گزارش| دیپلماسی فرهنگی زیر ذره‌بین 100 تشکل مردمی نقد شد

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، نخستین مهرواره‌ی هم‌اندیشی یک‌روزه موسسات و سازمان‌های مردم‌نهاد فعال در عرصه‌های فرهنگی و اجتماعی ایرانیان خارج از کشور و دیپلماسی فرهنگی مردمی با عنوان «مهراوه ملی حرکت»، به همت اداره‌کل امور فرهنگی و اجتماعی ایرانیان خارج از کشورِ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و با حضور مسئولان دیپلماسی فرهنگی کشور و مدیران بیش از 100 تشکل تخصصی مردمی برگزار شد. این رویداد در چارچوب تحقق حکمرانی مردم‌پایه و مردمی‌سازی فعالیت‌های فرهنگی انقلاب اسلامی در عرصه بین‌الملل طراحی شده بود.

یکی از چالش‌های مطرح‌شده در حاشیه برنامه، محدودیت زمان برای شنیدن دیدگاه همه حضار بود؛ پیشنهادی که مطرح شد، برگزاری همایش در بازه دو یا سه‌روزه برای تعمیق گفت‌وگوها بود.

در ادامه، مروری کوتاه بر نکات حاشیه‌ای و چالش‌های مطرح‌شده در این نشست خواهیم داشت:

استفاده ابزاری از نهادهای مردمی در عرصه‌ی فرهنگ نشود
یزدانی، مدیر انجمن دوستی، بر ضرورت استفاده واقعی از ظرفیت سمن‌ها، انجمن‌ها و تشکل‌های مردمی تأکید کرد و خواستار شناسایی فعال عناصر توانمند در این مجموعه‌ها شد. او بر پرهیز از نگاه ابزاری و مقطعی به نهادهای مردمی و حرکت فعالانه دستگاه‌های متولی برای تسهیل امور اداری و ارتباطی با فعالان خارج از کشور تأکید داشت.

به گفته او، بهره‌گیری مؤثر از نیروهای توانمند نیازمند نگاه علمی و تخصصی است و هر فرد یا هنرمندی لزوماً صلاحیت تبیین ارزش‌ها و دستاوردهای نظام را ندارد؛ از این رو، انتخاب و حمایت هدفمند از کنشگران فرهنگی ضروری است.

نمایندگی‌ها و رایزنان فرهنگی ضعفِ کُنشگری دارند
محمدصادق شهبازی، مدیرعامل مؤسسه فرهنگی‌ هنری تداوم، با اشاره به جدی‌تر شدن پرونده ایرانیان خارج از کشور، بر ضرورت طراحی برنامه‌های زیرساختی بلندمدت و اقدامات عملی کوتاه‌مدت تأکید کرد.

او وضعیت اخیر در اروپا و آمریکا را نگران‌کننده دانست و از ضعف کنشگری برخی نمایندگی‌ها و رایزنی‌ها در حمایت از ایرانیان همسو یا ساکت انتقاد کرد. شهبازی بر لزوم ایجاد سازوکارهای حمایتی، شبکه‌سازی فعالان و هدایت هدفمند کنش‌های میدانی و مجازی برای شکستن فضای فشار علیه حامیان جمهوری اسلامی تأکید داشت و خواستار باز شدن پرونده‌ای مشخص برای مدیریت این وضعیت شد.

ضرورت تقویت همکاری میان فدراسیون‌ها و سمن‌ها جهت افزایش انسجام ایرانیان مقیم

عباس ناطق‌نوری، رئیس فدراسیون انجمن‌های ورزشی، از ظرفیت دیپلماسی ورزشی و نقش ایرانیان خارج از کشور در کرسی‌های بین‌المللی سخن گفت. او با اشاره به حضور حدود 65 کرسی بین‌المللی و مشارکت ایرانیان در فدراسیون‌های جهانی، کنفدراسیون‌های آسیایی و کمیته‌های فنی، بر استفاده از ورزشکاران ایرانی مقیم خارج در تیم‌های ملی تأکید کرد و نمونه‌هایی از حضور آنان در رویدادهای آسیایی و رشته‌های نوظهور مانند موج‌سواری را یادآور شد.

ناطق‌نوری تقویت همکاری میان فدراسیون‌ها، سمن‌ها و نهادهای مرتبط برای افزایش انسجام ایرانیان در رویدادهای مهمی چون المپیک و جام جهانی را راهبردی دانست.

فعالیت‌های فرهنگی شاخص در استان‌ها به دلیل «آپارتاید منطقه‌ای» بازخورد ندارند
جمال طاهری مدیر انجمن اسلامی شهید ادواردو آنیلی با طرح پیشنهاد اختصاص مکانی در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برای تجمیع فعالان فرهنگی برون‌مرزی، بر ضرورت ایجاد یک پایگاه ارتباطی مشترک میان کنشگران مردمی و بدنه سازمانی تأکید کرد. او نگاه از بالا به پایین در برخی فعالیت‌های برون‌مرزی را مانع اثربخشی دانست و بر تواضع، اخلاق حرفه‌ای و پرهیز از عجب و غرور در مأموریت‌های فرهنگی خارجی تأکید ویژه داشت.

طاهری به تجربه مناظره ستاره صادقی در اصفهان با کریستین امان‌پور درباره وقایع اخیر اشاره شد؛ تجربه‌ای که به دلیل آنچه «آپارتاید منطقه‌ای» خوانده شد، بازتاب شایسته‌ای نیافت. شهری مثل اصفهان نامش بزرگ است، اما چنین فعالیت‌هایی در بین مسئولان دیده نمی‌شود و یا بازخورد رسانه‌ای ندارد.

وی همچنین از تولید نخستین کمیک‌استریپ با محوریت حجاب خبر داده شد که با وجود نوآوری، در داخل کشور بازخورد قابل‌توجهی دریافت نکرده و نیازمند حمایت رسانه‌ای و توزیع هدفمند عنوان شد.

جمع‌بندی مباحث نشان داد که پیوند دادن ظرفیت‌های مردمی با سازوکارهای رسمی، تقویت شبکه‌های ارتباطی فعالان برون‌مرزی، حمایت عملی از کنشگران همسو در شرایط فشار و بهره‌گیری از ابزارهایی مانند ورزش و رسانه برای همگرایی ایرانیان خارج از کشور، از محورهای کلیدی پیشِ‌رو است. شرکت‌کنندگان بر ضرورت طراحی برنامه‌های زمان‌مند، ایجاد پایگاه‌های هماهنگی مشترک و تعریف مأموریت‌های مشخص برای سازمان‌ها و سمن‌ها تأکید کردند.

در پایان، حاضران بر استمرار چنین هم‌اندیشی‌هایی با زمان‌بندی گسترده‌تر و خروجی‌های اجرایی ملموس تأکید کردند تا ظرفیت‌های شناسایی‌شده به برنامه‌های عملیاتی قابل سنجش تبدیل شود و دیپلماسی فرهنگی مردمی در میدان بین‌الملل از سطح گفت‌وگو به سطح اقدام ارتقا یابد..

حجت‌الاسلام علی احدی، سرپرست اداره‌کل امور فرهنگی و اجتماعی ایرانیان خارج از کشورِ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، این نشست را حاصل چند ماه تلاش برای ایجاد شبکه‌ای منسجم از سمن‌ها و انجمن‌های فعال در حوزه ایرانیان خارج از کشور دانست.

وی با اشاره به پراکندگی و گستردگی جمعیت ایرانیان مقیم خارج از کشور، بر ضرورت ایجاد «حلقه‌های میانی» برای تعامل مؤثر در کشورهایی مانند ایالات متحده آمریکا، کانادا و استرالیا تأکید کرد و افزود حتی در کشورهایی که سازوکارهای دیپلماتیک فعال وجود دارد نیز بدون شبکه‌ای از انجمن‌ها و سمن‌ها، ارتباط فرهنگی، اجتماعی و علمی با جامعه ایرانیان به‌صورت کارآمد برقرار نمی‌شود.

احدی با اشاره به تنوع حوزه‌های فعالیت سمن‌ها از جوانان، علم و فناوری تا هنر، ورزش و مسائل دینی و اجتماعی، از برنامه‌ریزی برای برگزاری نشست‌های تکمیلی در قالب کمیسیون‌ها و کارگروه‌های تخصصی و حتی در بازه دو روزه خبر داد و هدف نهایی این شبکه‌سازی را هم‌افزایی ظرفیت‌های مردمی و نهادهای فعال برای اثرگذاری پایدار در جامعه ایرانیان خارج از کشور عنوان کرد.

انتهای پیام/