تشویق‌های افراطی در محافل قرآنی و تأثیر آن بر روح تلاوت

حجت‌الاسلام مسعود عباسپور، استاد حوزه و کارشناس دینی، در گفت‌وگو با خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، با تأکید بر اینکه تلاوت قرآن پیش از هر چیز یک عمل عبادی و معنوی است، گفت: محافل قرآنی زمانی به مقصد واقعی خود می‌رسند که فضای آنها در خدمت تدبر، خشوع و تأثیرگذاری معنوی آیات الهی باشد، نه درگیر هیجاناتی که گاه اصل پیام قرآن را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد.

او با اشاره به اینکه تشویق نابه‌جا می‌تواند تمرکز قاری و مخاطب را مختل کند، تصریح کرد: آنچه در برخی جلسات مشاهده می‌شود، تبدیل تشویق به یک رفتار قالبی و از پیش‌طراحی‌شده است؛ به‌گونه‌ای که حتی پیش از شکل‌گیری ارتباط معنوی با آیات، واکنش‌های صوتی آغاز می‌شود و این امر با فلسفه تلاوت سازگار نیست.

این کارشناس علوم قرآنی با استناد به آیه «أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ» خاطرنشان کرد: قرآن از مخاطب، اندیشه و تأمل می‌طلبد و هر عاملی که ذهن شنونده را از معنا به حاشیه بکشاند، ولو با نیت خیر، نیازمند بازنگری است.

او با یادآوری توصیه‌های صریح رهبر انقلاب در این زمینه گفت: حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در محفل انس با قرآن به‌روشنی نسبت به افراط در تشویق‌ها تذکر داده‌اند و این تذکر، ناظر به صیانت از شأن قرآن است، نه نفی اصل تشویق. ایشان فرموده‌اند: «خواهش می‌کنم در تشویق کردن و «الله الله» گفتن حد را مراعات کنند. بعضى‌ها به مجرد اینکه خواننده شروع کرد به خواندن، شروع می‌کنند، پشت سرِ او ترنم «الله» که مثل اینکه یکى از دنباله‌هاى لازمِ خواندن او این است که این طرف بگوید «الله»! هیچ لزومى ندارد.

عباسپور با بیان اینکه تشویق زمانی معنا پیدا می‌کند که از تأثر حقیقی برخاسته باشد، ادامه داد: وقتی قاری به اوج زیبایی، صحت و انتقال معنا می‌رسد، واکنش طبیعی مخاطب قابل درک است، اما تبدیل این واکنش به یک رویه دائمی، نه‌تنها اثرگذار نیست بلکه گاه از عمق معنویت مجلس می‌کاهد.

این پژوهشگر قرآنی با اشاره به مسئولیت استادان و پیشکسوتان قرائت تصریح کرد: مدیریت فضای جلسات قرآنی بر عهده کسانی است که مرجعیت علمی و اخلاقی دارند و اگر آنان نسبت به اصلاح این رفتارها حساسیت نشان دهند، فرهنگ جلسات نیز به‌تدریج اصلاح خواهد شد.

او در پایان با تأکید بر اینکه تلاوت مطلوب، تلاوتی است که دل‌ها را متوجه کلام وحی کند، گفت: همان‌گونه که قرآن می‌فرماید «وَإِذَا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَهُ وَأَنْصِتُوا» اصل در محفل قرآنی شنیدن و انس گرفتن با آیات است و تشویق باید در خدمت این اصل باشد، نه جایگزین آن.

انتهای پیام/