بزرگترین اجر زندگی احمد متوسلیان/خرمشهرها در پیش است

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، «ما که خندان می‌رویم»، آخرین اثر گلعلی بابایی، روایتی تحلیلی و مستند از شکل‌گیری و حضور گردان مالک‌اشتر در عملیات‌های مهم دفاع مقدس است؛ گردانی که در زمستان سال 1360 به دستور سردار احمد متوسلیان تشکیل شد و از همان آغاز در حساس‌ترین محورهای جبهه‌های جنوب و غرب نقش‌آفرینی کرد. کتاب حاضر در 688 صفحه و طی 31 فصل تنظیم شده و محدوده زمانی رویدادهای آن از فروردین 1361 تا اسفند 1363 را دربر می‌گیرد.

گلعلی بابایی در مقدمه اثر یادآور می‌شود که نگارش این کتاب، حاصل سال‌ها پژوهش میدانی و جمع‌آوری اسناد و گزارش‌های رزمی گردان است. او با بهره‌گیری از گفت‌وگوهای مستقیم با رزمندگان و فرماندهان، تلاش کرده کارنامۀ این واحد رزمی را به‌صورت جامع و مستند بازآفرینی کند.

کتاب «ما که خندان می‌رویم» علاوه بر بازخوانی عملیات‌های بزرگ فتح‌المبین، بیت‌المقدس، مسلم بن عقیل (در دو مرحله)، والفجر مقدماتی، والفجر 1 و 4، و نبردهای آبی‌خاکی خیبر و بدر، به بررسی بازسازی و تجدید سازمان گردان پس از شهادت فرماندهان و نیروهایش نیز می‌پردازد. ترکیب دقیق داده‌های اسنادی با روایت‌های شاهدان عینی، به کتاب ساختاری زنده و پرکشش بخشیده است؛ تا جایی که خواننده خود را در دل وقایع می‌بیند، نه صرفاً در مقام تماشاگر تاریخ. 

«ما که خندان می‌رویم» از نظر سبک و ساختار، ادامه کارهای قبلی بابایی است؛ سبکی که می‌توان آن را با عنوانی چون گردان‌نویسی خواند. بابایی در گفت‌وگو با تسنیم، توضیحی درباره این نوع سبک و چرایی فاصله گرفتن از خاطرات فردی و پرداختن به خاطرات یک گردان، گفت: نوشتن درباب سیره و سرگذشت قهرمانان دفاع مقدّس ملّت ما، فی نفسه امری است ممدوح و شایسته؛ لیکن تقدیر قلم بنده شاید چنین بود تا به جای تمرکز روی نگارش شرح حال یک تن از آن راد مردان جبهه حق، برود سر وقت کنکاش پیرامون مجموعه‌ای – مشهور به سازمان رزم- که محل تجمیع و بروز تمامی تلاش‌ها، کامیابی‌ها، ناکامی‌ها، اشک‌ها و لبخندهای آن عزیزان در طول سالیان جنگ بوده است. پس شد آنچه که شد.

تاکنون شش مجلد از کارنامه عملیاتی لشکر 27 در کنار کارنامه عملیاتی گردان‌های حبیب و مالک این لشکر، طی سه دهه اخیر به قلم بابایی منتشر شده است. او در پاسخ به این پرسش که فکر می‌کنید گردان‌نویسی چه امکان جدیدی را برای ادبیات دفاع مقدس فراهم کرده است؟ یادآور شد: همچنان که همگان می‌دانند؛ هر لشکر عملیاتی سپاه، در درون ساختار خود از حدود 9 رده ستادی و بین 9 تا 14 رده عملیاتی موسوم به گردان برخوردار است. در زمان نگارش کارنامه عملیاتی یک لشکر، بدیهی است چه بسیار از جزئیات مرتبط با عملکرد آن گردان‌ها طی هر نبرد، به دلیل ضیق مجال مؤلف و محدودیت کالبدی کتاب، از چرخه نگارش حذف می‌شوند. لیکن اگر در قالب نگارش کارنامه عملیاتی یک گردان وارد عمل شویم، دست ما برای ثبت و ضبط گسترده آن جزئیات ارزشمند، بازتر باقی می‌ماند.

اما ورود به وقایع تاریخی، به خصوص جنگ، با این سبک کار چندان ساده‌ای برای نویسنده نیست. بابایی درباره سختی‌ها و موانع نگارش این قبیل آثار نیز توضیحاتی داد و تأکید کرد: بدیهی است هرگونه فعالیت قلمی؛ خواه در حوزه ادبیات داستانی و زیرگونه‌های آن و خواه در حیطه ادبیات مستند و زیرگونه‌هایش، دشواری‌های خاص خودشان را دارند. به تعبیر رهبر شهیدمان: «وجود مشکلات بر سر راه یک تلاش ارزشمند ادبی، امری است بدیهی. مهم این است که راه غلبه بر آن مشکلات و پیشبرد کار را پیدا کنیم».

این نویسنده در پاسخ به این پرسش که در کتاب «ما که خندان می‌رویم»؛ مستندات متعدد آرشیوی و خاطرات افراد، همانند پازلی در کنار هم قرار گرفته‌اند. کدام روایت از این مجموعه برای شما قابل تأمل بوده و در خلال این کار، به چه قهرمانان گمنامی برخوردید؟، گفت: آنچه که شما از آن به عنوان پازل – یاهمان جورچین – یاد کردید، در واقع چینش مستندات و مدارک آرشیوی جنگ، متناسب و در امتداد خاطرات بازماندگان آن برهه از دفاع مقدّس، به صورت فراز به فراز در قالب «تدوین موازی» است، که بنده در تمامی آثارم از همین تکنیک سودمند بهره برده‌ام.

نویسنده کتاب «ما که خندان می‌رویم» افزود” تمامی روایات گرد آمده در این کتاب، به یک اندازه برای بنده جذاب و دوست‌داشتنی هستند. در این‌باره، باید هم از بنیانگذار و اوّلین فرمانده گردان مالک اشتر؛ پهلوانی از دیار نهاوند؛ علی رضا شهبازی، یاد کنم، و هم از رزمنده نوجوان بسیجی؛ سیّد محمود کسائیان که اولی؛ نخستین فرمانده گردان شهید تیپ27 محمدرسول الله(ص) و دومی هم اولین بسیجی شهید گردان مالک در تاریخ موجودیت این یگان بوده‌اند.

پس از تجاوز رژیم صهیونیستی و آمریکا به خاک وطن و حماسه‌ای که ملت و سربازان ایران در طول هفته‌های اخیر و در جنگ تحمیلی 12 روزه رقم زدند، موضوع ثبت خاطرات جنگ و اهمیت پرداختن به این موضوع، بار دیگر پررنگ شد. در این مدت، ضمن فعالیت‌های متعدد برای ثبت برخی از این خاطرات، به ویژه با تأکید بر خاطرات خانواده‌های شهدا و یا نیروهای پشتیبانی، بازار برگزاری دوره‌های آموزش خاطره‌نویسی و روایت‌نویسی نیز داغ است.

بابایی اما معتقد است در این‌باره باید کار با تأمل و دقت بیشتری صورت گیرد: مهمترین ضرورت در این زمینه؛ پایبندی صد در صدی به ثبت و نگارش عین وقایع این دو نبرد سرنوشت‌ساز توسط اهل قلمی است که بیش از آن که دغدغه هرچه سریع‌تر زیر چاپ فرستادن اثرشان در گرما گرم توجه افکار عمومی به چنین آثاری را داشته باشند، خود را ملتزم به آفرینش اثری متعهد به روح آن وقایع بدانند. حال هرچقدر می‌خواهد، زمان ببرد، زیاد مهم نیست!

بابایی از جمله نویسندگانی است که خود تجربه حضور در جبهه‌های جنگ داشت. همین همراهی با رزمندگان و شهدا، سبب شد تا بابایی قلم خود را نذر بیان رشادت مردانی کند که تا پای جان برای وطن و آرمان‌های انقلاب ایستادند؛ مردانی چون دماوند که از یک وجب خاک میهن عقب ننشستند. او در پاسخ به این پرسش که با توجه به اینکه در آستانه چهل و چهارمین سالگرد حماسه فتح خرمشهر هستیم، خاطره‌ای از این روز شورانگیز در ذهن دارید؟ گفت: فکر می‌کنم با استناد به یکی از فرازهای پایانی کتاب «همپای صاعقه» اگر پاسخ این سؤال شما را بدهم، نزدیک‌تر به صواب باشد. انگار همین دیروز بود که احمد متوسّلیان؛ فرمانده تیپ27، در نشست جمع‌بندى نبرد إلى بیت‌المقدس به کادرهاى این تیپ متذکر شد: «برادرها؛ پیروزى بزرگی حاصل شده که ما از درک ابعاد گسترده‌اش، عاجزیم. خبر آمده در تمام شهرها و روستاهاى کشور، به شکرانه این فتح بزرگ مردم ما به خیابان‌ها آمده و با پخش شربت و شیرینى، جشن گرفته‌اند. شاد کردن قلب این مردم، بزرگترین اجرى بود که خدا در زندگی‌مان، به ما داد»!

او ادامه داد: و حالا؛ ملّت سربلند ایران؛ دوشادوش مدافعین قدرتمند میهن، به خاک مذلت مالیده شدن پوزه إئتلاف شیطانی آمریکایى – عبرى – عربی را در دفاع مقدس سوم در شرایطى جشن گرفته‌اند،که سیه‌جامه عزاى رهبر شهیدشان را به تن دارند؛ همان فرزانه مردى که پیشاپیش به مردمش مژده فتوحات این روزها را داد، آنجاکه فرمود: «خرمشهرها در پیش است!» و می‌بینیم که وعده رهبر شهید؛ تحقّق یافت.

انتهای پیام/