به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، مباحث مربوط به ریشههای دینی و ایدئولوژیک صهیونیسم و نسبت آن با برخی برداشتها از متون یهودی، در سالهای اخیر به یکی از موضوعات مورد بحث در میان پژوهشگران حوزه دین و سیاست تبدیل شده است. در این میان، برخی نویسندگان تلاش کردهاند با ارجاع به منابع دینی یهود و آثار اندیشمندان یهودی، تصویری از باورهای مسیحایی و برداشتهای خاص از مفهوم «قوم برگزیده» ارائه دهند و آن را در پیوند با تحولات سیاسی معاصر، از جمله شکلگیری دولت اسرائیل، تحلیل کنند.
در همین چارچوب، محمدتقی تقیپور، نویسنده و پژوهشگر حوزه صهیونیسم و دبیرکل جمعیت حامیان قدس شریف، در گفتوگویی به تشریح دیدگاه خود درباره «آرمان مسیحایی» در آیین یهود و تأثیر آن بر رفتار تاریخی یهودیان پرداخته است. او معتقد است که بخشی از رفتارهای تاریخی و سیاسی منسوب به جریانهای صهیونیستی را باید در بستر این باورهای دینی و تفاسیر خاص از متون مقدس یهود بررسی کرد.
تقیپور در این گفتوگو میگوید: یهودیان طبق مستندات خودشان معتقدند کل مخلوقات عالم به دو دسته تقسیم میشوند؛ یا یهودیاند که قوم برگزیدهاند و یا غیریهودی. در نگاه آنها یهودیان قوم منتخب یَهُوَه، یعنی خدای خودشان هستند و رابطه این خدا با این قوم مانند رابطه پدر و فرزند توصیف میشود. در متون و ادبیات آنها برای غیریهودیان اصطلاحاتی مانند «گوی»، «گوییم»، “شِقِص» یا «نوخری» به کار میرود که به معنای غیر یهود است و در برخی تفاسیر، جایگاهی بسیار پایین برای آنان در نظر گرفته شده است.
او در ادامه ادعا میکند: در برخی روایتها گفته میشود غیریهودیان در حکم حیواناند و اساساً برای خدمت به قوم برگزیده آفریده شدهاند. پرسش این است که اگر چنین نگاهی وجود داشته باشد، پس هدف از خلقت دیگر انسانها چه بوده است؟ پاسخ داده میشود که آنها برای خدمتگذاری به قوم یهود خلق شدهاند. بر همین اساس، اگر غیریهودیان در خدمت این قوم نباشند، از آنها اطاعت نکنند یا مانعی در مسیر اهداف و آرمانهای یهود ایجاد کنند، کنار زدن آنها امری قابل توجیه تلقی میشود.
به گفته تقیپور، این نگاه در برخی تحلیلها به ایدهای گستردهتر درباره حاکمیت یهودیان پیوند خورده است. او میگوید: بر اساس این برداشتها، حق آقایی و سروری نه فقط در فلسطین بلکه در سراسر جهان برای قوم برگزیده دانسته میشود. در این چارچوب، فلسطین صرفاً یک نقطه جغرافیایی نیست؛ بلکه مقدمهای برای تحقق پروژهای بزرگتر تلقی میشود. برخی معتقدند تشکیل دولت در فلسطین مقدمهای برای ایجاد اسرائیل بزرگ از نیل تا فرات و در نهایت گامی در مسیر سلطنت جهانی یهود است.
این پژوهشگر در ادامه به اثری از یک نویسنده یهودی اشاره میکند و میگوید: نویسندهای به نام جولیوس گرینستون در کتابی با عنوان «انتظار مسیحا در آیین یهود» به این موضوع اشاره کرده است. او که از دانشمندان یهودی محسوب میشود، این کتاب را پیش از تأسیس اسرائیل و پس از برگزاری نخستین کنگره جهانی صهیونیسم در سال 1897 در شهر بال سوئیس نوشته است. در آنجا توضیح داده میشود که اگر صهیونیسم موفق شود فلسطین را فتح کند و یهودیان پراکنده جهان در آنجا گرد هم آیند و دولت تشکیل دهند، یک گام مهم به سوی تحقق آرمان مسیحایی برداشته شده است
تقیپور درباره مفهوم «آرمان مسیحایی» نیز توضیح میدهد: در آیین یهود اعتقادی به شخصیتی به نام “ماشیَح” وجود دارد که به معنای نجاتدهنده است. یهودیان حضرت عیسی مسیح علیهالسلام را که از سوی خداوند مبعوث شد، بهعنوان آن منجی نپذیرفتند و او را تکذیب کردند و حتی در روایت خودشان میگویند به صلیب کشیده شد، زیرا مطابق خواست و انتظارات آنان نبود. در حالی که در متون آنها گفته شده ماشیحی خواهد آمد که زمینه برپایی قدرت و سلطنت جهانی یهود را فراهم میکند و همه اقوام در برابر آن سر فرود خواهند آورد.
او در ادامه میافزاید: در نگاه آنها، خداوند در کوه سینا با بنیاسرائیل پیمان بسته و تورات را به آنان داده است و همین پیمان مبنای برگزیده بودن آنها تلقی میشود. بر همین اساس گفته میشود اگر پیامبری از بنیاسماعیل برانگیخته شود، آنها خود را ملزم به پذیرش او نمیدانند. حتی درباره حضرت عیسی بن مریم نیز گفته میشود که با وجود بنیاسرائیلی بودن، چون مطابق مصلحت قوم یهود نبود، او را تکذیب کردند. از نظر من، بخشی از مسئله قتل پیامبران در تاریخ بنیاسرائیل نیز در همین چارچوب قابل تحلیل است.
تقیپور در پایان با اشاره به برخی آیات و عبارات تورات، از جمله بخشهایی از سفر تثنیه، میگوید: در این متن آمده است: شما قوم مقدسی هستید که به یَهُوَه خدایتان اختصاص یافتهاید. او از میان تمام مردم زمین شما را برگزیده است تا قوم خاص او باشید. در ادامه نیز گفته میشود که خداوند به سبب عهدی که با پدران شما بسته بود و از روی محبت به شما، شما را از بردگی مصر با قدرت و معجزات بزرگ رهایی بخشید و به این مقام رساند. به اعتقاد من، همین نگاه به پیمان و برگزیدگی در طول تاریخ مبنای برخی برداشتها و رفتارهای خاص در میان جریانهای یهودی شده است.
انتهای پیام/
ثبت دیدگاه علمی و آموزشی