روایت دردناک یک مستندساز از جنایت جنگی علیه مردم غیرنظامی

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، حسام اسلامی فیلمساز مستند این روزها مشغول ساخت مستندی درباره جنگ 12 روزه است. او با حضور در برنامه تلویزیونی نردبان شبکه مستند سیما درباره فیلم جدیدش سخن گفت و توصیه ای به مستندسازان داشت. 

اسلامی در مقدمه صحبتهای خود در پاسخ به این سوال که یک مستندساز در این روزها چه باید بکند، گفت: من در زمان جنگ 12 روزه نتوانستم کاری انجام بدهم و فیلمی بسازم. بنابراین در 8 ماه اخیر همیشه به این سوال فکر می‌کردم که چه باید کرد؟ چند روز پیش جمله‌ای از ویکتور هوگو خواندم که برایم جالب بود. او تجربه حضور طولانی در جنگ‌های فرانسه داشته است و می‌گوید: «هر نویسنده‌ای در زمان جنگ باید با هر دو دستش کار بکند؛ یک دستش را روی گوشش بگذارد و با دست دیگرش هر آن چیزی که می‌بیند را در سریعترین زمان ممکن بنویسد.»

وی ادامه داد: در حال حاضر، شاید کار کردن با دوربین محدودیت‌های امنیتی داشته باشد و به راحتی نمی‌توان مجوز گرفت، اما فکر می‌کنم با قلم و نوشتن می‌توان خیلی چیزها را ثبت و ضبط کرد. دقت داشته باشید این روزها در هر کوچه و محله‌ای یک قصه متفاوت رقم می‌خورد و می‌توان برای هر کدام چیزی نوشت. البته درست است که می‌گویند باید بعد از ته‌نشین شدن هر اتفاقی سراغ ساخت مستند از آن رفت، اما اکنون بهترین زمان برای ثبت و ضبط اتفاقات حتی در قالب متن و نوشته است، به طوری که بعداً بدانیم سراغ چه منابعی باید رفت. 

این فیلمساز مستند با اشاره به تنوع سوژه برای ساخت فیلم مستند از اتفاقات جنگ اخیر گفت: من معتقدم قصه جنگ، تنها در خانه‌ای که موشک به آن برخورد می‌کند، رخ نمی‌دهد و اتفاقات پیرامونی دیگری هم هست که می‌توان به آنها پرداخت. بگذارید یک مثال بزنم؛ مستندسازی که کارش ساخت فیلم حیات وحش بوده، اکنون می‌تواند به این پرسش بپردازد که در زمان جنگ، چه بلایی بر سر حیات وحش ما می‌آید؟ بسیاری از مناطق بمباران شده، زیستگاه حیوانات بوده و آنها حتما آسیب دیده‌اند. حتی کسی که قبلا در آسایشگاه سالمندان فیلم ساخته، می‌تواند در این روزها به آنجا برود و وضعیت آنجا را به تصویر بکشد. شاید اگر خیلی چیزها امروز ثبت نشود، بعدا یادمان برود. 

اسلامی درباره فیلم مستند خود که این روزها مشغول تولید آن است، گفت: این روزها مشغول کاری هستم که متناسب با جنگ اخیر است؛ مردم ما با سامانه 4030 آشنا هستند و کسانی که نیاز به مشاوره رواشناسی داشته باشند با این سامانه تماس می‌گیرند. من با همکاری هلال احمر سراغ دست اندرکاران این سامانه رفتم و جالب است بدانید بخش مهمی از تماس گیرندگان مردمی، کودکان هستند؛ یا مستقیم تماس گرفته‌اند و یا مادر، درباره فرزندش تماس گرفته است. زمانی که صحبت‌های آنان را گوش می‌کردم متوجه جزئیاتی شدم که نه در جایی خوانده‌ام و نه در رسانه‌ای ثبت شده است. 

وی اضافه کرد: فراموش نکنید که در جنگ‌ها، سوژه اصلی ساختمان‌های ویران شده، سربازان و افرادی‌اند که در صحنه حاضر بوده‌اند و کمتر کسی به اتفاقات حاشیه‌ای این چنینی توجه می‌کند، اما گاهی اوقات این حواشی اهمیت بیشتری دارند. 

او درباره روند تولید این فیلم مستند گفت: در حال حاضر، به دلیل رعایت حریم شخصی افراد تنها می‌توانم صحبت‌ها را گوش بدهم و امکان دسترسی به فایل‌ها را ندارم اما همین موضوع نیز اتفاق بزرگی است. شروع کار من از اینجا بود و خوشبختانه در چند روز اخیر اجازه پیدا کردم که همراه با گروه‌های امدادی سر صحنه‌ها بروم و ساختمان‌هایی را ببینم که یکی دو روز از وقوع انفجار در آنها گذشته است. باید بگویم همه چیز وحشتناک است. البته جهت لنز دوربین من بیشتر به سمت امدادگران است. اکثرشان جوانان بیست و اندی ساله و تعدادی از آنان نیروهای داوطلبی هستند که تجربه حضور در سیل و تصادفات را داشتند اما موضوع جنگ و موشک‌های یک تنی بحث دیگری است. 

اسلامی با اشاره به جنایتی که دشمن آمریکایی مرتکب شده است گفت: یکی از روایت‌های دردناک این است که این افراد باید وارد خانه‌های آسیب دیده بشوند و با یک برس بسیار کوچک، باقیمانده‌های انفجار را کنار بزنند تا به تکه‌های بسیار کوچک باقیمانده از بدن ساکنان آن ساختمان برسند. خودشان در خطر هستند و ممکن است آوار بر سرشان بریزد. فشار روانی بسیار شدیدی دارند و حتی بسیاری از بازماندگان افراد آسیب دیده نیز در آنجا حضور پیدا می‌کنند. فضا برایشان بسیار سنگین است. به نظرم رشادت زیادی از خود به خرج می‌دهند. شاید جنگ مدتی دیگر تمام بشود، اما تمام خاطرات تلخی که این روزها از مقابل چشمانشان می‌گذرد، هیچ وقت فراموش نکنند. 

او بیان کرد: وقتی با مشاوران سامانه 4030 صحبت می‌کردم، ازشان پرسیدم سوالات یا درخواست‌های مردمی پرتکرار چیست؟ جالب است بدانید که یکی از پرتکرارترین سوالات مردم این است که می‌گویند: «ما ناراحتیم از اینکه نمی‌توانیم کاری برای هم‌وطنان خود انجام بدهیم؛ چه باید بکنیم؟ ای کاش دوره امدادگری هلال احمر را رفته بودیم و اکنون در خانه نمی‌ماندیم و به کمک می‌رفتیم.» البته به جز امدادگری کارهای دیگری هم هست که می‌توان انجام داد.

انتهای پیام/