به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، سیمیندخت وحیدی، از شاعران نامآشنای ادبیات انقلاب، روز گذشته ششم تیرماه، بر اثر کهولت سن دار فانی را وداع گفت. وحیدی از جمله شاعران نسل اول انقلاب است که فعالیت در این حوزه را پیش از پیروزی انقلاب و از دوره نوجوانی آغاز کرد.
عمده آثار خلق و منتشر شده از وحیدی در قالب غزل است؛ از این روست که او را «غزلبانوی شعر انقلاب» یاد کردهاند. او در کنار خلق آثار متعدد در موضوعاتی چون انقلاب، جنگ تحمیلی، اظهار ارادت به خاندان رسول خدا(ص) و … یک ویژگی بارز داشت و آن فرصت دادن به شاعران جوان و پرورش استعدادهای نو بود. برای تمام شاعرانی که در جلسات نیمه رمضان حضور داشتند، انصراف ایشان از شعرخوانی در محضر رهبر شهید انقلاب و فرصت دادن به شعرخوانی جوانان، یک خاطره مشترک است. رضا اسماعیلی، از شاعران کشور، در گفتوگویی با تسنیم درباره نقش زندهیاد وحیدی در شکلگیری شعر زنان و ادبیات انقلاب گفت. مشروح این گفتوگو را میتوانید در ادامه بخوانید:
*تسنیم: با توجه به شناختی که از زندهیاد وحیدی و کارهای ایشان دارید، بفرمایید که شعر ایشان چه جایگاهی در جریان شعر انقلاب و شکلگیری آن ایفا کرد؟
قبل از هر چیز درگذشت خانم وحیدی را که به راستی از سرمایههای ادبیات انقلاب بودند، خدمت خانواده محترم ایشان و جامعه فرهنگی و ادبی کشور تسلیت عرض میکنم. زندهیاد وحیدی، یکی از چهرههای نامآور و درخشان شعر انقلاب بود. ایشان در سالهای حیات پر برکت خویش، با طبعی سلیم و قریحهای سرشار، آثاری قابل تأمل و خواندنی از خود به یادگار گذاشت. خانم وحیدی در کنار جایگاه والای ادبی خویش، نمونه یک انسان نیکسیرت و پارسا بود. انسانی با برجستگیهای اخلاقی بسیار و اعتقاد و باوری روشن و عمیق.
خدا باوری، حق جویی، ایراندوستی، عدالت خواهی، و پایبندی به اصول و مبانی اخلاقی، از ویژگیها و مولفههای ذاتی و محتوایی اشعار این شاعر انقلابی و ارزشمند است که در واژه به واژه سرودههای از دل بر آمده اش جلوهگری می کند. نام زندهیاد سیمین دخت وحیدى با خاطرات و خطرات نسل انقلاب گره خورده است. بانوی شاعری که نام بلندش ما را به روزهای خون و خطر و حماسه میبرد. به هشت فصل عشق، ایثار و شهادت، جبهه و جنگ، خرمشهر، شلمچه، هویزه و…برای بررسی کارنامه ادبی این بانوی شاعر باید به دهه 60 برگردیم. به زمانی که غزل بانوی شعر انقلاب در کنار شاعران متعهدی چون طاهره صفارزاده و سپیده کاشانی درعرصه فعالیتهای ادبی حضوری فعال و تاثیرگذار داشت. به سال هایی که شعر و ادبیات انقلاب، همانند نوزادی که تازه چشم گشوده است، راه رفتن میآموخت؛ نوزادی که برای بالندگی و قد کشیدن نیاز به مهر مادری و مراقبت داشت.
در آن سالها اکثر شاعران نامآور پیش از انقلاب – به هر علت – با بیمهری تمام به انقلاب پشت کرده و در پیله سکوت خزیده بودند. سالهایی که عرصه ادبیات، میدانی خالی بود و جز فرزندان نسل انقلاب کسی دیگر در این عرصه حاضر به میدانداری نبود. در همین سالها بود که نسلی از شاعران رشید انقلاب، از میان ملتی که به نام خدا و برای براندازی استبداد و دیکتاتوری نظام ستم شاهی قیام کرده بودند، ظهور کرد. نسلی از شاعران انقلابی و مردمی که انقلاب را همچون جان خویش دوست داشتند و برای صیانت و پاسداری از آن کمر همت بسته بودند.
سیمین دخت وحیدی یکی از شاعران آن نسل به پا خاسته بود. شاعری اهل درد و ستم کشیده که تازیانههای نظام ستم شاهی روح لطیف و شاعرانه اش را کبود کرده بود. و اینک با پیروزی انقلاب اسلامی، به پا خاسته بود تا با مقتدا و امام خویش بیعت کند و برای پاسداری از خون شهیدان، در محراب انقلاب، دو رکعت نماز عشق بخواند. خانم وحیدی از فردای پیروزی انقلاب با سرودن اشعار انقلابی و حضور روشن خود در محافل فرهنگی، حوزه هنری و صدا و سیما(بخصوص رادیو)، و در ادامه با برگزاری جلسات شعرخوانی ویژه بانوان در منزل خویش، راه را برای باروری و بالندگی شعر انقلاب هموار کرد.
*تسنیم: لطفاً با توجه به فعالیتهای ایشان، اشارهای هم به حضور خانم وحیدی در جنگ تحمیلی بفرمایید. ایشان به عنوان یکی از شاعران برجسته انقلاب چه نقشی در این دوران سرنوشتساز داشتند؟
زنده یاد وحیدی به خاطر عشق و علاقهای که به رزمندگان جان بر کف اسلام داشت، با وجود آنکه یک زن بود، در سالهای دفاع مقدس بارها در جبهههای نبرد حق علیه باطل حاضر شد و با سرودن اشعار حماسی آنان را در جهاد با دشمن بعثی عاشقانه همراهی کرد.
ایشان با اشتیاقی وصفناپذیر، همدوش رزمندگان در جبههها با سلاح شعر میجنگید و برای پیروزی آنان دعا میکرد. خانم وحیدی بعد از هر پیروزی، در سنگر رزمندگان حاضر میشد و از نزدیک پیروزی را به آنان تبریک میگفت.
غزل بانوی شعر انقلاب، حتی به شهرهایی که زیر آتش بیامان دشمن بودند، سفر میکرد؛ چرا که او به راستی در دل آرزوی شهادت در راه خدا را داشت. من خود به عنوان همسفر، چندینبار شاهد حضور مومنانه ایشان در جبههها بودم. اشعاری که استاد وحیدی در وصف حماسهآفرینیهای بسیجیان و رزمندگان سروده، در زمره اسناد معتبری است که در تاریخ دفاع مقدس ملت ایران هماره ماندگار خواهد ماند. همچنین «شهید – سروده»های فاخر ایشان که باعث ارج و اعتبار ادبیات دفاع مقدس است.
*تسنیم: نقش ایشان در شکلگیری و هویت بخشیدن به شعر زنان انقلاب را چطور ارزیابی میکنید؟
حضور درخشان این بانوی فرزانه به عنوان یک بانوی شاعر مسلمان در عرصه فعالیتهای ادبی و هنری، در شرایطی که دشمنان اسلام و انقلاب مترصد آن بودند که نظام جمهوری اسلامی را در چشم مردم جهان، نظامی عقبمانده، متحجر و مخالف با فعالیتهای اجتماعی زنان در جامعه معرفی کنند؛ حضوری معنادار و ارزنده بود که بر روی همه القائات مغرضانه دشمن خط بطلان میکشید.
بانوی نمونهای که برگ برگ زندگی پر افتخارش، سرشار از تلاش و تکاپوست. بانوی مسلمانی که در صحنه فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی حضوری شایسته و تأثیرگذار داشت. از همین رو میتواند الگویی حسنه برای بانوان شاعر نسل امروز انقلاب باشد. خانم وحیدی به خاطر تعلق خاطری که به انقلاب و نظام اسلامی داشت، به دنبال تربیت نسلی از شاعران جوان انقلابی بود. شاعران جوانی که با اعتقاد و باورمندی در مسیر پاسداری از دستاوردهای انقلاب اسلامی حرکت کنند. به همین خاطر همواره به جوانان میدان میداد تا در جلسات ادبی آثار خود را بخوانند.
ایشان حتی در جلسات سالانه دیدار شاعران با رهبر شهید هم – با سخاوت تمام – فرصت شعرخوانی خود را در اختیار جوانان قرار می داد تا بیشتر دیده و شنیده شوند. علاوه بر این، به یاد دارم که منزلشان را تبدیل به انجمن ادبی کرده بودند و حدود سه سال جلسات شعرخوانی – ویژه بانوان – در منزل ایشان برگزار میشد. این جلسات نقش غیر قابل انکاری در تشخص و هویت بخشی به شعر بانوان روزگار ما داشت. بسیاری از شاعران نامآور امروز، با حضور در این جلسات به جامعه ادبی معرفی شدند.
*تسنیم: با توجه به اینکه ایشان فعالیت در حوزه شعر انقلاب را پیش از انقلاب آغاز کردند، بفرمایید در این راه چه مخاطراتی را پشت سر گذاشتند؟ آیا خاطرهای از زبان ایشان از این وقایع به خاطر دارید؟
خانم وحیدی شاعری انقلابی و مبارز بود. شاعری که به دعوت حضرت امام لبیک گفته بود و برای پیروزی انقلاب تلاش میکرد. من خود از زبان ایشان شنیدم که در روزهای قیام ملت ایران علیه نظام ستم شاهی، ایشان اطلاعیههای حضرت امام را بین مبارزان و مردم کوچه و بازار پخش می کرد. شعرهای انقلابی ایشان نیز گواه صادقی بر این ادعاست که خانم وحیدی در آن سالهای پُر مخاطره، همدوش مبارزان و مجاهدان برای پیروزی انقلاب اسلامی تلاش میکرد.
زندهیاد وحیدی در مصاحبهای به صراحت به این نکته اشاره کرده و گفته است: «من فکر میکنم این روحیه مبارزه با شاه و طاغوت و به طور کل ظلم در خانواده ما موروثی است. در خانواده ما مبارزه با رژیم منفور پهلوی از دهه چهل آغاز شد. ما همواره با شاه جنگ داشتیم و پدران ما هم در زمان رضا شاه حتی در زندان بودهاند. در مورد دهه 40 و آغاز فعالیتهای ادبی هم باید بگویم که خود من در آن روزگار چندینبار از سوی فرح به بنیاد آنها و جلسات شان دعوت شدم. حتی تماس میگرفتند و به صورت جدی بر حضور من در محافلشان تأکید داشتند، اما خدا را شاکرم که به من توفیق داد اسیر آنها نشوم و راه مبارزه را ادامه بدهم. اما یکی از نکاتی که به من در راه مبارزه خیلی کمک کرد، علاقه ویژه و خاصی بود که به حضرت امام(ره) داشتم».
با گرامیداشت یاد و نام بلند آن بانوی فرزانه، امیدوارم پژوهشگران نسل انقلاب، با بازخوانی آثار ارجمند ایشان، در معرفی این چهره ماندگار به نسلهای امروز و فردا بکوشند. ان شاءالله.
انتهای پیام/
ثبت دیدگاه علمی و آموزشی