شهریه ثابت، خدمات نصفه؛ گلایه خانواده‌ها از مدارس غیردولتی

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، در حالی که مدارس غیردولتی هر سال با دریافت شهریه‌های قابل توجه، وعده ارائه خدمات آموزشی و تربیتی گسترده‌تری نسبت به مدارس دولتی را به خانواده‌ها می‌دهند، سال تحصیلی جاری برای بخش قابل توجهی از دانش‌آموزان این مدارس با شرایطی متفاوت و کم‌سابقه همراه بوده است؛ شرایطی که از ترکیب عوامل مختلفی مانند آلودگی هوا، برودت شدید، ناترازی انرژی، تعطیلی‌های مقطعی دی‌ماه و در نهایت پیامدهای ناشی از جنگ تحمیلی سوم، به سمت گسترش آموزش‌های غیرحضوری سوق پیدا کرده است.

در چنین وضعیتی، بخش مهمی از فرآیند آموزش از حالت حضوری خارج شد و به فضای مجازی انتقال یافت؛ موضوعی که به گفته خانواده‌ها، باعث شد دانش‌آموزان عملاً از بخش قابل توجهی از خدماتی که مبنای تعیین شهریه‌های بالاتر در مدارس غیردولتی بوده، بهره‌مند نشوند. در شرایط عادی، دانش‌آموزان این مدارس روزانه حدود ساعت 7 یا 8 صبح تا 14 یا 15 در فضای مدرسه حضور دارند و علاوه بر آموزش رسمی، در برنامه‌های فوق‌برنامه علمی، هنری، ورزشی و مهارتی شرکت می‌کنند و از امکاناتی مانند آزمایشگاه، کتابخانه، سالن ورزشی و حیاط مدرسه استفاده می‌کنند.

اما با گسترش آموزش مجازی در ماه‌های اخیر، بخش قابل توجهی از این ساختار دستخوش تغییر شده است؛ فعالیت‌های فوق‌برنامه به حداقل رسیده، اردوهای علمی و تفریحی برگزار نشده و استفاده از امکانات فیزیکی مدارس نیز عملاً متوقف شده است. همچنین خدماتی مانند سرویس ایاب‌وذهاب و تغذیه در بسیاری از مدارس ارائه نشده است.

در همین زمینه، برخی اولیای دانش‌آموزان معتقدند کاهش خدمات آموزشی و رفاهی با میزان شهریه‌های پرداختی همخوانی ندارد. به باور آنان، «حذف برنامه‌های فوق‌برنامه، عدم استفاده از امکانات فیزیکی مدارس و کاهش ساعات حضور آموزشی» موجب شده ارزش خدمات دریافتی با هزینه پرداخت‌شده تناسب نداشته باشد.

در مقابل، مسئولان آموزش‌وپرورش با تأکید بر ثابت بودن هزینه‌های اصلی مدارس از جمله حقوق معلمان و اجاره ساختمان‌ها، بر ضرورت پرداخت اصل شهریه تأکید دارند. در این چارچوب، تنها هزینه‌هایی مانند سرویس، تغذیه و اردوها قابل بازگشت اعلام شده است.

با این حال، در سطح اجرا، همچنان سازوکار مشخص و فراگیری برای نظارت بر بازگشت هزینه‌های خدمات ارائه‌نشده وجود ندارد و خانواده‌ها برای پیگیری مطالبات خود به مناطق آموزش‌وپرورش ارجاع داده می‌شوند؛ مسیری که به گفته بسیاری از والدین، زمان‌بر و پیچیده است.

3 راهکار برای حل مشکل شهریه ها

کارشناسان آموزشی معتقدند برای جلوگیری از تبدیل این مسئله به اختلاف میان مدارس و خانواده‌ها، می‌توان چند راهکار عملی و قابل اجرا را در سطح سیاست‌گذاری و مدیریت مدارس در نظر گرفت:

نخست، تدوین دستورالعمل شفاف ملی برای تفکیک شهریه به اجزای مشخص؛ به گونه‌ای که سهم آموزش رسمی، فوق‌برنامه، خدمات رفاهی و استفاده از امکانات فیزیکی به‌صورت جداگانه اعلام شود. در چنین حالتی در صورت تعطیلی یا مجازی شدن آموزش، امکان محاسبه دقیق هزینه‌های قابل بازگشت فراهم می‌شود.

راهکار دوم، ایجاد سامانه‌ای متمرکز در آموزش و پرورش برای اعلام و نظارت بر بازپرداخت هزینه‌هاست؛ سامانه‌ای که مدارس موظف باشند گزارش هزینه‌های دریافت‌شده و خدمات ارائه‌نشده را در آن ثبت کنند تا والدین بدون نیاز به شکایت رسمی بتوانند وضعیت بازگشت هزینه‌ها را مشاهده کنند.

سومین راهکار، طراحی مدل «اعتبار آموزشی» برای خانواده‌هاست. در این مدل، هزینه خدمات ارائه‌نشده به‌جای بازپرداخت نقدی می‌تواند به‌صورت اعتبار برای سال تحصیلی بعد، کلاس‌های جبرانی حضوری، اردوهای علمی یا برنامه‌های فوق‌برنامه در اختیار دانش‌آموزان قرار گیرد.

همچنین پیشنهاد می‌شود شورای نظارت بر مدارس غیردولتی در استان‌ها با مشارکت نمایندگان والدین، چارچوبی برای رسیدگی به اختلافات ایجاد کند تا مشکلات پیش از رسیدن به مرحله شکایت رسمی در مناطق آموزش و پروش حل‌وفصل شود.

در همین ارتباط، رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی و توسعه مشارکت‌های مردمی وزارت آموزش‌وپرورش، با تشریح وضعیت اجرای برنامه درسی در این مدارس گفت: مدارس غیردولتی موظف‌اند بر اساس مصوبات شورای عالی آموزش و پرورش، برنامه‌های درسی و فوق‌برنامه مصوب را به‌طور کامل اجرا کنند و در دوره ابتدایی نیز 25 ساعت برنامه درسی و 12 ساعت فوق‌برنامه برای مدارس پیش‌بینی شده است.

وی با اشاره به شرایط ناشی از آموزش‌های مجازی افزود: بخشی از آموزش‌ها پس از شرایط خاص و از اسفندماه وارد فضای مجازی شد، اما مدارس غیردولتی مکلف هستند تعهدات خود در اجرای برنامه‌های درسی و فوق‌برنامه را مطابق ساعاتی که در ابتدای سال تحصیلی به خانواده‌ها اعلام شده، جبران کنند.

رئیس سازمان مدارس غیردولتی همچنین از اجرای برنامه‌های جبرانی خبر داد و تصریح کرد: برخی استان‌ها و مدارس از فرصت هفته پایانی اردیبهشت‌ماه و همچنین 9 روز تأخیر در آغاز امتحانات خردادماه برای تکمیل ساعات آموزشی استفاده خواهند کرد و این موضوع در حال برنامه‌ریزی است.

به گفته محمودزاده، در برخی استان‌ها، با هماهنگی‌های انجام‌شده، مدارس موظف شده‌اند در قالب برنامه‌های اوقات فراغت و به‌صورت رایگان، آموزش‌های تکمیلی را برای دانش‌آموزان ارائه دهند.

وی در ادامه درباره کاهش ساعات حضور دانش‌آموزان در مدارس توضیح داد: بخشی از این موضوع به حذف یا عدم اجرای برخی فعالیت‌ها مانند تربیت‌بدنی، هنر و همچنین زمان‌های میان‌وعده، نماز و استراحت در فضای آموزش مجازی بازمی‌گردد و این کاهش به معنای حذف محتوای آموزشی نیست.

محمودزاده تأکید کرد: مؤسسان مدارس در تلاش هستند با بهره‌گیری از روزهای تعطیل، هفته پایانی اردیبهشت‌ماه و فرصت‌های باقی‌مانده در خردادماه، کمبودهای آموزشی را جبران کنند.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اهمیت رضایت خانواده‌ها گفت: کیفیت آموزشی و رضایت والدین از مهم‌ترین اولویت‌های مدارس غیردولتی است و در صورت عدم رضایت، خانواده‌ها در سال تحصیلی آینده برای ثبت‌نام فرزندان خود تصمیم‌گیری خواهند کرد؛ به همین دلیل مدارس در تلاش‌اند همزمان با ارتقای کیفیت آموزشی و تربیتی، رضایت خانواده‌ها را نیز حفظ کنند.

در مجموع، با توجه به شرایط غیرعادی سال تحصیلی و تغییر الگوی آموزش در بخش قابل توجهی از مدارس، اکنون موضوع نحوه محاسبه خدمات ارائه‌نشده و بازتعریف رابطه مالی میان مدارس و خانواده‌ها به یکی از محورهای اصلی بحث در حوزه آموزش غیردولتی تبدیل شده است؛ موضوعی که به نظر می‌رسد در صورت نبود سازوکار شفاف، می‌تواند به افزایش اختلافات میان خانواده‌ها و مدارس منجر شود و ضرورت بازنگری در نظام نظارت و شهریه‌گذاری را بیش از پیش برجسته کند.

انتهای پیام/