پایان نمایش «ایران‌گرایی فانتزی» در اتاق‌های شیشه‌ای

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، در هنگامه‏‌ای که غرش موشک‌ها و صف‌آرایی تانک‌ها، مرز میان «ادعا» و «ایمان» را با خطی از خون ترسیم می‌کند، نقاب از چهره‌ی جریانات فانتزی و اینستاگرامی فرو می‌افتد. دکتر مهدی فدایی مهربانی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، در یادداشتی تند و صریح، به کالبدشکافی مفهوم «وطن‌پرستی» در ترازوی جنگ پرداخته و از خیانت پنهان در پس واژه‌ی «بی‌طرفی» پرده برداشته است. مشروح این یادداشت تکان‌دهنده در ادامه می‌آید:

• سقوط دژهای اینستاگرامی

دکتر مهدی فدایی مهربانی با نگاهی انتقادی به موج ایران‌گرایی‌های مجازی، اظهار داشت: روزگار کنونی، فصل بلاموضوع شدن شعارهای پرطمطراق ملی‌گرایانی است که دفاع از وطن را تنها در قاب اینستاگرام می‌دیدند. وی تصریح کرد: برای این جماعت، ایران‌گرایی تنها «حرف» بود؛ آن هم در مبتذل‌ترین و پوچ‌ترین شکل ممکن که فضای مجازی برای هر معتبر و نامعتبری فراهم کرده است. اما جنگ، خصلتی عریان دارد؛ در میانه نبرد، هیچ مجالی برای امر خنثی باقی نمی‌ماند و همان حرفی که در زمان صلح، نسیم بود، در زمان جنگ به «عمل» بدل می‌شود.

• وطن به مثابه مادر؛ سکوت در حکمِ تعرض

این استاد دانشگاه تهران با به‌کارگیری استعاره‌ی «وطن – مادر»، بی‌طرفی را در زمان جنگ مردود دانست و خاطرنشان کرد: وطن همچون مادر است و هنگامی که به مادر تعرض می‌شود، حتی سکوت نیز نوعی عمل و موضع‌گیری محسوب می‌شود. در قاموس فدایی مهربانی، سکوت در برابر هجمه به خاک میهن، نه یک کنش محافظه‌کارانه، بلکه خیانتی آشکار است. وی افزود: برای یک ایران‌گرای واقعی، نخبگی به معنای تفنگ به دست گرفتن نیست، بلکه در میانه نبرد، «سخن» و «موضعِ» صریحِ یک استاد، دانشجو یا نخبۀ فکری، خود مقتدرانه‌ترین شکل عمل است.

• ترجیح مزدور بر «وسط‌باز»

فراز جنجالی یادداشت دکتر فدایی مهربانی به مقایسه‌ی میان دشمنان آشکار و مدعیانِ بی‌طرف اختصاص دارد. وی با بیانی صریح مدعی شد: من معتقدم حتی مزدوران خودفروخته‌ای که آشکارا جانب دشمن را گرفته‌اند، بر این جماعت «بی‌طرف» و «وسط‌باز» شرف دارند. چرا که حداقل شجاعت آنان در این است که جهت خود را مشخص کرده‌اند و مانند عافیت‌طلبان منتظر ننشسته‌اند تا ببینند باد به کدام سو می‌وزد تا بساط روشنفکری بی‌دردسرشان را همان‌جا پهن کنند.

4. تاریخ و قضاوت سخت درباره‌ «ایران‌گرایان فانتزی»

وی با اشاره به رشادت‌های مدافعان وطن، از جوانان امروز تا سربازان رئیسعلی دلواری، یادآور شد: تاریخ فراموش نخواهد کرد که در روزگار غریبی که فرزندان این سرزمین در سنگرها و مردم در خیابان‌ها در حال پاسداری از خاک اجدادی بودند، عده‌ای سکوت پیشه کردند. این جماعت تنها منتظرند تا غبار جنگ فرو بنشیند و اوضاع آرام شود تا دوباره بر روی خاکی که با خونِ ایران‌گرایانِ واقعی تطهیر شده، بساط ایران‌گرایی فانتزی و ژست‌های ملی‌گرایانه خود را برپا کنند.

5. نتیجه‌گیری؛ شرف، گروگان صراحت

دکتر فدایی مهربانی در پایان تأکید کرد که در دوران جنگ، «بی‌طرفی» مفهومی تهی و فاقد ارزش است. از نظر وی، هر قطره خونی که از پیکر ملت ریخته می‌شود، حجتی است بر نخبگان که سکوت را بشکنند. وی معتقد است تداوم بساط روشنفکری بر خاکی که با ایثار دیگران حفظ شده، اوجِ بی‌شرفی است و نخبگان واقعی کسانی هستند که شرف خود را به عافیت‌طلبی و انتظار برای تشخیص پیروز میدان، نمی‌فروشند.

انتهای پیام/