نامزد استرالیایی 2 جایزه بوکر از دنیا رفت

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از ای‌بی‌سی نیوز، دیوید معلوف، نویسنده، شاعر، مقاله نویس و نویسنده اشعار اپرا که شاید بیشتر برای تصویرسازی از بریزبن در اواسط قرن بیستم با اولین رمان خود «جانو» در سال ۱۹۷۵ مشهور شده باشد، از دنیا رفت.

معلوف که زمانی به عنوان نامزد جایزه نوبل معرفی شده بود، سال ۱۹۹۷ به عنوان گنجینه ملی زنده اعلام شد و سال ۲۰۱۶ جایزه شورای استرالیا را برای یک عمر دستاورد ادبی دریافت کرد.

او که چهره‌ای ادبی و فاضل بود، برای سهم بی حد و حصرش در ادبیات استرالیا به یاد خواهد ماند.

معلوف سال ۲۰۱۶ در گفتگو با بخش کتاب‌ها و هنرهای رادیو ملی ABC، درباره تمایز بین نوشتن شعر- به عنوان عشق اولش- و نثر گفت: شعر به نوعی انرژی نیاز دارد که فوری است؛ وقتی می‌نشینی و اولین پیش‌نویس را می‌نویسی، اغلب به صورت انفجاری از انرژی ظاهر می‌شود، اگرچه ممکن است مدت زیادی – هفته‌ها، ماه‌ها، حتی سال‌ها – صرف کنی تا آن پیش‌نویس اول را به شکل چیزی که فکر می‌کنی نه یک شعر تمام‌شده، بلکه یک شعر نهایی است، درآوری.

وی افزوده بود: انرژی مورد نیاز برای خلق یک رمان کاملاً متفاوت است؛ این یک کار بسیار صبورانه است که در آن هر روز صبح پشت میز می‌نشینی و به تدریج کشف می‌کنی که با چه روبرو هستی و ممکن است ماه‌ها یا حتی یک یا دو سال طول بکشد تا اثر به دست آید.

حرفه ادبی معلوف از زمانی آغاز شد که اولین اثرش به عنوان شاعر سال ۱۹۶۲ منتشر شد. او در ادامه 7 رمان، یک رمان کوتاه، داستان‌های کوتاه متعدد و مجموعه‌های شعر و بسیاری از آثار غیرداستانی منتشر کرد.

وی که عاشق موسیقی بود، به عنوان منتقد اپرا برای روزنامه نشنال تایمز فعالیت می‌کرد و لیبرتوی اپرای واس، اقتباس ریچارد میل از رمان پاتریک وایت در سال ۱۹۸۶، را با سفارش اپرای استرالیا نوشت.

معلوف سال‌ها در رفت و آمد بین سیدنی و توسکانی بود و بعدها به کوئینزلند بازگشت.

وی در مقاله‌ای که در کتابی با عنوان «زندگی نویسندگی» در سال ۲۰۱۴ منتشر کرد، توضیح داد که چگونه نویسندگی را به عنوان یک فعالیت منفعل و تقریباً معنوی تجربه کرده است و نوشت: «این نوشتن است که نویسنده را شکل می‌دهد و هدایت می‌کند، نه برعکس.»

معلوف سال ۱۹۳۴ در بریزبن متولد شد و این مادرش بود که در پسر اهل کتابش، عشق عمیقی به ادبیات، به‌ویژه آثار کلاسیک انگلیسی، را پرورش داد.

پس از دریافت مدرک هنر از دانشگاه کوئینزلند در سال ۱۹۵۵، معلوف در ۲۴ سالگی استرالیا را ترک کرد و به عنوان معلم در انگلستان مشغول کار شد. او یک دهه خارج از کشور زندگی و به اروپا سفر کرد و مجذوب هنر و معماری‌ آنجا شد.

او سال ۱۹۶۸ به استرالیا بازگشت و در دانشگاه سیدنی شروع به تدریس کرد. کمی بعد، در سال ۱۹۷۰، اولین مجموعه شعر خود را با عنوان «دوچرخه و اشعار دیگر» منتشر کرد.

یک کارنامه پر از جوایز متعدد

معلوف که سال 2008 به عنوان عضو انجمن سلطنتی ادبیات لندن انتخاب شد، با مجموعه شعر «همسایه‌ها در بیشه: اشعار» در سال 1974 جایزه شعر گریس لون و مدال طلای انجمن ادبیات استرالیا را از آن خود کرد. «یک زندگی خیالی» که داستانی درباره شاعر رومی، اووید بود، سال ۱۹۷۹ جایزه ادبی نخست وزیر نیو ساوت ولز را از آن خود کرد، در حالی که رمان کوتاه او با عنوان «پیتر را رها کن» در سال ۱۹۸۲ به عنوان کتاب سال «سن» انتخاب شد.

رمان «دنیای بزرگ» او که سال 1990 منتشر شد و رمانی حماسی است که ۷۰ سال و دو جنگ جهانی را در بر می‌گیرد،جوایز متعددی از جمله جایزه مایلز فرانکلین در سال 1991 و جایزه فمینا اترانگر را از آن خود کرد. رمان بعدی او با عنوان «به یاد بابل» که سال ۱۹۹۳ منتشر شد و داستانش در یک پایگاه استعماری دورافتاده در دهه ۱۸۵۰ اتفاق می‌افتد، در فهرست نهایی جایزه بوکر 1993 قرار گرفت و سال ۱۹۹۴ جایزه فمینا اترانگر، در سال ۱۹۹۴ جایزه کتاب لس‌آنجلس تایمز برای داستان، در سال ۱۹۹۵ جایزه بودلر و در سال ۱۹۹۶ جایزه ادبی بین‌المللی دوبلین را از آن خود کرد. معلوف در سال ۲۰۰۰ جایزه بین‌المللی ادبیات نویشتات را برد و سال ۲۰۰۸ جایزه ادبی استرالیا-آسیا را برای «داستان‌های کامل» دریافت کرد و با «باج» به فهرست نهایی جایزه ادبی دوبلین راه یافت و نامزد نهایی جایزه بوکر بین‌المللی بود. وی سال ۲۰۱۶ جایزه شورای استرالیا برای یک عمر دستاورد ادبی را دریافت کرد.

این نویسنده به ویژه برای اولین رمانش با عنوان «جانو»، که روایتی نیمه‌خودزندگی‌نامه‌ای از بزرگ شدنش در بریزبن در دهه‌های ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰ است، به یاد آورده می‌شود. این رمان که در سال ۱۹۷۵ منتشر شد، داستانی از دوران بلوغ است که بر دوستی راوی، دانته، و جانوی بی‌پروا و بدشانس تمرکز دارد. این رمان ظهور یک صدای ملی متمایز را پس از سال‌های جنگ جهانی دوم ممکن ساخت.

معلوف معتقد بود گستردگی چشم‌انداز موجب شده تا استرالیایی‌ها درکی متفاوتی از زمان و مکان در مقایسه با اروپایی‌ها داشته باشند. او گفته بود: «در استرالیا احساس می‌کنید که تاریخ هنوز در حال وقوع است، بنابراین شما نه محصول تاریخ، بلکه سازندگان تاریخ هستید.»

عشق به ادبیات کلاسیک

آخرین رمان منتشر شده از معلوف با عنوان «باج» که سال ۲۰۰۹ منتشر شد، بازگویی «ایلیاد» هومر بود، داستانی که او برای اولین بار وقتی معلمش در یک بعدازظهر بارانی در سال ۱۹۴۳ گزیده‌ای از آن را برای بچه‌های کلاسش خواند، با آن مواجه شد. او باور داشت «ایلیاد» اثری است که هرگز نمی‌توان از آن پیشی گرفت.

وی گفته بود: آنچه برای من شگفت‌آور است این است که «ایلیاد» ۲۷ قرن پیش نوشته شده و اولین کتاب در مجموعه ادبیات غرب است و از بسیاری جهات، استانداردها را تعیین می‌کند.

معلوف هشتادمین سالگرد تولد خود را در سال ۲۰۱۴ با انتشار دو کتاب جشن گرفت: مجموعه شعر «ساعت زمین» و مجموعه نثر «جایگاه اول». او مجموعه اشعارش را با عنوان «کتاب باز»، در سال ۲۰۱۸ منتشر کرد.

این نویسنده و شاعر در مصاحبه‌ای در سال ۲۰۲۵، درباره میراث ادبی خود پس از انتشار مجدد سه مجموعه شعرش گفت: وقتی شعری یا کتابی منتشر می‌شود، دیگر متعلق به نویسنده نیست. آن اثر منتشر شده و متعلق به خواننده است و تنها کسانی که آن را زنده نگه می‌دارند خوانندگان هستند و این باعث می‌شود که شما به عنوان یک نویسنده احساس آزادی زیادی کنید. شماری از آثار این نویسنده به فارسی نیز ترجمه و منتشر شده اند.