دستیابی تاریخی ایران به فناوری ماهواره‌ای در باند «Ku»

به گزارش خبرنگار فضا و نجوم خبرگزاری تسنیم، مراسم گرامیداشت روز ملی فناوری فضایی صبح امروز در سالن شهید قندی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات با حضور امیر سرتیپ عزیز نصیرزاده وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، دکتر سید ستار هاشمی وزیر ارتباطات و دکتر حسن سالاریه رئیس سازمان فضایی ایران و جمعی از نخبگان و فعالان صنعت فضایی برگزار شد.

سیدستار هاشمی در ابتدای سخنان خود با تبریک ایام‌الله دهه فجر و اعیاد شعبانیه، صنعت فضایی را الگویی موفق از کار تیمی در کشور دانست و اظهار داشت:

صنعت فضایی؛ الگوی موفق عبور از «فردگرایی»

وزیر ارتباطات با اشاره به ضعف‌های فرهنگی موجود در کار گروهی گفت: یکی از درس‌های مهمی که باید به آن توجه کنیم، جای خالی «کار تیمی» در بسیاری از حوزه‌های کشور است. متأسفانه از کودکی با ضرب‌المثل‌هایی نظیر «آشپز که دوتا شد، آش یا شور می‌شود یا بی‌نمک»، به نوعی زیرآب کار تیمی در ذهنیت ما زده شده است و در مدارس و دانشگاه‌ها نیز آموزش کافی در این زمینه ندیده‌ایم.

وی افزود: اما خوشبختانه صنعت فضایی یک استثنای درخشان است. در این زیست‌بوم، ما کار تیمی را به معنای واقعی تجربه کرده‌ایم. توفیقاتی که امروز شاهد آن هستیم و افتخاری که برای مردم آفریده شده، حاصل برکات همین کار تیمی و گذشتن از «منیت» و رسیدن به «ما» است. این روحیه باید به سایر بخش‌های کشور نیز تسری یابد.

عبور از مرحله توسعه و رسیدن به «تثبیت فناوری» در حوزه سنجشی

هاشمی با تقسیم‌بندی مأموریت‌های فضایی کشور به دو حوزه اصلی «سنجشی» و «مخابراتی» تصریح کرد: در حوزه ماهواره‌های سنجشی، الحمدلله ما تا حدود زیادی از مرحله توسعه فناوری عبور کرده و به مرحله تثبیت فناوری رسیده‌ایم.

وی با اشاره به کیفیت تصاویر دریافتی خاطرنشان کرد: آن چیزی که سال‌ها هدف و آرزوی متخصصان ما بود، امروز محقق شده است. تصاویری که امروز از ماهواره‌های سنجشی بومی (اشاره به ماهواره‌های جدید نظیر کوثر و پایا) دریافت می‌کنیم، نشان‌دهنده تحقق این آرزو و ثمره مجاهدت دانشمندان جوان کشور است.

نقش ماهواره‌ها در مبارزه با فساد و زمین‌خواری

وزیر ارتباطات با تأکید بر کاربردی‌سازی داده‌های فضایی گفت: اگر صحبت از مدیریت زمین، اجرای طرح «کاداستر» (حدنگاری) که مورد تأکید مقام معظم رهبری است، مدیریت پهنه‌های آبی و یا انسداد بسترهای فسادزا می‌کنیم، راهکار اصلی آن استفاده از ماهواره‌های سنجشی است. جلوگیری از دست‌اندازی به اراضی ملی، کوه‌خواری و جنگل‌خواری تنها با پایش دقیق ماهواره‌ای ممکن است و ما باید پاسخگوی این نیاز کشور باشیم.

دستاورد بزرگ مخابراتی: دستیابی به باند Ku با مشارکت 30 شرکت دانش‌بنیان

هاشمی در بخش دیگری از سخنان خود به پیشرفت‌های حوزه مخابراتی اشاره کرد و گفت: در این حوزه نیز تلاش‌های بسیار خوبی انجام شده است. نمونه بارز آن پروژه ماهواره مخابراتی «ناهید» است که با محوریت پژوهشگاه فضایی و نقش‌آفرینی شبکه‌ای متشکل از بیش از 30 شرکت دانش‌بنیان به سرانجام رسید.

وی افزود: این هم‌افزایی باعث شد تا ما برای اولین بار به فناوری ماهواره مخابراتی در **باند «کیو» (Ku)** دست پیدا کنیم. البته همان‌طور که وزیر محترم دفاع اشاره کردند، ما در ابتدای یک راه طولانی هستیم اما با ظرفیت‌هایی که در کشور وجود دارد، رسیدن به اهداف بلندتر اصلاً دور از دسترس نیست.

مأموریت برنامه هفتم: اتصال روستاهای بالای 20 خانوار

وزیر ارتباطات با اشاره به تکالیف قانونی این وزارتخانه در برنامه هفتم پیشرفت گفت: طبق ماده 65 برنامه هفتم، ما مکلف هستیم تمام روستاهای بالای 20 خانوار را با کیفیت مناسب به شبکه ارتباطی متصل کنیم. این تکلیف قانونی، خود یک ظرفیت عظیم و یک بازار بالقوه برای صنعت فضایی و ماهواره‌های مخابراتی ایجاد می‌کند که باید از آن بهره‌برداری شود.

وزیر ارتباطات: دولت چهاردهم با نگاه «اقتصادی» به فضا می‌نگرد/ راهکار پوشش 20 درصد روستاهای باقی‌مانده فقط «منظومه‌های ماهواره‌ای» است

هاشمی در ادامه سخنان خود در مراسم روز ملی فناوری فضایی، با تشریح برنامه‌های دولت برای تجاری‌سازی صنعت فضایی و رفع موانع ارتباطی کشور، راهبردهای کلیدی وزارت ارتباطات را تبیین کرد.

پوشش 20 درصد باقی‌مانده روستاها تنها با «فضا» ممکن است

وزیر ارتباطات با اشاره به وضعیت پوشش ارتباطی روستاهای کشور گفت: تا به امروز تقریباً 80 درصد روستاهای بالای 20 خانوار کشور با کیفیت مناسب به شبکه ملی اطلاعات متصل شده‌اند. اما واقعیت ماجرا این است که برای اتصال 20 درصد باقی‌مانده که اغلب در مناطق صعب‌العبور و با موانع طبیعی هستند، استفاده از زیرساخت‌های زمینی (فیبر و دکل) بسیار دشوار و گاهی ناممکن است.

وی تأکید کرد: بنابراین، چاره‌ای جز استفاده از ظرفیت «مخابرات فضاپایه» نداریم. این یک نیاز واقعی و فوری کشور است و بازار بزرگی را برای ماهواره‌های مخابراتی ایجاد می‌کند. ما در وزارت ارتباطات با توجه به تکلیف قانونی خود، آمادگی داریم سرمایه‌گذاری بیشتری نسبت به قبل در این حوزه انجام دهیم تا این خدمت را به مردم عزیز تقدیم کنیم.

پارادایم شیفت دولت چهاردهم: «اقتصاد فضاپایه» در اولویت

هاشمی با بیان اینکه صنعت فضایی علاوه بر جنبه راهبردی، دارای توجیه اقتصادی قوی است، اظهار داشت: آنچه در دولت چهاردهم و با حمایت‌های ویژه شخص آقای دکتر پزشکیان در دستور کار قرار گرفته، تغییر نگاه صرفاً راهبردی به نگاه «اقتصادی» و تجاری‌سازی صنعت فضاست. چه در بخش سنجشی و چه در بخش مخابراتی، بازار و اقتصاد وجود دارد و ما باید این ظرفیت را فعال کنیم.

دو راهبرد حیاتی: دستیابی به «منظومه‌های ماهواره‌ای» و حضور در «مدار ژئو»

وزیر ارتباطات برای پاسخگویی به نیازهای کشور، دو مسیر موازی را ترسیم کرد و گفت: برای تأمین نیازهای مخابراتی و سنجشی، ما دو راهکار جدی داریم که اگرچه به لحاظ فناوری متفاوت‌اند، اما مکمل یکدیگرند:

1. تلاش برای دستیابی به منظومه‌های ماهواره‌ای (LEO Constellations)

2. تلاش برای قرارگیری ماهواره‌ها در مدار زمین‌آهنگ (GEO)

وی با توضیح فنی درباره محدودیت ماهواره‌های فعلی گفت: ماهواره‌های کنونی ما (نظیر خیام، کوثر، پایا و…) تقریباً هر 90 تا 120 دقیقه یک بار به دور زمین می‌چرخند و زمان کمی را بالای سر کشور هستند. ما نمی‌توانیم منتظر بمانیم تا ماهواره در گذر بعدی بیاید و تصویر بگیرد؛ ما نیاز به «رصد در لحظه» و «ارتباط پایدار» داریم.

هاشمی تصریح کرد: راهکار اصلی برای داشتن تصویر و ارتباط در لحظه، حرکت به سمت «منظومه‌سازی» است. این یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است که باید لاجرم به سمت آن حرکت کنیم.

دیپلماسی فناوری: تعامل با کشورهای همسو برای انتقال تکنولوژی

وزیر ارتباطات در خصوص نحوه دستیابی به این فناوری‌های پیشرفته گفت: حرکت ما در این مسیر دو بال دارد؛ بال اول تلاش دانشگاهیان و شرکت‌های دانش‌بنیان داخلی است که باید با همان سرعت «زون 5» که وزیر محترم دفاع فرمودند پیش برود.

وی افزود: بال دوم، تعاملات بین‌المللی است. اگرچه انتقال فناوری دشوار است، اما هنر ما این است که با تکیه بر تجارب گذشته، وارد «مشارکت‌های راهبردی» با کشورهای همسو شویم تا مسیر دستیابی به فناوری منظومه‌ها و مدار ژئو را سریع‌تر و با قدرت بیشتر طی کنیم. نباید از ظرفیت دیپلماسی فناوری غافل شویم.

ارتقای دقت تصاویر ماهواره‌ای در سال آینده

هاشمی با اشاره به موفقیت ماهواره «پایا» گفت: در حوزه سنجشی نیز مسیر روشنی داریم. ان‌شاءالله سال آینده شاهد به بار نشستن نسخه‌های جدید سری ماهواره‌های «پارس» خواهیم بود که حاصل تعامل وزارت دفاع، پژوهشگاه فضایی و شرکت‌های دانش‌بنیان است و هدف‌گذاری ما ارتقای چشمگیر دقت و تفکیک‌پذیری (رزولوشن) تصاویر خواهد بود.

وزیر ارتباطات در پایان ضمن قدردانی از زحمات شبانه‌روزی نخبگان و فعالان صنعت فضایی ابراز امیدواری کرد که با همت دانشمندان ایرانی، درخشش نام ایران در سپهر فضایی جهان تداوم داشته باشد.

انتهای پیام/