نمایشنامه‌هایی که در ۱۴۰۴ به چاپ رسیدند؛ از گورکی تا مک‌دونا

خبرگزاری مهر-گروه هنر-سجاد خیامی؛ در سال ۱۴۰۴ نمایشنامه‌های بسیاری در ژانرهای متفاوت توسط نشرهای مختلف به چاپ رسید؛ نمایشنامه‌هایی که برخی ترجمه آثار مطرح ادبیات جهان در سال‌های مختلف بود و برخی توسط نویسندگان ایرانی منتشر شده بود. گروه هنر خبرگزاری مهر قصد دارد تا با مرور برخی از مهم‌ترین آثاری که برای نخستین بار در سال ۱۴۰۴ منتشر شده‌اند، به معرفی و توضیح این آثار بپردازد.

«در اعماق اجتماع» نوشته ماکسیم گورکی

ماکسیم گورکی نویسنده واقع‌گرای روس بود که آثار ماندگاری چون «بیست و شش مرد و یک زن»، «مادر» و «آوای مرغ طوفان» را نوشته است. نشر قطره در سال ۱۴۰۴ نمایشنامه «در اعماق اجتماع» را با ترجمه عبدالحسین نوشین مترجم برجسته ایرانی که برای نخستین بار بسیاری از آثار مطرح ادبیات نمایشی را به جامعه هنری ایران معرفی کرده بود به چاپ رساند. ژان رنوار و آکیرا کوروساوا ۲ فیلم سینمایی را از این اثر اقتباس کرده‌اند.

«در اعماق اجتماع» نمایشنامه‌ای چهار پرده‌ای است که در سال ۱۹۰۲ نوشته شده است. این نمایشنامه به تصویر زندگی گروهی از افراد فقیر و رانده‌شده در اعماق جامعه می‌پردازد که در یک مسافرخانه محقر و زیرزمینی زندگی می‌کنند. گورکی با تصویرسازی دقیق و واقع‌گرایانه، رنج و مشقت این افراد را به نمایش می‌گذارد. امید و ناامیدی با شخصیت‌پردازی عمیق گورکی به‌خوبی به تصویر کشیده شده است و روابطی پیچیده و گاه متضاد بین شخصیت‌ها شکل می‌گیرد.

«عِچق» نوشته موری شیسگال

در سال ۱۴۰۴ نشر نیماژ اقدام به چاپ نمایشنامه «عِچق» (luv) نوشته موری شیسگال نویسنده آمریکایی کرد. این نمایشنامه را شهرام زرگر مترجم سرشناس ایرانی به فارسی برگردانده است. در همین سال عبدالرضا شیبانی این نمایش را با بازی سروش جمشیدی، کاوه مرحمتی و فرزانه سهیلی در مجموعه تئاتر لبخند روی صحنه برد.

«عچق» یک نمایشنامه با سه شخصیت است که داستان غافلگیرکننده‌ای دارد. روند دیالوگ‌ها به مرور گره‌ها را طرح و سپس آنها را باز می‌کند. این نمایشنامه سال ۱۹۶۵ نوشته شده است. بلافاصله اجرای آن در برادوی با موفقیت چشمگیری روبه‌رو شد و تاکنون بیش از ۹۰۰ بار اجرا شده است. این اجرا همان سال سه جایزه تونی را دریافت کرد. نسخه سینمایی این نمایشنامه سال ۱۹۶۷ به کارگردانی کلایو دانر و بازی جک لمون، پیتر فالک و الین می ساخته شد.

«همین امشب» و «خواب آهسته مرگ» نوشته محمد چرمشیر

انتشارات نیلا ۲ نمایشنامه «همین امشب» و «خواب آهسته مرگ» را که نوشته محمد چرمشیر نویسنده پرکار ایرانی است به چاپ رسانده است.

«همین امشب» نخستین بار در سال ۱۳۸۷ نوشته شد. داستان با تصویری از یک جشن آغاز می‌شود و گفتگوی زن و مردی را پی می‌گیرد که در انتخاب موسیقی تفاهم ندارند. «خواب آهسته مرگ» نیز برداشتی از رمان «دکتر جکیل و آقای هاید» نوشته رابرت لویی استیونسن است که در سال ۱۳۸۴ به نگارش در آمده است.

«مرد فیل‌نما» نوشته برنارد پامرنس

«مرد فیل‌نما» بیش از هرچیز با اقتباس سینمایی دیوید لینچ شناخته می‌شود؛ اثری که نامزدی‌های بسیاری در جوایز معتبر سینمایی به دست آورد و توجه زیادی را به خود جلب کرد. فیلم سینمایی دیوید لینچ از نمایشنامه‌ای به همین نام نوشته برنارد پامرنس اقتباس شده بود که در سال ۱۴۰۴ احسان کرم‌ویسی آن را ترجمه کرد و نشر قطره به چاپ رسانید.

پامرنس با خلق این نمایشنامه زندگینامه‌ای، زندگی جوزف مریک مردی با ناهنجاری شدید جسمی در انگلستان ویکتوریایی را با نگاهی شاعرانه، فلسفی و عمیق به تصویر می‌کشد. نمایشی در ژانر تراژدی تاریخی با ساختاری غیرخطی و مبتنی بر رئالیسم شاعرانه، که به‌جای بازنمایی صرف واقعیت، تجربه‌ زیسته‌ درونی شخصیت را در کانون خود قرار می‌دهد.

«مرد بالشی» نوشته مارتین مک‌دونا

مارتین مک‌دونا نویسنده و کارگردان بریتانیایی بیشتر با آثاری چون «مراسم قطع دست در اسپوکن» و «غرب غم‌زده» شناخته می‌شود. انتشارات نیلا و افراز در سال ۱۴۰۴ نمایشنامه «مرد بالشی» این نویسنده را با ترجمه امیر امجد و زهرا جواهری به چاپ رساندند.

«مرد بالشی»، یادآور سبک داستان‌های تام استوپارد و کافکا است و به ماجرای گروتسک و به شدت تأثیرگذار نویسنده‌ای می‌پردازد که در کشوری بی نام و نشان و با حکومتی مستبدانه زندگی می‌کند. این نویسنده به خاطر محتوای دلهره‌آور داستان‌های کوتاهش و شباهت آنها به تعدادی از کودک‌کُشی‌هایی که در شهر محل زندگی او به وقوع پیوسته، مورد بازجویی و تحقیق قرار می‌گیرد.