ای شعر بلند شرف، آقای شهیدم…

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، نیمه رمضان هر سال برای شاعران، شب قدری است که رزق معنوی خود را در دیدار با رهبر شهید انقلاب اسلامی کسب می‌کردند؛ شب افطار و غزل، شب غوغای جوانان و به رخ کشیدن استادی پیرمردها؛ شب شاعران بی‌دل.

شب قدر شاعران

شعر همواره در نظر رهبر معظم انقلاب نه یک زینت‌المجلس، که هنری تمدن‌ساز بود؛ هنری که به‌واسطه آن پیوندهای وطن فارسی و جهان اسلام مستحکم‌تر می‌شد و حرف دل مشترک مسلمانان بود. علاقه رهبر شهید انقلاب به شعر از دوران نوجوانی شکل گرفت، از همان ایام با آثار متعدد شاعران ایرانی و عرب انس داشتند. استمرار این انس و تأمل در آثار شاعران با گرایش‌ها و سبک‌های مختلف سبب شد ایشان، مخاطبی خاص برای این هنر باشند. شرکت در انجمن‌های ادبی و مجالست و هم‌صحبتی با شاعرانی چون مهدی اخوان ثالث، شهریار و امیری فیروزکوهی، در تقویت این پیوند مؤثر بود. 

حجت‌الاسلام سیدعبدالله حسینی، شاعر و از پایه‌گذاران جلسات شعرخوانی مشهد که بعدها نقش مهمی در راه‌اندازی جلسات نیمه رمضان داشت، در گفت‌وگو با تسنیم، درباره چگونگی شکل‌گیری این سنت گفت: این جلسات از سال 63‌ـ‌64 در مشهد شروع شد. با توجه به علاقه‌ای که آیت‌الله خامنه‌ای به شعر و ادبیات داشتند، از قبل از انقلاب با شاعران در مشهد و دیگر شهرها ارتباط داشتند، این ارتباط در دوران ریاست‌جمهوری ایشان نیز ادامه داشت، در آن زمان من به ایشان پیشنهاد دادم که اگر امکان هست وقتی به مشهد تشریف می‌‌آورند، دیداری هم با شاعران مشهد داشته باشند، ایشان هم موافقت کردند و اولین جلسه در نوروز سال 63 در مشهد برگزار شد و بعد هر سال ادامه داشت، البته بعدها این جلسات از مشهد به تهران منتقل شد.

جلسات نیمه رمضان چگونه شکل گرفت؟

تمام استوانه‌های ادبیات مشهد در این جلسات حضور داشتند؛ امثال مرحوم قدسی، استاد ذبیح‌الله صاحبکار، احمد کمال‌پور، زنده‌یاد باقرزاده بقا، آقای فرخ، زنده‌یاد قهرمان و… از حلقه‌های قبل از انقلاب بودند. بعد از انقلاب، با توجه به ضرورت‌های موجود، جلسه‌ای با حضور نسل جدید انقلاب برگزار کردیم که در آن افرادی مانند غفورزاده شفق، مرحوم خسرونژاد،  محمدرضا مؤید، استاد سروی‌ها، حاج محمود اکبرزاده (که حلقه اتصال دوستان بود) در این جلسه حضور داشتند.

او گفت: وقتی من به آفریقای جنوبی رفتم این جلسه به تهران منتقل شد و در تهران توسط حوزه هنری سازمان یافت و اولین جلسات هم توسط آقای عباس‌علی براتی‌پور که از شاعران مطرح زمان ماست و آن زمان مسئول جلسات شعر حوزه هنری بود،‌ در تهران برگزار می‌شد و دیگر به یک سنت تبدیل شد، زمانش هم از نوروز هر سال به نیمه ماه مبارک رمضان منتقل شد.

حسینی اضافه کرد: من خاطره‌ای را برایتان تعریف می‌کنم؛ علاقه شخصی مقام معظم رهبری به شعر بسیار بود؛ به‌طوری که این جلسات تا زمان رحلت امام(ره) ادامه داشت. وقتی رهبر انقلاب یک‌سال پس از رحلت امام(ره) به مشهد آمدند، دوباره به آقای گلپایگانی گفتم؛ “دوست داریم که جلسات هرساله شاعران با مقام معظم رهبری ادامه‌دار باشد و هر سال، مطابق گذشته، این جلسات برگزار شود.”، آقای گلپایگانی گفت؛ “ایشان رهبر شده‌اند و سرشان خیلی شلوغ است و امکان برگزاری جلسه دیگر وجود ندارد”. من احساس کردم که شاید سیاست و دید مقام معظم رهبری این باشد، بنابراین هیچ اصراری نکردم، تا اینکه در همان روزها ملاقات دیگری صورت گرفت و برخی از فضلای حوزه علمیه مشهد به دیدار ایشان رفته بودند. در آن دیدار ایشان چشمشان به من افتاد و گفتند؛ “جلسه شاعران کی هست؟”، من به ایشان عرض کردم؛ “آقای گلپایگانی گفته‌اند: «دیگر صلاح نیست این جلسات برگزار شود و ما جلسه‌ای نخواهیم داشت.»”، همان‌جا رهبر انقلاب به آقای گلپایگانی گفتند؛ “چرا جلسه را نگذاشتید؟”، رهبر انقلاب در آن دیدار فرمودند که علاقه دارند که جلسه دیدار شاعران مجدداً برگزار شود.

از مزیت‌های جلسات شعر نیمه رمضان، ایجاد همدلی و حس اعتماد به نفس به شاعران، به‌ویژه چهره‌های جدید بود، ای‌بسا شاعرانی که با «طیّب اللّه» و تحسین ایشان، کلامشان جانی دوباره می‌گرفت. مرحوم عباس‌علی براتی‌پور، اولین مجری جلسات نیمه رمضان، در گفت‌وگویی با تسنیم، درباره فضای حاکم بر این جلسات گفته بود؛ “واقعاً رفتار ایشان با ما در این جلسات دوستانه بود یعنی ما هرگز فکر نمی‌کردیم که در محضر مقام معظم رهبری هستیم این به‌جای خودش محفوظ بود و حرمت و احترام جلسه هم حفظ می‌شد اما رفتار، رفتار دوستانه‌ای بود. من حتی وقتی ایشان از شعر خواندن استنکاف فرمودند باز عرض کردم؛ “به‌هرجهت دوستان انتظار دارند که شعر شما را هم بشنوند.”، اما گفتند؛ “نه، باشد برای بعد”، و با سر هم اشاره کردند؛ “نه! دیگران بخوانند و ما استفاده کنیم”.

شاعر شنیدنی است...

براتی‌پور درباره علاقه رهبر شهید انقلاب به شعر نیز خاطره‌ای تعریف کرده و گفته بود: هیچ وقت فراموش نمی‌کنم که یک سال حضرت آقا سرمای سختی خورده بودند و تب داشتند، در آن سال نیمه ماه مبارک رمضان هم مصادف بود با فصل زمستان و هوای سردی بود، ما نماز جماعت را به‌امامت حجت‌الاسلام محمدی گلپایگانی خواندیم و بعد از صرف افطار ایشان گفتند؛ “آقا کسالت دارند، شما جلسه را شروع کنید شاید ایشان هم بعداً تشریف بیاورند”. من در جایی که نشسته بودم درست روبه‌روی در بود، نم‌نم بارانی هم می‌آمد که یک‌باره متوجه شدم یک عده در اطراف آقا دارند از پله‌ها پایین می‌آیند، من توجهم جلب شد و دقت کردم دیدم حضرت آقا یک عبای مستعمل انداخته‌اند روی عمامه‌شان و عبا را هم دور خودشان پیچیده‌اند و دارند به‌سمت ما می‌آیند، وقتی وارد اتاق شدند و عبا را از روی سرشان برداشتند من به چهره ایشان نگاه کردم و دیدم که خیلی بی‌حال‌اند و وضعیت جسمی خوبی ندارند.

او ادامه داد: ایشان آمدند روی صندلی نشستند و به من اشاره کردند که؛ “شروع کن!”، من هم بعد از عرض سلام و تشکر گفتم؛ “می‌خواهم جلسه را با یک دعا آغاز کنم و آن این‌که ان‌شاء‌الله زمانی که ما خواستیم جلسه را ترک کنیم آقا هم با سلامتی کامل از جلسه خارج شوند و این مختصر کسالتی که دارند برطرف بشود.”، و از شاعران هم خواستم که برای سلامتی ایشان صلواتی ختم کنند، یک‌باره جمع صلوات بلندی از ته دل فرستادند و جلسه شروع شد، همین طور که شاعران رفته رفته شعرهایشان را می‌خواندند دیدم که آقا هم به صحبت آمدند و کم‌کم انگار اصلاً فراموش شد که ایشان کسالت دارند و اصلاً تب هم دارند و بحمد‌الله جلسه با خوبی تمام شد. من حتی یادم هست که در پایان جلسه از ایشان خواهش کردم که؛ “اگر اجازه بدهید ما یک عکس دسته‌جمعی هم با شما بگیریم.”، و ایشان قبول کردند و گفتند؛ “عیبی ندارد.”، البته عکس این جلسه هم هست و گویا از طرف حوزه هنری تکثیر هم شده باشد.

شعری از رهبر انقلاب برای این روزهای ما

علاقه ایشان به شعر، تنها محدود به مطالعه نبود. رهبر انقلاب خود دستی در عالم شعر داشتند. سروده‌هایی که تاکنون از ایشان منتشر شده، ضمن توجه به محتوای عمیق، از بُعد عاطفه نیز غافل نبوده است. زبان شعر، ملایم و گیراست. از جمله سروده‌های ایشان در سال‌های اخیر، غزلی است که با الهام از آیات الهی در آستانه عملیات وعده صادق منتشر شد؛ غزلی که تعداد قابل‌توجهی از شاعران به استقبال از آن رفتند و سروده‌های متعددی با این مضمون منتشر شد. مرور این سروده از رهبر شهید در روزهای پس از شهادت ایشان و در لحظاتی که کشور مورد تجاوز رژیم صهیونیستی و آمریکا قرار گرفته، قوت قلبی است بر دل رزمندگان اسلام و مردم مؤمن ایران:

دِلا! ز معرکه‌ محنت و بلا مگریز
چو گِردباد به هم پیچ و چون صبا مگریز

تو را است معجزه در کف، ز ساحران مهراس
عصا بیفکن و از بیم اژدها مگریز

تو موج غیرت و عزمی، ز بحر بیم مدار
حذر ز غرش طوفان مکن ز جا مگریز

ز سست‌عهدی ایام دل‌شکسته مشو
نشانه باش چو پرچم، ز بادها مگریز

چو صخره باش و مکن تکیه جز به دامن کوه
به حق سپار دل خویش و از دعا مگریز

تو از تبار دلیران خیبر و بدری
چو ذوالفقار و چو حیدر بزن صلا مگریز

به نوشخند منافق ز ره کناره مگیر
به زهرخند معاند به انزوا مگریز

چو ره به قبله‌ امن است پایمردی کن
خطا مکن، ز توهم به ناکجا مگریز

چو تیر راه هدف گیر و بر هدف بنشین
ز کجروی به حذر باش و از خدا مگریز

«امین» خلق و امانت‌گزار یزدان باش
به صدق کوش و خطر کن ز مدعا مگریز.

انتهای پیام/+