سبک زندگی در نگاه رهبر شهید انقلاب| راهکار رهایی از تجمل‌گرایی

خبرگزاری تسنیم، سعید شیری: تجمل‌گرایی، پدیده‌ای که در سالیان اخیر بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته، به معنای تمایل افراطی به زرق و برق، نمایش ثروت و مصرف‌گرایی بی‌رویه است که اغلب فراتر از نیازهای واقعی و منطقی افراد و جامعه می‌رود. این رویکرد نه تنها می‌تواند منابع مالی و انسانی را به هدر دهد، بلکه بنیان‌های اخلاقی و اجتماعی یک جامعه را نیز به چالش می‌کشد.

سرایت اشرافی‌گری به طبقات غیر اشرافی

رهبر معظم انقلاب به صراحت اشاره می‌کنند که: «مشکل اینجاست که ریخت‌و‌پاش‌های اشرافی‌گرانه به طبقات غیر‌اشرافی هم در واقع سرایت کرده و متأسفانه مسابقه‌ی تجمل در ازدواج‌ها، در خانواده‌ها و کارهای گوناگون وجود دارد و باید با آن مبارزه کرد.» (1400/02/21) این هشدار نشان می‌دهد که تجمل‌گرایی تنها به یک قشر خاص محدود نمی‌شود، بلکه به مرور زمان به یک فرهنگ عمومی تبدیل شده و مسابقه‌ای برای نمایش ظواهر در میان مردم به راه افتاده است. (اردیبهشت 1400 – نمایندگان تشکل‌های دانشجویی)

ریشۀ بسیاری از بدبختی‌های عالم
رهبری معظم، ریشه‌ بسیاری از مشکلات و بدبختی‌های جامعه را در زیاده‌خواهی‌ها، اشرافی‌گری و تجمل‌پرستی می‌دانند. (1401/03/18 دیدار با کارگزاران حج) این نگاه عمیق، تجمل‌گرایی را نه تنها یک مسئله فردی، بلکه یک مشکل ساختاری می‌داند که بخش قابل توجهی از منابع مالی را به سمت ناکارآمدی و اسراف سوق می‌دهد.

تجمل‌گرایی و تضعیف تولید داخلی
تجمل‌گرایی با تضعیف تولید داخلی از طریق ترویج مصرف کالاهای خارجی و رقابت بر سر برندهای لوکس، به اقتصاد ملی آسیب زده و یک بلای فرهنگی و اخلاقی را در جامعه رواج می‌دهد، معضلی که به گفته رهبر معظم انقلاب در اجتماع زائران و مجاوران حرم مطهر رضوی در سال 1396 مطرح شده است.

راهکارهایی برای رهایی از تجمل‌گرایی
از مجموعه بیانات رهبر معظم انقلاب در باب راهکارهای پرهیز از تجمل و مصرف‌گرایی می‌توان به چند شاخصۀ مهم دست یافت که عبارتند از:
1.     تقوا
رهبر معظم انقلاب در زمینۀ پرهیز از تجمل‌گرایی، لازمۀ تقوا را را ترک فرهنگ تجمل دانستند و تأکید کردند « یکی از چیزهایی که باید واقعاً به آن اهتمام داشته باشند و لازمه‌ی تقوا است، این است که دنبال زندگی تجمّلاتی و تشریفاتی و مانند اینها نروند » . (24 /02/ 98) 

2.     عبرت از تاریخ
ایشان در بیاناتی اشاره داشتند « اینکه ما در همان ساختمانی که آن طاغوت حکمرانی می ‌ کرد ، حکمرانی کنیم، مثل او هم عمل بکنیم که نشد، [در این صورت] ما با او فرقی نداریم. روشمان بایستی با روش بندگان شیطان و اَتباع شیطان متفاوت باشد » . و بعد با اشارۀ آیۀ45 سورۀ ابراهیم: « … سَکَنتُم فی مَساکِنِ الَّذینَ ظَلَموِا» ( و شما در مسکن کسانی که به خود ستم کردند، ساکن شدید ) بر لزوم این عبرت تاریخی تأکید کردند.

3. مراقبت و نظارت
در بحث مقابله با تجمل‌گرایی مراقبت و نظارت را باید چاشنی کار نهادهای زیردستی کرد؛ رهبر معظم انقلاب می‌فرماید: « رؤسای سازمان ‌ های گوناگون مصرف شخصی نمی ‌ کنند، اما مصرف ‌بی ‌ رویّه در مورد سازمان خودشان اتفاق می ‌ افتد؛ تجملات اداره، اتاق کار، تزئیناتش، سفرهای بیهوده، مبلمان ‌ های گوناگون؛ باید با ‌مراقبت و نظارت از این کارها جلوگیری کرد . » (01/01/ ‌ 88)

4. برنامه‌ریزی
در نگاه رهبر معظم انقلاب، برای مقابله با اشرافی‌گری نه تنها باید تقوا، عبرت و نیز مراقبت و نظارت بر این چالش داشت، بلکه باید برنامه‌ریزی صحیح و دقیق انجام داد ، همچنان که فرمودند « ما آسیب‌های ناشی از فقر را شناخته‌ایم، روی آنها برنامه‌ریزی می ‌ کنیم، دربار ۀ آنها جلسه می ‌ گذاریم، امّا آسیب‌های ناشی از مستی اشرافی‌گری را کأنّه درست نمی‌شناسیم … با این پدیده بایستی با جدّیّت مقابله بشود؛ ( 16 /04/ 1395 )

5. قانون‌گذاری
رهبر معظم انقلاب تأکید دارند: « همان طور که عرض کردیم (پرهیز از اسراف و تجملات) با حرف هم تمام نمی ‌ شود؛ باید برنامه‌ریزی کنند. قوه‌ی ‌مقننه و قوه‌ی مجریه موظفند به پیگیری. برنامه‌ریزی کنند، قانونگذاری کنند، قانون را با قاطعیتِ تمام اجراء کنند‌ ( 01 /01/ 88)

6. تبلیغ قناعت
قناعت یعنی استفاده بهینه و کافی از منابع موجود، بدون زیاده‌روی و اسراف، به جای دنبال کردن تجملات و مصرف‌گرایی ؛ رهبر معظم انقلاب می‌فرماید « دستگاه ‌ های تبلیغاتی و فرهنگی – به‌ویژه صدا و سیما – مردم را به سمت قناعت، اکتفا و به اندازه‌ی لازم مصرف کردن و اجتناب از ‌زیاده‌روی و اسراف دعوت کنند و سوق دهند. » ( 15 /09/ 81) و در جایی دیگر ضمن ابراز تأسف از مروّجان فرهنگ اسراف و تجمل‌گرایی، اشاره داشتند « اینجانب از اینکه کسانى می ‌ کوشند تا در میان مردم ما رسم تجمّل‌گرایى و اسراف و ولخرجى را شایع کنند، شدیداً نگران و متأسّفم و از اینکه مردم فداکار و انقلابى ایران در امور شخصى به مصرف‌گرایى سوق داده شوند و قناعت انقلابى را از یاد ببرند، به خدا پناه ‌می ‌ برم . » ( 02 /09/ 1368 )

7. مقابله عملی با تجمل و اسراف
رهبر معظم انقلاب با تأکید بر پیوند ناگسستنی تجمل‌گرایی و اسراف، راهکارهای عملی برای مقابله با این خصلت‌های ناپسند ارائه داده‌اند. ایشان خواستار پرهیز مسئولان از زندگی تجمّلاتی و تشریفاتی شده و بر زندگی معمولی و دوری از اسراف تأکید کردند. (24 /98/02) همچنین ب ر لزوم کاهش اسراف در جامعه توسط تمامی اقشار، از جمله مردان، زنان، جوانان و پیران در زمینه‌هایی چون لباس، خوراک، تجمّلات و زینتها اشاره فرمودند و هشدار دادند که این رفتارها منجر به تخریب زندگی، ایجاد بی‌عدالتی و نابودی اقتصاد می‌شود. این نگرانی‌ها با سرایت ریخت‌و‌پاش‌های اشرافی‌گرانه به طبقات غیر اشرافی و شکل‌گیری “مسابقه‌ی تجمّل” در ازدواج‌ها، خانواده‌ها و سایر امور تشدید یافته  است (30 /95/06) که به گفته ایشان باید قاطعانه با آن مبارزه کرد. 

انتهای پیام/