مدرسه‌ای که به حرم تربیتی بدل شد

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، امیر عسگری، رئیس آموزش و پرورش منطقه 12، در تبیین ابعاد حادثه نهم اسفند میناب با رویکردی پدیدارشناسانه اظهار داشت: از نگاه پدیدارشناسی، کالبد فیزیکی مدرسه با شهادت 168 معلم و دانش‌آموز درون آن، از یک «ساختمان آموزشی» صرف به مکانی مقدس تبدیل شد، زیرا خون پاک شهدا بر دیوارها و زمین آن جاری گشته و هر ذره از این فضا را با معنای ایثار، علم‌آموزی و مقاومت تمدنی عجین کرده است؛ به‌گونه‌ای که امروز این مدرسه دیگر فقط یک کلاس درس نیست، بلکه مکانی برای عشق به وطن و شهادت است.

وی با تأکید بر اینکه در پدیدارشناسی، «مکان» صرفاً یک جغرافیا نیست بلکه حامل معناست، افزود:وقتی حادثه‌ای با این حجم از فداکاری در یک فضای آموزشی رخ می‌دهد، آن فضا دیگر خنثی و بی‌طرف باقی نمی‌ماند. دیوارها، حیاط، کلاس‌ها و حتی سکوت مدرسه، حامل حافظه‌ای جمعی می‌شوند. این همان نقطه‌ای است که مدرسه از یک نهاد اداری ـ آموزشی به یک «حرم تربیتی» ارتقا پیدا می‌کند.

عسگری در ادامه به نسبت میان «رهبری» و «بدنه اجتماعی» در این واقعه اشاره کرد و گفت:تقارن شهادت رهبر با شهدای میناب، این پیام را دارد که در اندیشه معاصر ایران، «رهبر» و «امت» دو روی یک سکه‌اند: رهبر بدون پیروانِ معلم و دانش‌آموز که در راه آرمان‌های مشترک جان بدهند، معنای عینی خود را از دست می‌دهد. این همزمانی نشان می‌دهد که نهاد مدرسه، دقیقاً همان جایی است که این پیوند عملاً شکل می‌گیرد؛ جایی که رهبری جامعه از یک سو و معلمان و دانش‌آموزان از سوی دیگر، در یک سرنوشت تاریخی سهیم می‌شوند. به عبارت ساده‌تر، شهادتِ همزمانِ رهبر و معلمان و دانش‌آموزانِ میناب، انتزاع «رهبر و امت» را به یک واقعیت اجتماعی ملموس تبدیل می‌کند.

وی با بیان اینکه مدرسه بستر تلاقی نسل‌ها و انتقال ارزش‌هاست، ادامه داد:در مدرسه است که آرمان‌ها از سطح شعار به سطح تجربه زیسته منتقل می‌شوند. وقتی معلم و دانش‌آموز در یک واقعه تاریخی نقش‌آفرین می‌شوند، آن مدرسه به حافظه زنده یک ملت تبدیل می‌شود. این حافظه، صرفاً تاریخی نیست؛ بلکه هویتی و تمدنی است.

رئیس آموزش و پرورش منطقه 12 در بخش دیگری از سخنان خود، مفهوم «برنامه درسی پنهان» را محور تحلیل قرار داد و اظهار داشت: خون شهدای مدرسه «شجره طیبه» به مثابه یک «برنامه درسی پنهان» عمل می‌کند، زیرا بدون آنکه در هیچ کتاب درسی نوشته شده باشد، مستقیماً د رجان و فضای مدرسه جاری می‌شود و پیامی فراتر از هر آموزش رسمی منتقل می‌کند: هر بار که دانش‌آموزی از کنار دیوارهای این مدرسه عبور می‌کند، صدای انفجار را نشنیده، اما ایثار را حس کرده است. این «فضای زیسته»، مجموعه‌ای از ارزش‌های هویت‌ساز مانند غیرت ملی، دلدادگی به وطن، شجاعت در برابر زورگویی، و پیوند نسل‌ها را ناخودآگاه درونی می‌کند. در برابر فرآیند هویت‌زدایی که سعی دارد نسل جدید را از ریشه‌های ملی و مذهبی خود جدا کند، این برنامه درسی پنهان، هر روز با نمایش عینی فداکاری به دانش‌آموز می‌گوید: تو متعلق به تمدنی هستی که معلمان و دانش‌آموزانش برای حفظ عزت آن از جان خود می‌گذرند و نتیجه، تقویت احساس تعلق، خودباوری و مقاومت در برابر تهاجم فرهنگی است؛ چیزی که هیچ کلاس درس درسی به این غنا نمی‌تواند منتقل کند.

وی با تأکید بر اینکه نظام آموزشی تنها با محتوای مکتوب شکل نمی‌گیرد، افزود:بخشی از تربیت، از طریق تجربه‌های نمادین و تاریخی منتقل می‌شود. وقتی دانش‌آموز در فضایی تحصیل می‌کند که حامل چنین خاطره‌ای است، آن فضا به صورت ناخودآگاه در شکل‌دهی به شخصیت او نقش ایفا می‌کند. این همان جایی است که مدرسه، کارکرد تمدنی پیدا می‌کند.

عسگری در ادامه به ظرفیت بین‌المللی این واقعه اشاره کرد و گفت:واقعه نهم اسفند در میناب، ظرفیت تبدیل شدن به یک «سرمایه نمادین» بین‌المللی را دارد، زیرا شهادت جمعی دانش‌آموزان و معلمان در قبال حمله هوایی، همان الگوی روایت‌شده در مدارس غزه را تکرار می‌کند. در افکار عمومی جهان، نام میناب می‌تواند به نمادی از «پیوند نسل جوان ایران با آرمان قدس» بدل شود؛ به گونه‌ای که هر سال در نهم اسفند، همزمان با مراسم بزرگداشت این شهدا، مدارس ایران به نمادی از «همبستگی آموزشی با مدارس کودکان غزه» تبدیل شوند. این سرمایه نمادین قابل تبدیل به کمپین‌های بین‌المللی علیه نظامی‌گری درمدارس، و همچنین مستندسازی برای طرح در مجامع حقوق بشری است.

وی با بیان اینکه در جهان امروز، روایت‌ها نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌دهی افکار عمومی دارند، اظهار داشت: اگر این واقعه به‌درستی روایت و مستندسازی شود، می‌تواند به یک گفتمان جهانی درباره امنیت مدارس و مصونیت فضاهای آموزشی در برابر خشونت تبدیل شود. مدرسه باید امن‌ترین نقطه هر جامعه باشد و هرگونه تعرض به آن، نقض آشکار اصول انسانی است.

رئیس آموزش و پرورش منطقه 12 در پایان تأکید کرد: مدرسه میناب تنها یک خاطره تاریخی نیست؛ یک مدرسه زنده است. مدرسه‌ای که در آن، تاریخ و تربیت به هم گره خورده‌اند و می‌تواند الگویی برای بازاندیشی در نقش نهاد آموزش در ساخت هویت ملی و تمدنی باشد. این واقعه نشان داد که گاه عمیق‌ترین آموزه‌های تربیتی، نه در صفحات کتاب، بلکه در متن فداکاری‌های انسانی نوشته می‌شوند.

انتهای پیام/