به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، در روزهایی که سایه جنگ بر فضای کشور سنگینی میکرد، حضور آگاهانه و داوطلبانه مردم در خیابانها و میادین اصلی، تنها یک رویداد اجتماعی نیست، بلکه تجلی عینی یک اصل ریشهدار دینی است. این حضور، که در بیانات رهبر شهید انقلاب اسلامی به عنوان نشانهای از بیداری و آمادگی ملی برای پاسداری از کیان جمهوری اسلامی مورد تأکید قرار گرفته، ریشه مستقیم در آیات قرآن و سنت پیامبر اکرم(ص) دارد. در نگاهی ژرفتر، این صحنهها نه صرفاً یک کنش دفاعی، بلکه آزمون ایمان، آزمایشگاه وحدت و کلاس درس سرنوشتسازی هستند.
دکتر محسن مینوچهره، استاد دانشگاه و کارشناس مسائل فرهنگی، در یادداشتی با تکیه بر مبانی قرآنی و آموزههای دینی، به واکاوی ابعاد این حضور پرداخته است.
حضور جمعی؛ تکلیفی الهی برای صیانت از حریم دین و میهن
در منظومه فکری اسلام، دفاع از کیان اسلامی و پاسداری از ارزشهای دینی، هرگز تنها بر عهده حکومت یا نهادهای نظامی نیست، بلکه مسئولیتی همگانی است که بر دوش هر فرد مسلمان سنگینی میکند. این نگاه، ریشه در تعریف قرآنی از «امت» به عنوان یک پیکره زنده و مسئول دارد که در برابر تهدیدات، نه منفعل، بلکه کنشگر و هوشیار عمل میکند.
وقتی مردم در خیابانها حضور مییابند، در واقع در حال تبدیل یک تکلیف نظری به یک کنش عینی و تاریخی هستند. این حضور، پیامی روشن به دوستان و دشمنان میفرستد: جامعه اسلامی بیدار است، مرزهای باور و هویت خود را میشناسد و برای حفظ آنها آماده ایستادگی است.
چنین صحنهای، یادآور آیاتی است که همبستگی و آمادگی عمومی را شرط بقای یک جامعه مؤمن میدانند. خداوند متعال در سوره آلعمران، آیه 110 میفرماید: «شما بهترین امتی هستید که برای مردم پدید آمدهاید؛ به کار نیک فرمان میدهید و از کار زشت بازمیدارید و به خدا ایمان دارید».
این آیه نقش عمومی را در صیانت از ارزشها و مقابله با انحراف، یک مأموریت الهی معرفی میکند. حضور مردم در میدان، مصداق بارز «امر به معروف» در سطح کلان اجتماعی است که مانع از لغزشهای جمعی و تهاجم فرهنگی-امنیتی میشود.
از این منظر، هر قدمی که در خیابان برداشته میشود، امضای قراردادی نانوشته با تاریخ و سرنوشت است. جامعهای که در لحظات حساس، سکوت را جایگزین حضور کند، به تدریج زمینه را برای نفوذ دشمن و فرسایش هویت خود فراهم میکند. اما ملتی که با آگاهی و ایمان به میدان میآید، در واقع در حال ترسیم آیندهای است که ریشه در اراده جمعی و تکلیف دینی دارد.
نصر الهی؛ وعدهای مشروط به ایستادگی و حضور مؤمنانه
در اندیشه قرآنی، پیروزی و پایداری یک جامعه هرگز تصادفی یا صرفاً حاصل برتریهای مادی و تجهیزاتی نیست. خداوند وعده داده است که یاریاش نصیب کسانی میشود که خود، دست به عمل زدهاند و در مسیر حق، از هیچ تلاشی دریغ نورزیدهاند. این اصل، کلید فهم چرایی حضور مردم در صحنههای دفاعی و سرنوشتساز است.
وقتی مردم با انگیزه دینی و ملی در خیابانها گرد هم میآیند، در حال زمینهسازی برای تحقق وعده الهی هستند. این حضور کنشی است که معادلات امنیتی و سیاسی را تغییر میدهد. تاریخ اسلام گواهی میدهد که هرگاه مؤمنان با توکل و آمادگی به میدان آمدهاند، معادلههای به ظاهر غیرقابل تغییر، به نفع جبهه حق تغییر یافته است.
قرآن کریم در سوره حج صراحتاً میفرماید: «همان کسانی که اگر در زمین به آنان قدرت بخشیم، نماز را برپا میدارند، زکات میدهند و به نیکی فرمان میدهند و از بدی بازمیدارند؛ و سرانجام کار از آنِ خداست». این آیه، پیوند ناگسستنی میان حضور اجتماعی، پاسداری از ارزشها و حمایت الهی را ترسیم میکند. حضور مردم، در واقع تجلی همین قدرتبخشی زمینی است که مقدمه نصرت آسمانی محسوب میشود.
سرنوشتسازی در این دوران، نه در اتاقهای دربسته یا محاسبات صرف دیپلماتیک، بلکه در کف خیابانها و میادین اصلی رقم میخورد. هر حضور آگاهانه، حلقهای از زنجیرهای است که جامعه را به وعدههای الهی نزدیکتر میکند. این مسیر، نیازمند پایداری، اخلاقمداری و پرهیز از تفرقه است تا مشمول رحمت و نصرت خداوند شود.
مفهوم «مبعوث شدن» و تجدید حیات امت
عبارت «مبعوث شدن مردم» که در بیانات رهبر شهید انقلاب به آن اشاره شده، ریشه در مفهوم قرآنی «احیا» و «بازگشت به فطرت» دارد. این بیداری به معنای خروج از روزمرگی، غفلت و انفعال است و به معنای آماده شدن روح و روان جامعه برای پذیرش مسئولیتهای سنگینتر در مسیر صیانت از هویت دینی و ملی است.
در ادبیات دینی «بعثت» تنها به پیامبران اختصاص ندارد؛ گاه خداوند با ایجاد شرایط خاص تاریخی، امتی را به بیداری، آگاهی و حرکت جمعی فرا میخواند.
این دعوت نیازمند پاسخدهی عملی است و حضور در خیابانها، یکی از بارزترین شکلهای پاسخ به این فراخوان الهی است. جامعهای که به این صدا پاسخ دهد، از مرحله مصرفکننده صرف اطلاعات، به مرحله کنشگر آگاه ارتقا مییابد.
خداوند در سوره انفال، آیه 24 میفرماید: «ای کسانی که ایمان آوردهاید، خدا و رسول را پاسخ گویید، آنگاه که شما را به سوی چیزی میخواند که به شما حیات میبخشد». این آیه حضور در صحنه و پاسخ به ندای حق را عین «زندگیبخشی» به جامعه میداند. غفلت و کنارهگیری، مرگ تدریجی اراده جمعی است، در حالی که حضور مؤمنانه، نفس تازهای به کالبد امت میدمد و آن را برای چالشهای پیشرو مقاوم میکند.
امروز این فراخوان الهی در قالب ضرورت دفاع از کیان اسلامی و پاسداری از دستاوردهای انقلاب نمود یافته است. مردمی که با آگاهی و اخلاص به میدان میآیند، در واقع در حال تجربه یک «بعثت ثانویه» در مقیاس ملی هستند. این بیداری اگر با بصیرت، وحدت و پیروی از رهبری دینی همراه شود، نهتنها تهدیدات را خنثی میکند، بلکه زمینهساز جهشهای تمدنی و معنوی در دهههای آینده خواهد بود.
انتهای پیام/
ثبت دیدگاه علمی و آموزشی