آسیب‌های غذارسانی به حیوانات شهری؛ برهم خوردن تعادل زیستی

اردوان پورمحمدی، کارشناس محیط زیست و مدیر اسبق کنترل حیوانات شهری شهرداری تهران، در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری مهر با اشاره به رواج غذارسانی به حیوانات شهری، این اقدام را از منظر علمی و محیط زیستی نادرست دانست و اظهار کرد: این کار باعث برهم خوردن تعادل زیستی در شهرها می‌شود.

وی توضیح داد: در طبیعت، حیوانات برای بقا باید خودشان تأمین غذا کنند و در صورت ناتوانی، از چرخه حذف می‌شوند؛ این یک قانون طبیعی است. اما وقتی انسان‌ها در محیط شهری به حیواناتی مانند پرندگان، گربه‌ها و سگ‌ها غذا می‌دهند، این روند طبیعی مختل می‌شود و جمعیت این حیوانات به‌طور غیرطبیعی افزایش پیدا می‌کند.

تهدیدهای بهداشتی و انتقال بیماری‌ها

پورمحمدی با اشاره به افزایش چشمگیر جمعیت کبوترهای چاهی در سال‌های اخیر گفت: این افزایش جمعیت علاوه بر ایجاد آلودگی و سر و صدا، زمینه انتقال بیماری‌هایی مانند آنفولانزای پرندگان را نیز فراهم می‌کند. تجمع زیاد پرندگان در یک نقطه می‌تواند باعث انتشار گسترده آلودگی و مدفوع شده و تهدیدی برای سلامت شهروندان باشد.

وی افزود: بسیاری از حیوانات شهری دارای انگل‌های خارجی مانند کک و کنه هستند که از طریق تماس یا حتی لباس به محیط خانه منتقل می‌شوند و مشکلات بهداشتی ایجاد می‌کنند.

افزایش جمعیت حیوانات شهری با غذارسانی انسانی

این کارشناس محیط زیست با تأکید بر تأثیر غذارسانی بر چرخه طبیعی کنترل آفات بیان کرد: پرندگان شهری در حالت طبیعی از حشرات و آفات تغذیه می‌کنند، اما زمانی که غذای آماده در اختیارشان قرار می‌گیرد، تمایل کمتری به شکار دارند. این موضوع باعث افزایش آفات نباتی شده و در نهایت مدیریت شهری را مجبور به استفاده از سموم شیمیایی می‌کند و غذای اضافه‌ای که برای حیوانات ریخته می‌شود، اغلب توسط موش‌ها و کلاغ‌ها مصرف شده و باعث افزایش جمعیت آن‌ها نیز می‌شود و این روند زنجیروار مشکلات متعددی را در شهر ایجاد می‌کند.

پورمحمدی با اشاره به افزایش جمعیت گربه‌ها و سگ‌های شهری گفت: تأمین غذای مداوم باعث افزایش توان تولیدمثل این حیوانات می‌شود، به‌طوری که تعداد توله‌ها در هر زادآوری بیشتر شده و در نتیجه جمعیت آن‌ها به شکل قابل توجهی رشد می‌کند.

وی همچنین به پیامدهای اجتماعی این موضوع اشاره کرد و افزود: حضور بیش از حد حیوانات در فضاهای عمومی می‌تواند برای برخی شهروندان، به‌ویژه کودکان و سالمندان یا افرادی که از حیوانات ترس دارند، ایجاد مزاحمت و اضطراب کند.

این کارشناس محیط زیست درباره خطرات تماس با حیوانات نیز هشدار داد و گفت: لمس حیوانات می‌تواند باعث انتقال آلودگی و انگل به انسان شود و در نهایت مشکلاتی را در محیط خانه ایجاد کند.

هزینه‌های سنگین برای مدیریت شهری

پورمحمدی در ادامه به حضور حیواناتی مانند روباه در حاشیه شهرها اشاره کرد و گفت: غذارسانی در مناطق مرزی شهر باعث جذب حیوانات وحشی شده و خطراتی مانند انتقال بیماری هاری را افزایش می‌دهد.

وی با اشاره به تجربه کشورهای دیگر خاطرنشان کرد: در بسیاری از کشورها، غذارسانی به حیوانات وحشی ممنوع بوده و جریمه‌های سنگینی دارد، زیرا این اقدام دخالت در چرخه طبیعی حیات وحش محسوب می‌شود.

پورمحمدی تأکید کرد: ایجاد پناهگاه‌های غیررسمی یا غذارسانی پراکنده به حیوانات، نه‌تنها کمکی به آن‌ها نمی‌کند، بلکه مشکلات گسترده‌تری برای محیط زیست شهری و سلامت عمومی به همراه دارد و افزایش جمعیت حیوانات شهری هزینه‌های مدیریت شهری را نیز به‌طور قابل توجهی افزایش می‌دهد و منابع مالی که می‌تواند صرف خدمات دیگر شود، به کنترل این معضل اختصاص پیدا می‌کند.

این کارشناس محیط زیست بر ضرورت آگاهی‌بخشی به شهروندان تأکید کرد و افزود: بسیاری از افراد از روی دلسوزی اقدام به غذارسانی می‌کنند، اما باید بدانند که این کار در بلندمدت آسیب‌های جدی به محیط زیست و جامعه وارد می‌کند.