نتایج بررسی «سلامت روان» ۳۴۰ هزار نفر در ایام جنگ

به گزارش وبدا، محمدرضا شالبافان، به تشریح جزئیات اقدامات انجام‌شده در حوزه سلامت روان در کشور به ویژه شهرستان میناب پرداخت و بر ترکیب آموزش‌های عمومی، خدمات میدانی و مداخلات تلفنی در مدیریت پیامدهای روانی بحران تاکید کرد.

وی با اشاره به فعالیت‌های میدانی تیم‌های سلامت روان در تابستان هرمزگان اظهار کرد: در شهرستان میناب، همکاران ما آموزش‌های عمومی منظم را در سطح جامعه اجرا کرده‌اند و در مناطقی که مردم در دسترس بوده‌اند حضور یافته و به پرسش‌ها و دغدغه‌های آنان پاسخ داده‌اند.

همچنین اطلاع‌رسانی عمومی، تولید و توزیع پمفلت‌ها و تهیه محتوای رسانه‌ای انجام شده که لازم است از طریق رسانه‌های محلی با پوشش گسترده‌تری در اختیار مردم قرار گیرد.

مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت خاطرنشان کرد: در کنار این اقدامات، برنامه‌ریزی برای ارائه خدمات به‌صورت مراجعه درب منزل نیز انجام شده است. این روش می‌تواند در شناسایی دقیق‌تر افراد نیازمند خدمات سلامت روان بسیار موثر باشد، زیرا برخی افراد به دلایل مختلف ممکن است از مراجعه حضوری خودداری کنند یا دچار تردید باشند.

شالبافان اضافه کرد: در این شرایط، حضور تیم‌های تخصصی در منزل به افزایش اعتماد، تسهیل گفت‌وگو و امکان انجام ارزیابی دقیق‌تر و ارائه مداخلات اولیه کمک می‌کند.

مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت ادامه داد: در این فرآیند، کارشناسان ما با حضور در منازل، ضمن دریافت اطلاعات اولیه، در صورت نیاز، افراد را برای انجام اقدامات تخصصی‌تر به مراکز مربوطه از جمله مراکز سراج ارجاع خواهند داد تا روند تشخیص و درمان به‌صورت کامل دنبال شود.

توسعه خطوط تلفنی بحران و نقش خط ۱۹۰
شالبافان با اشاره به اقدامات ملی در حوزه پاسخ به بحران‌های روانی گفت: از ابتدای جنگ اخیر، خطوط تلفنی مداخلات روانشناختی در بحران فعال شد و وزارت بهداشت از همان ابتدا در کنار خطوطی مانند ۴۰۳۰ قرار داشت.

وی افزود: در ادامه و با هماهنگی بخش‌های مختلف وزارت بهداشت از جمله معاونت بهداشت، دفتر بازرسی، روابط عمومی، خط ۱۹۰ سلامت روان نیز فعال شد و حدود ۷۰۰ روانشناس از سراسر کشور به‌صورت داوطلبانه و رایگان پاسخگوی تماس‌های مردم شدند.

شالبافان با اشاره به حجم بالای تماس‌ها در دوره بحران اظهار کرد: در اوج شرایط جنگ رمضان، روزانه حدود ۶ هزار تماس با این خطوط ثبت و انجام شد. اگرچه پس از عبور از مرحله حاد بحران، تعداد تماس‌ها کاهش یافت، اما خدمات همچنان با همان کیفیت و ساختار در حال تداوم است و برنامه‌ریزی برای استمرار آن وجود دارد.

وی با تاکید بر اهمیت این خطوط گفت: یکی از ویژگی‌های مهم این خدمات، امکان دریافت مشاوره به‌صورت ناشناس است که باعث افزایش اعتماد عمومی و کاهش موانع مراجعه می‌شود. این ارتباط تلفنی علاوه بر ارائه مداخله فوری، نقش آموزشی نیز دارد و در بسیاری موارد افراد را برای مراجعه به مراکز تخصصی یا دریافت درمان‌های تکمیلی آماده می‌کند.

شالبافان افزود: نکته مهم دیگر این است که خط ۱۹۰ در چارچوب نظام ارجاع و برنامه پزشکی خانواده طراحی شده و هدف آن صرفا پاسخ کوتاه‌مدت نیست، بلکه هدایت افراد به دریافت خدمات تخصصی در مراکز درمانی و بیمارستانی در صورت نیاز است.

آمار غربالگری و وضعیت سلامت روان در مناطق آسیب‌دیده
وی در ادامه با اشاره به وضعیت غربالگری سلامت روان در کشور، گفت: تاکنون حدود ۳۴۰ هزار نفر در سطح کشور غربالگری شده‌اند و در استان هرمزگان نیز حدود ۱۶ هزار نفر مورد ارزیابی قرار گرفته‌اند.

شالبافان ادامه داد: نتایج اولیه نشان می‌دهد حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد افراد در مناطق تحت تأثیر، علائم حاد استرس را تجربه کرده‌اند. این وضعیت در صورت عدم مداخله به‌ موقع می‌تواند به اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) تبدیل شود.

وی خاطرنشان کرد: در جمعیت‌های آسیب‌دیده از بحران‌ها، به‌ویژه افرادی که خسارت‌های شدیدتری مانند از دست دادن خانه یا دارایی را تجربه کرده‌اند، در برخی مطالعات میزان بروز این اختلال حتی تا ۳۰ تا ۴۰‌ درصد نیز گزارش شده است. از این رو، اجرای سریع مداخلات و استمرار خدمات سلامت روان نقش تعیین‌کننده‌ای در پیشگیری از مزمن شدن مشکلات روانی دارد.

مدیرکل دفتر سلامت روانی و اجتماعی وزارت بهداشت در پایان تأکید کرد: هدف اصلی این مجموعه اقدامات، ارتقای دسترسی مردم به خدمات سلامت روان، کاهش انگ اجتماعی و پیشگیری از گسترش آسیب‌های روانی در مناطق بحران‌زده است.