معلم در جنگ رمضان، کلاس درس را به پناهگاه بدل کرد

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، هفته معلم در تقویم فرهنگی ایران، تنها یک تاریخ نیست. این هفته، مصادف است با سالروز شهادت مرتضی مطهری، آن معلم بزرگی که بنیانگذار انقلاب اسلامی، شغل معلمی را «شغل انبیا» نامید. اما به‌ گفتۀ نادیا دواری، دبیر بازنشسته و معاون سابق آموزش‌وپرورش تهران، این روز «نمادی از ایستادگی، عشق و فداکاری است که ریشه در عمیق‌ترین لایه‌های روح این سرزمین دارد.» به‌ ویژه در شرایطی که ایران امروز با «جنگ رمضان» (جنگ تحمیلی سوم) روبه‌روست، نقش معلم از یک انتقال‌دهنده‌ی دانش فراتر رفته و به «ستون فقرات امید» و «پناهگاه امن» برای دانش‌آموزان تبدیل شده است. آنچه در ادامه می‌خوانید، روایت دواری از معلمانی است که در کلاس‌های مجازی، میان صدای انفجار و پدافند، نه فقط الفبا، که «شجاعت» را به کودکان آموختند.

وقتی سخن از «جنگ» می‌شود، ذهن‌ها نخست به سمت سربازان و تجهیزات نظامی می‌رود. اما دواری تأکید می‌کند که یکی از خطوط مقدم نبرد، «کلاس درس» است. او می‌نویسد: «معلم در این شرایط، نه تنها دانش می‌دهد، بلکه روحیه‌ای که در حال تهاجم و خدشه است را دوباره می‌سازد. او در میان صدای پدافندها، موشک‌ها، انفجار و لرزش زمین، سعی می‌کند دنیایی از آرامش و منطق را برای کودکانی که ترس را در چشمان‌شان می‌بینند، خلق کند.» این معلم، با تکیه بر «ایمان» و «عشق» به شاگردانش، همچنان به کار خود ادامه می‌دهد و بدل به «نماد مقاومت» می‌شود.

به‌ گفتۀ نویسنده، عشق معلم در جنگ رمضان، مرزهای جغرافیایی و خطرهای فیزیکی را درنوردیده است. «او این بار با صدا و تصویرش، در کنار مطالب درسی، نه فقط ذهن بچه‌ها، که روی دل‌های شکستۀ کودکان معصوم، به یاد شهدای مظلوم مدرسۀ “شجره طیبه میناب” یا دیگر شهدای دانش‌آموز، خط‌خط‌های امید می‌کشید.» دواری تأکید می‌کند که هر کلمه‌ای که معلم می‌نوشت، «پناهگاهی بود برای روحی که از ترس می‌لرزد» و هر درس، «پادزهری برای زخم‌های ناشی از تلخی جنگ».

نادیا دواری با اشاره به همین روزهای اخیر می‌نویسد: «معلم در این روزهای پرالتهاب جنگ تحمیلی، مادر و پدری است که فرزندانش را در آغوش می‌گرفت و به آن‌ها می‌گفت: “شما تنها نیستید، ما با هم می‌ایستیم.”» این دبیر معتقد است که در تمام سایه‌روشن‌های روزهای جنگ و دفاع، معلم با صبر و حوصله‌ای بی‌پایان به بچه‌ها یاد می‌دهد که حتی اگر خانه‌شان ویران شده، دانش و فرهنگ هرگز نابود نخواهد شد. «این همان فداکاری است که در تقویم‌ها ثبت شده، اما در دل‌ها جاودانه است. این همان ادامه‌ی خون سرخ کودکان و دانش‌آموزان شهید میناب و جنگ تحمیلی سوم است».

دواری یکی از مهم‌ترین درس‌های جنگ رمضان برای سیستم آموزشی ایران را «بازنگری در روش‌های سنتی تدریس» می‌داند. او تأکید می‌کند که در شرایطی که مدارس فیزیکی غیرقابل دسترس هستند، آموزش از راه دور «نه یک انتخاب ترجیحی، بلکه ضرورتی حیاتی» است. با این حال، او چالش‌هایی چون ناپایداری اینترنت و برق، کمبود تجهیزات دیجیتال، ترس و اضطراب دانش‌آموزان، کمبود مهارت‌های دیجیتال در میان معلمان و مشکلات اقتصادی خانواده‌ها را برمی‌شمارد و هشدار می‌دهد که بدون در نظر گرفتن این موانع، هر تلاشی برای آموزش از راه دور با دشواری‌های زیادی روبه‌رو خواهد شد.

نویسنده در ادامه، راهکارهایی عملی ارائه می‌دهد: «استفاده از پلتفرم‌های سبک و کم‌مصرف» (مثل پیام‌رسان‌های داخلی یا فایل‌های صوتی و متنی)، «توزیع محتوای آفلاین» از طریق بسته‌های قابل دانلود یا فلش مموری، «ایجاد گروه‌های حمایتی محلی» برای کاهش حس تنهایی دانش‌آموزان، «آموزش مهارت‌های دیجیتال به معلمان» از طریق دوره‌های فشرده، و «حمایت‌های دولتی و مردمی» با تأمین تجهیزات و اینترنت رایگان برای مناطق محروم یا درگیر جنگ. دواری تصریح می‌کند که اگر این راهکارها با هوشمندی و تعهد اجرا شوند، می‌توانند سیستم آموزشی را در شرایط سخت جنگی زنده نگه دارند و حتی به آن رونق بخشند.

دواری در بخش پایانی یادداشت خود، تجلیل از مقام معلم را «فراتر از مراسم رسمی یا روز خاص تقویمی» می‌داند. به گفتۀ او، جامعه باید به معلم‌ها به عنوان «قهرمانان واقعی این دوران» نگاه کند و از آن‌ها حمایت‌های مادی و معنوی لازم را به عمل آورد. او با تأکید بر نقش بی‌بدیل رسانه در آگاهی‌بخشی، می‌نویسد: «پاسداشت مقام معلم در این شرایط، به معنای شنیدن صدای آن‌ها، درک دغدغه‌ها و تلاش برای رفع مشکلاتشان است.» و در پایان، آینده‌ای روشن را با «نور معلم» تضمین‌شده می‌داند: «فراموش نکنیم که آینده‌ای روشن، با نور معلم و با تلاش‌های بی‌وقفه‌ی او، در انتظار ماست».

یادداشت نادیا دواری، تصویری از «معلمِ جنگ‌زده» ترسیم می‌کند که نه از سر اجبار، که از سر عشق و ایمان، کلاس درس را به دژی مقاوم تبدیل کرده است. او نشان می‌دهد که دانش، «قوی‌ترین سلاح در برابر هر موشک و هواپیما و بمب» است و معلم، «نگهبان وفاداری» که با شهادتِ دانش‌آموزان و همکارانش، همچنان چراغ امید را روشن نگه می‌دارد. به‌ راستی، نام «معلم» در هیچ زمانی به ویژه در این شصت و چند روز اخیر، تنها یک شغل نبود؛ بلکه یک «مأموریت الهی» بود برای زنده نگه داشتن روح یک ملت در میان تمام سختی‌ها و خاطرات تلخ جنگ.

انتهای پیام/