به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، شب قدر از بزرگترین و سرنوشتسازترین شبهای سال در معارف اسلامی است. قرآن کریم این شب را «برتر از هزار ماه» معرفی میکند و آن را زمان نزول قرآن و شب تقدیر امور بندگان میداند. در روایات اسلامی نیز تأکید شده است که در این شب، بسیاری از حوادث و مقدّرات یک سال آینده برای انسانها تعیین و تنظیم میشود. به همین دلیل، مؤمنان این شب را با عبادت، دعا و توبه زنده میدارند و آن را فرصتی برای تقرّب به خداوند و طلب خیر در سرنوشت آینده خود میدانند.
در روایتی از امام صادق علیهالسلام آمده است:
«إِنَّ لَیْلَةَ الْقَدْرِ یُكْتَبُ مَا یَكُونُ مِنْهَا فِی السَّنَةِ إِلَى مِثْلِهَا مِنْ خَیْرٍ أَوْ شَرٍّ أَوْ مَوْتٍ أَوْ حَیَاةٍ أَوْ مَطَرٍ وَیُكْتَبُ فِیهَا وَفْدُ الْحَاجِّ.»
یعنی: در شب قدر آنچه در طول سال تا شب قدر سال آینده رخ خواهد داد نوشته میشود؛ از خیر و شر، مرگ و زندگی و حتی بارش باران، و همچنین نام و سرنوشت کاروانهای حج نیز در آن شب ثبت میشود. این روایت نشان میدهد که شب قدر، شب تنظیم و ثبت حوادث مهم عالم در طول یک سال است.
در ادامه همین روایت، راوی میپرسد: «فَقُلْتُ إِلَى مَنْ مِنْ أَهْلِ الْأَرْضِ؟»؛ یعنی این مقدّرات به چه کسی از اهل زمین سپرده میشود؟ امام پاسخ میدهد: «إِلَى مَنْ تَرَى.» یعنی به همان کسی که میدانی؛ منظور امام، حجت خدا در زمین است.
در روایت دیگری نیز از امام صادق علیهالسلام درباره آیه «إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ» سؤال شد. حضرت فرمودند:
«نَزَلَ فِیهَا مَا یَكُونُ مِنَ السَّنَةِ إِلَى السَّنَةِ مِنْ مَوْتٍ أَوْ مَوْلُودٍ.»
یعنی در آن شب آنچه از یک سال تا سال آینده واقع خواهد شد نازل میشود؛ مانند مرگها و تولدها. این بیان نشان میدهد که بخشی از تقدیرات شب قدر مربوط به حیات انسانها و تغییرات زندگی آنان است.
در ادامه همین حدیث آمده است: «تَنَزَّلُ الْمَلَائِكَةُ إِلَیْهِ بِأُمُورِ السَّنَةِ مِنْ غُرُوبِ الشَّمْسِ إِلَى طُلُوعِهَا.» یعنی ملائک از غروب خورشید تا طلوع فجر با امور یک سال بر او نازل میشوند. این عبارت نشاندهنده جریان دائمی نزول ملائک در این شب و انتقال تقدیرات الهی است که تا سپیدهدم ادامه دارد.
از مجموع این روایات میتوان فهمید که در شب قدر امور مهمی همچون مرگ و زندگی انسانها، تولدها، خیر و شرّ حوادث، بارش باران و حتی برنامههای اجتماعی مانند سفر حج تقدیر و تنظیم میشود. به بیان دیگر، شب قدر شب سامانیافتن برنامه یکساله جهان و انسانها در نظام الهی است.
از همین رو، در فرهنگ دینی تأکید فراوانی شده است که مؤمنان این شب را با عبادت، استغفار، دعا و طلب خیر سپری کنند؛ زیرا هرچند اصل تقدیرات در علم الهی مشخص است، اما دعا، توبه و اعمال صالح میتواند در سرنوشت انسان تأثیر بگذارد. بنابراین شب قدر فرصتی بزرگ برای اصلاح مسیر زندگی و درخواست بهترین تقدیرها از خداوند متعال به شمار میآید.
منبع احادیث: بصائر الدرجات فی فضائل آل محمد صلى الله علیهم، ج1، ص220
انتهای پیام/
ثبت دیدگاه علمی و آموزشی