نهج حیات| مدیر و فرمانده باید چه ویژگی‌هایی داشته باشد؟

خبرگزاری تسنیم، سعید شیری: یک فرمانده یا مسئول خوب فقط کسی نیست که دستور بدهد یا قدرت داشته باشد؛ بلکه باید بتواند درست فکر کند و در موقعیت‌های مختلف تصمیم‌های درست بگیرد. او باید هم مردم را خوب بشناسد و هم شرایط را درست درک کند. در واقع، موفقیت یک مجموعه بیشتر از هر چیز به نوع نگاه و رفتار فرمانده آن بستگی دارد، نه فقط به ابزار و امکانات.

همچنین یک مسئول شایسته کسی است که در کار خود تعادل داشته باشد؛ نه در کارها عجله بی‌جا کند و نه آن‌قدر کند باشد که فرصت‌ها از بین برود. او باید در لحظه‌های حساس، آرامش خود را حفظ کند و تصمیمی بگیرد که هم به نفع مجموعه باشد و هم باعث ایجاد نظم و هماهنگی در کارها شود.

این نگاه به ویژگی‌های یک مدیر و فرمانده، وقتی در سخنان امیرالمؤمنین علیه‌السلام دیده می‌شود، روشن‌تر و عملی‌تر می‌شود. در نگاه آن حضرت، فرمانده فقط یک مسئول معمولی نیست، بلکه کسی است که باید عقل، عدالت و شناخت درست از مردم داشته باشد. به همین دلیل، معیار اصلی انتخاب او، قدرت ظاهری نیست، بلکه آرامش در تصمیم‌گیری و درست عمل کردن در شرایط سخت است.

در توصیه امیر مؤمنان به سپاهیان، «مالک اشتر» به عنوان نمونه یک فرمانده شایسته معرفی می‌شود. او کسی است که در شرایط حساس، نه دچار عجله می‌شود و نه دچار سستی. همین ویژگی باعث می‌شود بتواند در موقعیت‌های سخت، درست‌ترین تصمیم را بگیرد.

از طرف دیگر، وقتی یک فرمانده درست انتخاب می‌شود، اطاعت از او هم معنا پیدا می‌کند. یعنی مردم و نیروها وقتی از او پیروی می‌کنند که مطمئن باشند تصمیم‌هایش حساب‌شده و درست است. این اطاعت، از روی شناخت و اعتماد است، نه از روی اجبار یا چشم‌بسته بودن.

نکته مهم دیگر این است که فرمانده باید زمان را خوب بفهمد. بعضی وقت‌ها باید سریع تصمیم گرفت و بعضی وقت‌ها باید صبر کرد و فکر کرد. اگر کسی این تعادل را نداشته باشد، باعث به‌هم‌ریختگی کارها می‌شود و فرصت‌ها از دست می‌رود.

در این نگاه، مدیریت فقط دستور دادن نیست، بلکه مسئولیت سنگینی است که با اخلاق و دلسوزی همراه است. فرمانده‌ای که خودش را مسئول مردم بداند، تصمیم‌هایش را فقط برای منافع شخصی نمی‌گیرد، بلکه به نتیجه کار برای همه فکر می‌کند.

این نگاه به ما نشان می‌دهد که یک فرمانده خوب باید هم محکم باشد، هم عاقل، هم دلسوز. کسی که بتواند در شرایط سخت آرام بماند و راه درست را نشان بدهد، می‌تواند یک مجموعه را به خوبی جلو ببرد و باعث نظم و موفقیت آن شود.

————————————-
_{^{متن نامه‌ی امیر مؤمنان علیه‌السلام: و من کتاب له (علیه السلام) إلى أمیرَین من أمراء جَیشه:
وَ قَدْ أَمَّرْتُ عَلَیْکُمَا وَ عَلَى مَنْ فِی حَیِّزِکُمَا مَالِکَ بْنَ الْحَارِثِ الْأَشْتَرَ، فَاسْمَعَا لَهُ وَ أَطِیعَا وَ اجْعَلَاهُ دِرْعاً وَ مِجَنّاً، فَإِنَّهُ مِمَّنْ لَا یُخَافُ وَهْنُهُ وَ لَا سَقْطَتُهُ، وَ لَا بُطْؤُهُ عَمَّا الْإِسْرَاعُ إِلَیْهِ أَحْزَمُ، وَ لَا إِسْرَاعُهُ إِلَى مَا الْبُطْءُ عَنْهُ أَمْثَلُ.
(دستور العمل امام به دو تن از امیران لشکر، زیاد بن نضر و شریح بن هانى).
من «مالک اشتر پسر حارث» را بر شما و سپاهیانى که تحت امر شما هستند، فرماندهى دادم. گفته او را بشنوید، و از فرمان او اطاعت کنید. او را چونان زره و سپر نگهبان خود برگزینید، زیرا که مالک، نه سستى به خرج داده و نه دچار لغزش مى شود. نه در آنجایى که شتاب لازم است کندى دارد، و نه آنجا که کندى پسندیده است شتاب مى گیرد.}}

انتهای‌پیام/