نیازهای راهبردی و واقعی کشور پاسخ دهد. به همین دلیل مقرر شد زمینه همکاری و تنظیم تفاهمنامه با دستگاههای مرتبط، از جمله وزارت نیرو و وزارت دفاع، بررسی و پیگیری شود.
همچنین ظرفیتهایی مانند وقف انرژی و وقف تجهیزات و فناوریهای مورد نیاز کشور، از جمله پهپاد و سایر نیازهای راهبردی، در چارچوب قوانین و با هماهنگی دستگاههای ذیربط بررسی خواهد شد. مهم این است که ظرفیت خیرین و واقفان را به سمت نیازهای واقعی کشور هدایت کنیم.
آیا ارزیابی استانها صرفاً بر اساس تعداد برنامهها خواهد بود؟
خیر. این یکی از نکات مهمی است که در ستاد بر آن تأکید شد. استان موفق استانی نیست که صرفاً بیشترین تعداد مراسم را برگزار کرده باشد؛ استان موفق استانی است که برنامه باکیفیت، اثر اجتماعی، روایت مؤثر، مشارکت مردمی، شفافیت و خروجی قابل اندازهگیری داشته باشد.
بنابراین دبیرخانه هفته وقف علاوه بر تعداد برنامهها، کیفیت اجرا، میزان مشارکت مردم، تولید محتوای رسانهای، مستندسازی و میزان تحقق اهداف را نیز رصد خواهد کرد.
در نهایت، انتظار شما از استانها برای هفته وقف 1405 چیست؟
انتظار ما این است که استانها هفته وقف را به یک فرصت واقعی برای اعتمادسازی، ارتباط با مردم، معرفی خدمات موقوفات و جذب واقفان جدید تبدیل کنند. هر استان باید چند برنامه شاخص و اثرگذار داشته باشد؛ نه اینکه صرفاً فهرستی بلند از برنامههای کماثر ارائه کند.
مردم باید در پایان هفته وقف بدانند که وقف چه خدمتی به جامعه ارائه کرده، نیت واقفان چگونه اجرا شده، موقوفات چه نقشی در حل مسائل کشور دارند و خودشان چگونه میتوانند در این حرکت سهیم شوند. اگر بتوانیم این اتفاق را رقم بزنیم، هفته وقف از یک مناسبت تقویمی فراتر خواهد رفت و به یک جریان ملی برای معرفی برکت ماندگار وقف تبدیل خواهد شد. شعار ما نیز همین است: «وقف؛میراث ماندگار، آینده پایدار».
انتهای پیام/
ثبت دیدگاه علمی و آموزشی