کلید استواری رزمندگان مرزبان و شکست دشمن در دعای امام سجاد

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، در میان دعاهای صحیفهٔ سجادیه، بخشی که امام سجاد علیه‌السلام برای مرزداران و پاسداران امنیت جامعه بیان می‌کنند، جلوه‌ای روشن از توجه اسلام به امنیت، آمادگی و استواری دل‌های مدافعان جامعه است. در این دعا، امام تنها به پیروزی ظاهری نمی‌اندیشند، بلکه پیش از هر چیز به پاکی نیت، استحکام روحیه و بریدن دل‌ها از دلبستگی‌های فریبنده دنیا توجه می‌دهند؛ زیرا نیروی حقیقی رزمنده، پیش از آنکه در بازوهای او باشد، در دل و ایمان او شکل می‌گیرد.

از همین رو امام سجاد علیه‌السلام در آغاز این فرازها، با زبانی سرشار از معنویت، از خداوند می‌خواهند که دل‌های مرزداران را از فریب‌های دنیا دور نگه دارد و نگاهشان را به افقی بلندتر بدوزد. در نگاه امام، کسی که برای دفاع از حق قدم برمی‌دارد، باید دلش از وابستگی‌های زودگذر رها باشد و مقصدی والاتر را پیش چشم داشته باشد.

در این دعا آمده است: «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ أَنْسِهِمْ عِنْدَ لِقَائِهِمُ الْعَدُوَّ ذِكْرَ دُنْیَاهُمُ الْخَدَّاعَةِ الْغَرُورِ»، یعنی خدایا هنگام رویارویی با دشمن، یاد دنیای فریبنده را از خاطرشان ببر. امام در ادامه می‌فرمایند: «وَ امْحُ عَنْ قُلُوبِهِمْ خَطَرَاتِ الْمَالِ الْفَتُونِ، وَ اجْعَلِ الْجَنَّةَ نَصْبَ أَعْیُنِهِمْ»؛ اندیشۀ مال فریبنده را از دل‌هایشان بزدای و بهشت را پیش چشم آنان قرار بده. این فرازها نشان می‌دهد رزمنده‌ای که مقصدی الهی پیش روی خود می‌بیند، با آرامش و استواری بیشتری در میدان می‌ایستد.

پس از آن، امام سجاد علیه‌السلام از خداوند می‌خواهند که دشمنان آنان را ناتوان کند و قدرتشان را در هم بشکند: «اللَّهُمَّ افْلُلْ بِذَلِكَ عَدُوَّهُمْ، وَ اقْلِمْ عَنْهُمْ أَظْفَارَهُمْ، وَ فَرِّقْ بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ أَسْلِحَتِهِمْ». در این دعا، از خدا خواسته می‌شود که میان دشمنان و ابزار قدرتشان فاصله بیندازد و آنان را در راه‌های خود سرگردان کند: «وَ حَیِّرْهُمْ فِی سُبُلِهِمْ، وَ ضَلِّلْهُمْ عَنْ وَجْهِهِمْ».

در ادامه نیز دعا به این حقیقت اشاره می‌کند که گاه شکست دشمنان می‌تواند عبرتی برای دیگران باشد. آنجا که می‌فرماید: «وَ اقْطَعْ عَنْهُمُ الْمَدَدَ، وَ انْقُصْ مِنْهُمُ الْعَدَدَ، وَ امْلَأْ أَفْئِدَتَهُمُ الرُّعْبَ»، یعنی پشتیبانی را از آنان قطع کن، از شمارشان بکاه و دل‌هایشان را از بیم و هراس پر ساز. سرانجام این دعا با نگاهی عبرت‌آموز پایان می‌یابد: «وَ اقْطَعْ بِخِزْیِهِمْ أَطْمَاعَ مَنْ بَعْدَهُمْ»؛ یعنی شکست و خواری آنان را مایه قطع امید کسانی قرار ده که پس از آنان در اندیشه ستم و دشمنی‌اند.

این فرازها نشان می‌دهد که در نگاه امام سجاد علیه‌السلام، دفاع از جامعه تنها یک اقدام نظامی نیست، بلکه پیوندی عمیق با ایمان، معنویت و توکل بر خدا دارد؛ پیوندی که دل‌ها را استوار و جامعه را به سوی امنیت و آرامش پایدار رهنمون می‌کند.

در ادامهٔ این نگاه ژرف، می‌توان دریافت که امام سجاد علیه‌السلام در این دعا تنها برای پیروزی ظاهری دعا نمی‌کنند، بلکه می‌خواهند تا رزمندگان به مقام «ثبات قدم» برسند؛ مقامی که در آن، دل‌ها در سخت‌ترین شرایط نمی‌لرزد و مردان میدان، با آرامشی برخاسته از ایمان گام برمی‌دارند. از همین‌روست که در آغاز دعا، پیش از درخواست شکست دشمن، سخن از «پاکسازی دل‌ها» می‌آید. کسی که پیش از نبرد، درونش را از وابستگی‌ها رها کرده و مقصدی الهی در برابر چشمانش قرار گرفته، در هنگام خطر نیز با نوری روشن‌تر راه را حرکت می‌کند. 

متن این بخش از دعای مرزداران: 

^{اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ ، وَ أَنْسِهِمْ عِنْدَ لِقَائِهِمُ الْعَدُوَّ ذِكْرَ دُنْیَاهُمُ الْخَدَّاعَةِ الْغَرُورِ ، وَ امْحُ عَنْ قُلُوبِهِمْ خَطَرَاتِ الْمَالِ الْفَتُونِ ، وَ اجْعَلِ الْجَنَّةَ نَصْبَ أَعْیُنِهِمْ} وَ لَوِّحْ مِنْهَا لِأَبْصَارِهِمْ مَا أَعْدَدْتَ فِیهَا مِنْ مَسَاكِنِ الْخُلْدِ وَ مَنَازِلِ الْكَرَامَةِ وَ الْحُورِ الْحِسَانِ وَ الْأَنْهَارِ الْمُطَّرِدَةِ بِأَنْوَاعِ الْأَشْرِبَةِ وَ الْأَشْجَارِ الْمُتَدَلِّیَةِ بِصُنُوفِ الَّثمَرِ حَتَّى لَا یَهُمَّ أَحَدٌ مِنْهُمْ بِالْاِدْبَارِ ، وَ لَا یُحَدِّثَ نَفْسَهُ عَنْ قِرْنِهِ بِفِرَارٍ.

^{خدایا؛ بر محمّد و آلش درود فرست و هنگام برخورد با دشمن، یاد دنیای خدعه‌گر فریب‌کار را از خاطرشان ببر و اندیشۀ مال فتنه‌انگیز را از صفحه دلشان محو کن و بهشت را برابر چشمشان قرار بده و آنچه را در بهشت فراهم کرده‌ای از مساکن ابدی و سراهای ارجمند و حوریان زیباروی و نهرهای روان شده با آشامیدنی‌های رنگارنگ و درختانی با شاخ و برگ آویخته، همراه با میوه‌های گوناگون، در برابر دیدگانشان بنمایان تا هیچ کدام از آنان آهنگ پشت کردن به دشمن نکند و فکر گریز از هماورد را به خاطرش نگذراند.}

 ^{اللَّهُمَّ افْلُلْ بِذَلِكَ عَدُوَّهُمْ ، وَ اقْلِمْ عَنْهُمْ أَظْفَارَهُمْ ، وَ فَرِّقْ بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ أَسْلِحَتِهِمْ ، وَ اخْلَعْ وَثَائِقَ أَفْئِدَتِهِمْ ، وَ بَاعِدْ بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ أَزْوِدَتِهِمْ ، وَ حَیِّرْهُمْ فِی سُبُلِهِمْ ، وَ ضَلِّلْهُمْ عَنْ وَجْهِهِمْ ، وَ اقْطَعْ عَنْهُمُ الْمَدَدَ ، وَ انْقُصْ مِنْهُمُ الْعَدَدَ ، وَ امْلَأْ أَفْئِدَتَهُمُ الرُّعْبَ ، وَ اقْبِضْ أَیْدِیَهُمْ عَنِ الْبَسْطِ ، وَ اخْزِمْ أَلْسِنَتَهُمْ عَنِ النُّطْقِ ، وَ شَرِّدْ بِهِمْ مَنْ خَلْفَهُمْ وَ نَكِّلْ بِهِمْ مَنْ وَرَاءَهُمْ ، وَ اقْطَعْ بِخِزْیِهِمْ أَطْمَاعَ مَنْ بَعْدَهُمْ.}

^{خدایا؛ به سبب آن امور، دشمنانشان را در هم شکن و دست قدرت آن نابکاران را از ایشان جدا کن و بین دشمن و جنگ افزارشان فاصله انداز و بندهای دلشان را از جا بر کن و میان آنان و آذوقه‌هایشان دوری انداز و در فنون جنگی‌شان سرگردانشان ساز و از مقصدشان گمراهشان کن و کمک را از آنان بِبُر و از تعدادشان بکاه و دلشان را از بیم و ترس پر کن و قدرتشان را از فعّالیّت برضد مرزداران باز دار و زبانشان را از سخن علیه آنان ببند و با شکست خوردنشان، گروه پشت سرشان را پراکنده ساز و شکست آنان را مایۀ عبرت دیگران کن و با خواری و زبونی آنان، آرزوهای کسانی را که پس از آن‌هایند قطع کن.}

انتهای پیام/