خبرگزاری تسنیم، سعید شیری: اخیراً ویدئویی در فضای مجازی منتشر شده که در آن «مارکو روبیو»، سناتور وقت آمریکا در سال 2015، در سخنرانیای به موضوع ایران و باورهای دینی شیعیان اشاره میکند. او در این سخنرانی مدعی میشود که جمهوری اسلامی ایران در چارچوب یک نگاه آخرالزمانی عمل میکند و باور به ظهور «امام دوازدهم، مهدی» در تحلیل رفتار سیاسی این کشور نقش دارد. روبیو میگوید «دشمن اصلی ما امام دوازدهم است. ما با ایران میجنگیم چون آنها معتقدند باید امام دوازدهم «مهدی» را بازگردانند، این جنگ سیاست نیست، این جنگِ آخرالزمان است.»
انتشار دوبارۀ این ویدئو در شبکههای اجتماعی بار دیگر بحث درباره نقش باورهای دینی و آخرالزمانی در سیاست جهانی را مطرح کرده است.
این سخنان برای بسیاری از ناظران نشاندهندۀ نوعی نگاه ایدئولوژیک در بخشی از نخبگان سیاسی غرب است؛ نگاهی که در برخی جریانهای موسوم به «صهیونیسم مسیحی» یا الهیات آخرالزمانی پروتستان ریشه دارد. در این چارچوب فکری، تحولات خاورمیانه گاه نه صرفاً بهعنوان رقابتهای ژئوپلیتیکی، بلکه در قالب سناریوهای آخرالزمانی و تحقق پیشگوییهای مذهبی تفسیر میشوند.
در این روایتها، ایران و گفتمان مهدویت شیعی بهعنوان بخشی از معادلهای بزرگتر در نظر گرفته میشود که به باور برخی جریانهای مذهبی غربی با رویدادهای آخرالزمانی پیوند خورده است. همین امر باعث شده است که در برخی تحلیلها، تقابل با ایران تنها یک رقابت سیاسی یا امنیتی تلقی نشود، بلکه در سطحی عمیقتر به اختلافات اعتقادی و تفسیری از آینده جهان نیز مرتبط دانسته شود.
در مقابل، در اندیشۀ شیعی مفهوم مهدویت بیش از هر چیز با امید به تحقق عدالت جهانی و اصلاح اخلاقی جامعه بشری پیوند خورده است. در این نگاه، دوران غیبت امام مهدی(عج) دورهای است که جامعه مؤمنان باید با پایبندی به اصول دینی و اخلاقی مسیر خود را ادامه دهد و برای تحقق عدالت و رفع ظلم در جهان آماده باشد.
در منابع فکری شیعه، برای مواجهه با دوران غیبت راهبردهایی همچون «صبر»، «انتظار» و «تقیه» مورد توجه قرار گرفته است. صبر به معنای پایداری در مسیر حق در شرایط دشوار، انتظار به معنای امید به تحقق عدالت و اصلاح جهان و تقیه نیز بهعنوان راهبردی برای حفظ جان و کیان جامعه مؤمنان در شرایط تهدید و فشار مطرح شده است.
این مفاهیم در طول تاریخ تشیع نقش مهمی در شکلدهی به رفتار اجتماعی و سیاسی پیروان این مکتب داشتهاند. بسیاری از اندیشمندان شیعه تأکید کردهاند که انتظار موعود صرفاً حالت انفعالی یا منفعلانه نیست، بلکه نوعی آمادگی اخلاقی و اجتماعی برای ساختن جامعهای عادلانهتر محسوب میشود.
از این منظر، مواجهه میان روایتهای مختلف از «آخرالزمان» در جهان معاصر تنها یک بحث الهیاتی نیست، بلکه میتواند بر نحوه درک بازیگران سیاسی از تحولات جهانی نیز اثر بگذارد. به همین دلیل، تحلیلگران معتقدند شناخت دقیق این چارچوبهای فکری و دینی برای فهم بهتر برخی مواضع و گفتمانها در سیاست بینالملل ضروری است.
انتهای پیام/
ثبت دیدگاه علمی و آموزشی