خبرگزاری تسنیم ، سعید شیری: امروزه، با گسترش ارتباطات جهانی و نفوذ رسانهها، فرهنگهای مختلف با سرعت بیسابقهای در هم تنیده میشوند و با عواملی همچون «جهانیسازی»، «رسانهها» و «مهاجرت»، چالش «فرهنگ وارداتی» را با شتاب بیشتری پیش میبرند.
رهبر شهید انقلابمان در بیاناتی فرمودند: « جایگزین کردن فرهنگ بیگانه به جای فرهنگ عمومی مردم و نیز حمله به ارزشهای نظام جمهوری اسلامی و باورها و اعتقادات ملت مسلمان ایران دو محور اساسی و مهم در تهاجم فرهنگی دشمن محسوب میشود. » با توجه به این فرمایشات، میتوان تعریف «فرهنگ وارداتی» را دقیقاً در بخش اشارهشده توسط معظمله، یعنی «جایگزینی فرهنگ بیگانه به جای فرهنگ عمومی » جستجو کرد.
یکی از چالشهای مهم فرهنگ وارداتی، گسترش مدلهای غربی در سبک پوشش است که مبتنی بر مجموعه فرمایشات رهبر معظم انقلاب، ریشههای آن را میتوان حداقل در این موارد نشان میدهد:
1. بحران هویت فرهنگی 2. فراموشی ارزشهای بومی 3. کمرنگ شدن ارزشهای اخلاقی.
در بررسی عوامل نفوذ «فرهنگ وارداتی» در حوزه پوشش، دو عامل کلیدی «جهانیسازی» و «رسانهها» نقش بسزایی دارند. برای فهم عمیق این مسئله باید توجه داشت:
* جهانیسازی در بستر مدرنیسم شکل گرفت.
* مدرنیسم با شعار تجدد، سعی در عبور از سنتهای دینی و ایجاد دنیایی با محوریت انسان و مادیت داشت.
* پوشش اروپاییان پس از رنسانس، به تدریج به سمت بیحجابی گرایش یافت.
* ورود بیضابطه زنان به اجتماع، حجاب را به بهانۀ «مانع کار» به حاشیه راند.
* زن تبدیل به کالاهای مشروع جنسی و نیز ابزار تبلیغات شد.
به این ترتیب به تعبیر رهبر معظم انقلاب، بزرگترین اهانت به زن در جامعۀ غربی شکل گرفت و به قول ایشان « از نظر غرب، علت اینکه شما نباید توی چادر باشید، نباید حجاب داشته باشید، این نیست که آزاد باشید. شما دارید میگویید من با حجاب هم آزادی دارم. او چیز دیگری مورد نظرش است؛ زن را برای نوازش چشم مرد، برای بهرهوری نامشروع مرد میخواهند. » (88/07/28 – در دیدار بانوان قرآنپژوه)
این الگو، با ابزار «نفوذ» و «بردگی فکری» ، به جوامع شرقی نیز سرایت کرد و « آدمی مثل تقیزاده، به این مضمون گفت که ایران باید از فَرقِ سر تا ناخن پا غربی بشود؛ یعنی سبک زندگی در ایران باید غربی بشود. امروز هم تقیزادههای جدید از این حرفها میزنند. » (1/1/ 1398 – بیانات در حرم امام رضا علیهالسلام) در این فضا، ر سانهها با نمایش مداوم سبکهای غربی، الگوهای رفتاری و سلیقهای را القا میکنند. نتیجه: بحران هویت و انحراف از ارزشهای سنتی.
لذا تقویت هویت ملی، سبب تقویت زیرساختهای فرهنگی میشود و برعکس آن صادق است؛ به فرمودۀ رهبر انقلاب « ملّت ایران هویّت خود را بایستی فراموش نکند؛ اگر هویّت خود را فراموش کرد، ضربه خواهد خورد، سیلی خواهد خورد، عقب خواهد ماند. خدای متعال برای کسانی که یاد او را فراموش کردند میفرماید : نَسُوا اللَهَ فَاَنساهُم اَنفُسَهُم . » (1402/09/15 – ستاد بزرگداشت کنگره شهدای آذربایجان شرقی)
در این راستا می توان این راهکارها را پیش گرفت:
1. تقویت هویت دینی:
فرهنگ ایرانی ریشه در تاریخ کهن دارد و سدههاست با دین و آیین درآمیخته است. این پیوند عمیق، هویت ملی ما را شکل داده و نیازمند پاسداشت و تقویت است .
الف) تبیین آموزههای قرآنی
راهبردی که رهبر معظم انقلاب در تبیین اندیشۀ پوشش و حجاب طی سالها سخنرانی و تفسیر خود داشتهاند، استفاده از آیات قرآن بوده است:
«مسئلهی حجاب یکی از چیزهایی است که میتواند در خطر جاذبهی جنسی محدودیّت ایجاد کند؛ از این جهت در اسلام روی مسئلهی حجاب تأکید شده. در سورهی احزاب، در دو جا، مسئلهی حجاب [بیان میشود]: وَ اِذا سَأَلتُموهُنَّ مَتاعًا فَسئَلوهُنَّ مِن وَراءِ حِجاب ؛ کسانی که میروند خانهی پیغمبر، مثلاً فرض کنید مهمانند و یک غذایی میخواهند بگیرند، با زن پیغمبر مواجه نشوند، از پشت پرده [بگیرند]؛ یعنی این دقّت شده. همچنین در آیهی دیگری از سورهی احزاب هم همین معنا وجود دارد . (06 /10/ 1402ـ در دیدار اقشار مختلف مردم)
ب ) تبیین احادیث عترت و سیرۀ فاطمی
برای تبیین احادیث عترت و سیره فاطمی، باید به حدیث ناب امام صادق علیهالسلام توجه کرد: «بادِروا أحداثَكُم بِالحَدیثِ قَبلَ أن تَسبِقَكُم إلَیهِمُ المُرجِئَةُ» (جوانانتان را به حدیث آشنا کنید، پیش از آنکه مرجئه بر شما پیشی گیرند). این حدیث بر ضرورت آشنا کردن نسل جوان با معارف اهل بیت تأکید دارد. در این راستا، الگوگیری از سیره حضرت فاطمه سلام الله علیها به عنوان اسوه پاکی، ایمان و ولایتمداری، نقشی کلیدی ایفا میکند. با تبیین سیره فاطمی و احادیث مرتبط، میتوان جوانان را در برابر انحرافات فکری و عقیدتی واکسینه کرد.
2. مرور ماجرای عفت حضرت مریم سلام الله علیها و حیای دختران شعیب نبی، نمونههای برجستهای از پاکدامنی در قرآن هستند. آمدن یکی از دختران شعیب به نزد حضرت موسی علیه السلام «در حالی که با حیا گام برمیداشت» (فَجاءَتْهُ إِحْداهُما تَمْشی عَلَى اسْتِحْیاءٍ)، نشاندهنده رعایت حریم و اخلاق در عین نیاز است. این نمونهها، الگوهای ارزشمندی از پاکی و حیای زنانه را در قرآن به نمایش میگذارند که در جامعه امروز نیز راهگشا هستند.
3. آموزش و تبیین سورۀ نور که استحباب دارد و در جامعۀ دینی امروز به حاشیه رفته است. آموزش و تبیین این سوره میتواند به اصلاح فردی از طریق تأکید بر تقوا و پرهیزکاری و به اصلاح اجتماعی از طریق ترویج عفت عمومی، حفظ حریمها، مبارزه با شایعات و تقویت بنیان خانواده کمک کند. در جامعه دینی امروز، بازگشت به معانی عمیق سوره نور، چراغ راهی برای عبور از بسیاری از چالشهای فرهنگی و اخلاقی خواهد بود.
انتهای پیام/
ثبت دیدگاه علمی و آموزشی