سلاحِ نامرئی و کارآمد شایعه

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، در نبرد سخت و نفس‌گیر جنگ، جایی که خطوط نبرد گاه درهم می‌آمیزند و حقیقت و دروغ در غبار میدان نبرد گم می‌شوند، سخنی از امیرالمؤمنین علی(ع) چونان نوری هدایتگر، راه را بر ما می‌گشاید:‌«اَلْحَرْبُ خُدْعَةٌ». این کلام گهربار، تنها یک عبارت مختصر نیست، بلکه دریایی از استراتژی‌ها و تاکتیک‌های پیچیده است که در طول تاریخ، سرنوشت جنگ‌ها را دگرگون ساخته است. شایعه، آن‌چنان که خواهیم دید، یکی از کارآمدترین و در عین حال پنهان‌ترین ابزارهای این «خدعه» است که می‌تواند ارتشی را به زانو درآورد یا روحیه‌ای پولادین را در هم بشکند، پیش از آنکه شمشیری کشیده شود یا تیری رها گردد.

«اَلْحَرْبُ خُدْعَةٌ»؛ این کلام قصار از مولای متقیان، علی(ع)، عصاره‌ای از جنگاوری استراتژیک را در خود نهفته دارد. جنگ، آن‌گونه که ایشان تبیین می‌کنند، صرفاً رویارویی صرف نیروها و زره‌های آهنین نیست، بلکه عرصه نبردی پیچیده و چندوجهی است که در آن، فریب، یکی از ارکان اصلی پیروزی یا شکست محسوب می‌شود. این فریب، ابعاد گوناگونی دارد؛ از جابجایی نیروها و تظاهر به ضعف در یک جبهه برای کشاندن دشمن به دام، تا ایجاد سردرگمی در صفوف دشمن.

یکی از بارزترین و شاید خطرناک‌ترین اشکال «خدعه» در جنگ، استفاده از شایعه و خبرپراکنی نادرست است. شایعه، همچون سمّی مهلک، به سرعت در پیکرهٔ جامعه یا سپاه دشمن نفوذ کرده و با هدف قرار دادن روان و روحیه افراد، بنیان‌های اعتقادی و روانی آنان را متزلزل می‌سازد. شایعه می‌تواند ترس، ناامیدی، بی‌اعتمادی و تفرقه را در جامعه دامن زند و دشمن را، بدون نیاز به درگیری مستقیم، به انفعال و شکست بکشاند.

چرا شایعه ابزار مؤثری در جنگ است؟

1.  تضعیف روحیه: شایعاتی که درباره شکست‌های خیالی، تلفات سنگین، یا خیانت در صفوف خودی پخش می‌شوند، توان رزمی و اراده جنگیدن را از سربازان و مردم می‌گیرند.

2. ایجاد تفرقه و بی‌اعتمادی: شایعات می‌توانند میان فرماندهان و نیروها، یا میان اقشار مختلف جامعه، شکاف ایجاد کرده و انسجام ملی را از بین ببرند.

3.مشوّش کردن اطلاعات: دشمن با پخش اخبار کذب، سعی می‌کند تصویر واقعی میدان نبرد را از دید نیروهای خودی پنهان کرده و آن‌ها را به سمت تصمیم‌گیری‌های غلط سوق دهد.

4.کاهش توان مقاومت: وقتی جامعه‌ای درگیر شایعات و اطلاعات غلط باشد، توان تمرکز بر دفاع و پیشبرد اهداف اصلی را از دست می‌دهد.

استکبار جهانی، آمریکا و اسرائیل، این حربه کارآمد شایعه را به خوبی شناخته و در راستای پیشبرد اهداف خصمانهٔ خود، از آن بهره می‌برند. آن‌ها با استفاده از رسانه‌های گسترده و شبکه‌های ارتباطی نوین، سعی در انتشار اطلاعات جهت‌دار، دروغین و تفرقه‌انگیز دارند تا جوامع اسلامی را با چالش‌های درونی مواجه کرده و از اقتدار و اتحاد آن‌ها بکاهند.

در این نبرد اطلاعاتی و روانی که بخشی جدایی‌ناپذیر از جنگ‌های مدرن است، هوشیاری جامعهٔ اسلامی، امری حیاتی است. همان‌طور که امیرالمؤمنین(ع) فرمودند «الحَرْبُ خُدْعَةٌ»، ما نیز باید با شناخت این خدعه‌ها، به‌ویژه دام شایعه، از آن‌ها آگاه باشیم.

جامعه اسلامی باید با زیرکی کامل، این حربه زهرآگین را از دست دشمنانش بگیرد. این مهم از طریق اطلاع‌رسانی کارآمد، شفاف‌سازی مستمر، ترویج فرهنگ راستی‌آزمایی اخبار، و تقویت سواد رسانه‌ای در میان آحاد جامعه محقق می‌شود.

زمانی که جامعه‌ای آگاه و بصیر باشد، شایعات دیگر قدرت اثرگذاری خود را از دست داده و دشمنان که بر پایه‌های روانی سست بنا کرده‌اند، ناگزیر به عقب‌نشینی و خلع سلاح خواهند شد. پیروزی نهایی، از آنِ کسانی است که در این نبرد «خدعه» و بصیرت، هوشمندانه عمل کنند.

یادداشت از: حسین سلطان محمدی

انتهای پیام/