به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، شب قدر در فرهنگ اسلامی تنها شبی برای عبادت و احیای معنوی نیست، بلکه شبی است که در آن سرنوشتها و مقدّرات یک سال آینده رقم میخورد. از همین رو، دعا در این شب جایگاهی ویژه دارد؛ زیرا در معارف دینی دعا به عنوان یکی از عوامل اثرگذار در تغییر سرنوشت و نزول رحمت الهی معرفی شده است. روایات فراوانی از اهلبیت علیهمالسلام نشان میدهد که دعا میتواند مسیر تقدیرات را تغییر دهد و انسان را به خیر و سعادت نزدیک کند.
در یکی از سخنان امام علی علیهالسلام، دعا کلید رسیدن به کامیابی معرفی شده است:
«قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع: الدُّعَاءُ مَفَاتِیحُ النَّجَاحِ وَ مَقَالِیدُ الْفَلَاح.»
یعنی: دعا کلیدهای موفقیت و گشاینده درهای رستگاری است. این سخن نشان میدهد که دعا تنها یک عمل عبادی ساده نیست، بلکه راهی برای گشودن مسیرهای موفقیت در زندگی انسان به شمار میآید؛ موضوعی که در شب سرنوشتسازی مانند شب قدر اهمیت بیشتری پیدا میکند.
در روایتی دیگر از امام رضا علیهالسلام، دعا به عنوان سلاح پیامبران معرفی شده است:
«عَنْ الرِّضَا ع أَنَّهُ كَانَ یَقُولُ لِأَصْحَابِهِ: عَلَیْكُمْ بِسِلَاحِ الْأَنْبِیَاءِ. فَقِیلَ: وَ مَا سِلَاحُ الْأَنْبِیَاءِ؟ قَالَ: الدُّعَاءُ.»
یعنی: امام رضا علیهالسلام به یاران خود فرمودند: بر شما باد به سلاح پیامبران. پرسیدند: سلاح پیامبران چیست؟ فرمود: دعا.
این تعبیر نشان میدهد که دعا ابزار اصلی اولیای الهی برای مقابله با مشکلات و جلب یاری خداوند بوده است.
در حدیثی دیگر، امیرالمؤمنین علیهالسلام دعا را محبوبترین عمل نزد خداوند معرفی میکند:
«قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع: أَحَبُّ الْأَعْمَالِ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فِی الْأَرْضِ الدُّعَاء.»؛ یعنی: محبوبترین کارها نزد خداوند در زمین دعاست.
این روایت بیانگر آن است که دعا نه تنها وسیله درخواست از خداوند است، بلکه خودِ این عمل نیز مورد محبت الهی قرار دارد.
امام سجاد علیهالسلام نیز به نقش دعا در دفع بلا اشاره کردهاند:
«عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ ع: إِنَّ الدُّعَاءَ وَ الْبَلَاءَ لَیَتَرَافَقَانِ إِلَى یَوْمِ الْقِیَامَةِ، إِنَّ الدُّعَاءَ لَیَرُدُّ الْبَلَاءَ وَ قَدْ أُبْرِمَ إِبْرَاماً.»
یعنی: دعا و بلا تا روز قیامت همراه یکدیگرند و دعا بلا را بازمیگرداند، حتی اگر آن بلا به طور قطعی مقدر شده باشد.
این بیان نشان میدهد که دعا میتواند حتی تقدیرهای سخت را نیز دگرگون کند.
در روایتی از امام صادق علیهالسلام نیز همین معنا تأکید شده است: «إِنَّ الدُّعَاءَ یَرُدُّ الْقَضَاءَ یَنْقُضُهُ كَمَا یُنْقَضُ السِّلْكُ وَ قَدْ أُبْرِمَ إِبْرَاماً»؛ یعنی: دعا قضا و تقدیر الهی را بازمیگرداند و آن را میشکند؛ همانگونه که رشتهای تابیده شده باز میشود، حتی اگر آن تقدیر محکم شده باشد.
همچنین از امام صادق علیهالسلام نقل شده است:
«الدُّعَاءُ یَرُدُّ الْقَضَاءَ بَعْدَ مَا أُبْرِمَ إِبْرَاماً… فَأَكْثِرْ مِنَ الدُّعَاءِ فَإِنَّهُ مِفْتَاحُ كُلِّ رَحْمَةٍ وَ نَجَاحُ كُلِّ حَاجَةٍ»؛ یعنی دعا تقدیر را بازمیگرداند، حتی پس از آنکه استوار شده باشد؛ پس بسیار دعا کنید، زیرا دعا کلید هر رحمت و سبب برآورده شدن هر نیاز است.
در حدیث دیگری نیز آمده است: «قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع: إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَیَدْفَعُ بِالدُّعَاءِ الْأَمْرَ الَّذِی عَلِمَهُ أَنْ یُدْعَى لَهُ فَیَسْتَجِیبُ»؛ یعنی: خداوند به وسیله دعا، حادثهای را که مقدر شده است دفع میکند؛ زیرا میداند که بنده برای آن دعا خواهد کرد و دعای او را مستجاب میکند.
بر اساس این معارف، شب قدر فرصتی ویژه برای دعاست؛ شبی که میتواند مسیر تقدیرات انسان را به سوی خیر و رحمت الهی تغییر دهد.
انتهای پیام/
ثبت دیدگاه علمی و آموزشی