وقتی طنز، سلاح می‌شود / ما هم کار می‌کنیم، فقط کمتر منتشر می‌شویم

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، محمدحسین نیرومند از جمله هنرمندان فعال عرصه کاریکاتور و گرافیک است که در جریان جنگ تحمیلی سوم، حضوری مستمر و پررنگ در فضای هنری و رسانه‌ای داشت. او در این دوره با تولید روزانه آثار گرافیکی و کاریکاتور، تلاش کرد روایت تصویری متفاوتی از ابعاد گوناگون جنگ ارائه دهد؛ آثاری که هر یک بازتابی از نگاه انتقادی و تحلیل‌گر او به رخدادهای سیاسی و اجتماعی این مقطع به شمار می‌روند.

نیرومند پیش‌تر نیز در دوران جنگ تحمیلی دوم، فعالیت مستمر هنری داشت و با تمرکز بر شخصیت‌ها، جریان‌ها و رویدادهای اثرگذار، به تحلیل تصویری مسائل روز می‌پرداخت. در آثار او می‌توان بازنمایی چهره‌هایی چون دونالد ترامپ، تصویرسازی از رژیم صهیونیستی و همچنین نگاه انتقادی او به جریان‌های مخالف جمهوری اسلامی را مشاهده کرد.

اغراق، طنز، استعاره و نشانه‌پردازی، از مهم‌ترین ویژگی‌های زبان بصری آثار نیرومند است؛ مؤلفه‌هایی که به بخشی از امضای هنری او تبدیل شده‌اند.

سلاح ما «کاریکاتور» است / از جبهه تا کاریکاتور

این هنرمند در گفت‌وگو با خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، با اشاره به تغییر ماهیت جنگ‌ها گفت: «یک زمانی جنگ زمینی بود و امثال بنده به‌عنوان رزمنده به جبهه می‌رفتیم، اما امروز جنگ شکل دیگری پیدا کرده است. هر کسی باید در حوزه تخصصی خود فعالیت کند و وظیفه ما نیز در این روزها تولید محتوا و خلق آثار متناسب با شرایط است.»

او درباره فعالیت‌های خود در این دوره گفت: «از ابتدای جنگ تحمیلی سوم، خودم را موظف کردم هر روز یک اثر در حوزه گرافیک و کاریکاتور طراحی کنم و تقریباً هر هفته چهار تا پنج اثر ارائه دهم.»

کاریکاتور؛ سند بصری تاریخ

نیرومند با تأکید بر ظرفیت جهانی هنر کاریکاتور بیان کرد: «کاریکاتور یک زبان بین‌المللی است و اگر امکان نمایش جهانی پیدا کند، می‌تواند دیدگاه هنرمند ایرانی را به مردم دنیا منتقل کند.»

او همچنین کاریکاتور را بخشی از حافظه تاریخی ملت‌ها دانست و گفت: «این آثار در آینده به‌عنوان اسناد بصری یک مقطع تاریخی شناخته می‌شوند و نشان می‌دهند مردم ایران در این روزها چه شرایطی را پشت سر گذاشته‌اند.»

انتقاد از کم‌توجهی رسانه‌ها به هنرمندان داخلی

این کاریکاتوریست در بخش دیگری از سخنانش، ضمن تمجید از آثار کمال شرف، از کم‌توجهی برخی رسانه‌های داخلی به آثار هنرمندان ایرانی انتقاد کرد.

او گفت: «رسانه‌های ایرانی ارتباط خوبی میان مخاطبان و آثار کمال شرف ایجاد کرده‌اند که اتفاق مثبتی است، اما همان‌طور که آثار او بازنشر می‌شود، لازم است آثار هنرمندان ایرانی نیز بیشتر دیده شوند تا این تصور به وجود نیاید که هنرمندان داخلی فعالیتی ندارند.»

نیرومند تأکید کرد: «ما تولیدکننده محتوا هستیم و انتظار داریم مراکز هنری، رسانه‌ها و سایت‌های مطرح، آثار هنرمندان داخلی را نیز بازنشر کنند؛ چراکه این آثار باید دیده شوند.»

او در ادامه با اشاره به تفاوت فضای آثار خود و برخی دیگر از هنرمندان با نمونه‌های عامه‌پسند گفت: «آثار ما نیازمند تأمل و تفکر بیشتری هستند و شاید به همین دلیل کمتر در رسانه‌های عمومی منتشر می‌شوند؛ در حالی که باید شرایطی فراهم شود تا همه اقشار جامعه بتوانند این آثار را ببینند.»

نیرومند در پایان صحبت‌هایش گفت: «در تاریخ 2500 ساله ایران، کمتر جنگی به این عظمت اتفاق افتاده است. بنابراین این موقعیت را برای دفاع از میهن عزیزمان و دفاع از آرمان‌هایمان مغتنم بشمریم و کار کنیم. خوب نیست که در این زمان تاریخی هنرمندان ما کم کار باشند.»

هنرمندی با تجربه مدیریتی و فرهنگی

محمدحسین نیرومند، فارغ‌التحصیل رشته طراحی صنعتی از دانشگاه تهران، از چهره‌های شناخته‌شده کارتون و کاریکاتور معاصر ایران است که علاوه بر فعالیت هنری، در حوزه‌های مدیریتی و فرهنگی نیز مسئولیت‌های متعددی برعهده داشته است.

از جمله سوابق او می‌توان به مدیرمسئولی کیهان کاریکاتور، مدیریت گروه جوان و طرح و برنامه شبکه دو سیما، سرپرستی مرکز هنرهای تجسمی حوزه هنری، مدیریت دفتر طنز حوزه هنری، مشاوره هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، ریاست سازمان توسعه سینمایی سوره و عضویت در تحریریه یک نشریه بین‌المللی کارتون در آمریکا اشاره کرد.

آثار نیرومند، علاوه بر بازتاب نگاه فردی او به رخدادهای سیاسی و اجتماعی، بخشی از زیست‌جهان بصری و ذهنی این هنرمند را نیز نمایان می‌کنند؛ جهانی که در آن، کاریکاتور ابزاری برای روایت، تحلیل و فشرده‌سازی پیچیدگی‌های زمانه در قالب تصویر است.

انتهای پیام/