به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم؛ آیتالله علیاکبر رشاد، رئیس هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، در نشست علمی «هماندیشی مقاومت شناختی در جنگ رمضان»، با کالبدشکافی ابعاد الهیاتی، تاریخی و علمی جنگ شناختی، به تبیین جایگاه برتر جمهوری اسلامی ایران در این کارزار سرنوشتساز پرداخت.
آیتالله رشاد در ابتدای این نشست با گرامیداشت یاد و سیره رهبر شهید انقلاب، ایشان را به معنای واقعی کلمه یک «الگو و امام» توصیف کرد و اظهار داشت: «ایشان پیش از شهادت، آگاهیهای بسیار عمیق و راهگشایی به ملت آگاه ایران دادند. روند نبرد کنونی نشان میدهد که به فضل الهی ما از تمامی جهات در مسیر پیروزی قرار داریم و بیش از هر مؤلفه مادی، به لطف و عنایت پروردگار امید بستهایم».
رئیس شورای سیاستگذاری حوزه علمیه تهران با ترسیم چشمانداز آینده این تقابل، تصریح کرد: «قطعاً معادلات دنیا پس از این جنگ تغییر خواهد کرد. در این آوردگاه، شرف، عزت و فرهنگ والای ملت ایران به جهانیان اثبات شد. همانگونه که رهبر شهیدمان وعده داده بودند، ما در حال عبور از یک پیچ بزرگ تاریخی هستیم و با سپری کردن موفقیتآمیز این مرحله، ایران نه تنها به یک قدرت قارهای، بلکه به یک قدرت بلامنازع جهانی تبدیل خواهد شد و امنیت این سرزمین تا قرنها تضمین میگردد».
آیتالله رشاد در بخش دیگری از مباحث خود به تبارشناسی جنگ شناختی پرداخت و با بیان اینکه تنازع و تزاحم از بدو خلقت بشر وجود داشته است، گفت: «اگرچه جنگ شناختی پدیدهای همزاد با تاریخ انسان است، اما در عصر حاضر دو مشخصه کاملاً متمایز پیدا کرده است. نخست آنکه این نبرد امروز به “مستوای خودآگاهی انسان” منتقل شده است؛ یعنی برخلاف گذشته که این تقابل به اقتضای فطرت عادی رخ میداد، امروز بشر کاملاً آگاه است که درگیر یک نبرد شناختی است و آن را به عنوان یک مسئله ادراک میکند».
وی خصیصه دوم این نبرد در دوران مدرن را «مطالعهپذیر و علمی شدن» آن دانست و افزود: «چون این جنگ به سطح خودآگاهی رسیده، دشمنان بر روی تمامی جهات آن از جمله شیوههای بستهبندی پیام، تاکتیکهای هجومی و طرز مواجهه با ذهن مخاطب، مطالعات دقیق آکادمیک و آزمایشگاهی انجام میدهند».
استاد برجسته حوزه علمیه تهران با اشاره به تقسیمبندی جنگهای شناختی به سنتی و نوین، به کارکرد ابزارها و نمادها در این عرصه اشاره کرد و یادآور شد: «ما در این جنگِ افکار، از اسطورهها و نمادهای پرقدرت ملی و مذهبی خود مانند نام “ایران”، “رستم”، نغمههای “حیدر حیدر” و شعار “لبیک یا حسین” استفاده میکنیم. در مقابل، دشمن گاهی به شیوه انگارهسازی و خلق مفاهیم جدید روی میآورد؛ مفاهیمی که حتی ممکن است هیچگونه واقعیت نفسالامری و بیرونی نداشته باشند».
وی با طرح این پرسش کلیدی که در جنگ شناختی، هدف اصلی روان، عقل یا عواطف مخاطب است، بر تفاوت ماهوی جبهه حق و باطل تأکید کرد و اذعان داشت: «تفاوت بنیادین در این است که جمهوری اسلامی ایران در این جنگ شناختی، کاملاً بر مدار “اخلاق و شرع” رفتار میکند، در حالی که جبهه دشمنان به هیچ قید اخلاقی و انسانی پایبند نیستند».
رئیس هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در فراز پایانی سخنان خود، با رویکردی معرفتشناختی به ریشههای قرآنی این نبرد پرداخت و بیان داشت: «اولین جنگ شناختی در پهنه آفرینش، تقابل میان انسان و ابلیس بود. کاربرد اصطلاح “تبلیس ابلیس” در ادبیات روایی ما دقیقاً به همین معناست. ابلاس به معنای درهم آمیختن و مختلط کردن حق و باطل است و عمده کارکرد جنگ شناختیِ امروز نیز همین خلط حق و باطل است».
آیتالله رشاد با استناد به آیات شریفه قرآن کریم خاطرنشان ساخت: «خداوند میفرماید “وَلَا تَلْبِسُوا الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ” (حق را با باطل نیامیزید) و در توصیف مؤمنان رستگار میفرماید “الَّذِینَ آمَنُوا وَلَمْ یَلْبِسُوا إِیمَانَهُمْ بِظُلْمٍ”؛ یعنی کسانی که دچار تلبیس نشوند و حق را با تاریکی نیامیزند، در امانِ شناختی هستند و به حقیقت هدایت میشوند».
وی با اشاره به ماجرای قابیل و هابیل که نفسِ اماره، قتل برادر را برای قابیل ساده و عادی جلوه داد، افزود: «عناصری چون “زینت”، “خطوه” (گامبهگام پیش رفتن) و “اغواء” کلیدواژههای قرآنی برای درک جنگ شناختی هستند. کسانی که اسیر شائبههای نفسانی نشوند، در دام جنگ شناختی و تلبیسِ رسانهای دشمن نخواهند افتاد».
آیتالله رشاد در پایان با ارائه یک پیشنهاد راهبردی به جامعه علمی کشور، خواستار تعریف کلانپروژههای تحقیقاتی در پژوهشگاهها جهت استخراج و صورتبندی مفاهیم قرآنی (نظیر مفهوم زینت و تلبیس) و کاربردیسازی آنها در عرصه مقابله با جنگ شناختیِ نوین شد.
انتهای پیام/
ثبت دیدگاه علمی و آموزشی